Niet alleen in de grote steden, ook op het platteland groeit het autodelen. Via een app, deeldienst ‘gewoon’ samen met de buren: een deelauto kan in de portemonnee flink schelen én het milieu helpen. Nadelen zijn er natuurlijk ook.
Toen het gezin een half jaar geleden de auto de deur uit deed, maakte ik een berekening wat de tweedehands middenklasser ons de afgelopen jaren had gekost. Net als veel Nederlanders hield ik tot dat moment vast aan de stelling dat autorijden weliswaar duur is, maar tevens een onoverkomelijkheid die vrijheid verschaft: de oudste naar de voetbal brengen, boodschappen halen, avondje naar vrienden; allemaal noodzakelijkheden in het moderne gezinsleven.
Beetje benzine erin en gaan. Tot ik dus zag wat deze vrijheid werkelijk kost: 700 euro per maand voor een stationwagon van een ‘premium’ Duits merk.
Over de auteur
Bard van de Weijer is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie. Hij richt zich op de vraagstukken waar consumenten, bedrijven en overheden voor staan.
Kan autorijden niet goedkoper, efficiënter, milieuvriendelijker? Ja, met autodelen: wie een auto deelt, deelt ook de vaste lasten: wegenbelasting, verzekering, onderhoud, afschrijving. Resten variabele kosten als de kilometerprijs, eventueel uurhuur en abonnementskosten.
Enkele jaren geleden hadden we de wagen al eens de deur uitgedaan om een paar maanden te gaan autodelen. Dat beviel matig. Maar de tijd schrijdt voort en er zijn nu veel meer deelauto’s: vooral na 2020 is hun aantal sterk gegroeid. Volgens een schatting van kenniscentrum Crow steeg hun aantal vorig jaar met maar liefst 23 procent tot 7.920.
Meer keuze dus. Bovendien is bijna de helft van alle deelauto’s nu elektrisch, waardoor klimaat en leefmilieu profiteren. Cijfers lijken dit te ondersteunen: volgens een onderzoek van adviesbureau Goudappel vervangen gebruikers van deeldienst Greenwheels ritjes die ze voorheen met de auto maken nu door andere vormen van vervoer (vooral OV en fiets), die minder belastend zijn voor milieu. Deze keuze helpt ook steden bereikbaar te houden. Volgens hetzelfde rapport zouden autodelers gemiddeld eenvijfde minder autokilometers maken.
Dit gaat over deelauto’s die gebruikers langs de straat oppikken, al dan niet met hun telefoon. Dan zijn er ook nog deeldiensten als Snappcar, waarbij particuliere eigenaren hun auto aanbieden.
In de rubriek Beter/Leven beantwoordt de Volkskrant, samen met experts, praktische vragen op het terrein van oner meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Ongeveer 7 procent van de Nederlanders gebruikte twee jaar geleden weleens een deelauto. Volgens onderzoeksinstituut KiM is duurzaamheid de belangrijkste drijfveer, gevolgd door kostenbesparingen. Autodelen is vooral een (groot)stedelijk fenomeen, met Amsterdam als relatieve koploper met ruim driehonderd deelauto’s per honderdduizend inwoners, aldus Crow. Een voordeel is dat in een aantal steden met sommige deelauto’s ‘gratis’ kan worden geparkeerd.
‘Deelauto’s leveren ruimtewinst op in de stad, omdat er minder auto's nodig zijn. Dat biedt ruimte voor bijvoorbeeld extra groen in de straat’, zegt Maarten van Biezen, programmadirecteur van Natuurlijk Deelmobiliteit, dat overheden en de markt helpt bij het ontwikkelen van plannen voor deelmobiliteit.
Deelvervoer groeit niet alleen in grote steden. Ook op het platteland, waar het openbaar vervoer soms ook onder druk staat, zoeken gemeenten naar oplossingen. Daar kan een deelautoproject volgens Van Biezen uitkomst bieden om bewoners mobiel te houden. ‘Dit is een ander soort discussie dan in grote steden, maar net zo relevant.’
Volgens Van Biezen is het zogenoemde communitydelen in opkomst, waarbij buurtgenoten met elkaar een auto delen. Het delen van een buurtauto kan volgens hem 30 tot 40 procent kostenbesparing opleveren. Een voordeel is dat je elkaar kent, waardoor gebruikers zuiniger met de auto omgaan. De gezamenlijke auto kan zelfs de buurtbetrokkenheid vergroten, aldus Van Biezen.
Wat kost een auto dan per maand? De kleinste categorie auto’s (denk aan bijvoorbeeld een Citroën C1 of Kia Picanto) kost volgens het Nibud gemiddeld 333 euro. Een middenklasser (die doorgaans meer kilometers rijdt) vraagt 672 euro. Autodelen is dus goedkoper als je onder het bedrag van je ‘eigen’ autotype blijft.
Om te weten of dit lukt, zou je een maand of twee moeten bijhouden wat je kwijt bent aan de auto, door kilometers, tankbeurten te registreren, plus de verwachte onderhoudskosten (pak oude garagerekeningen er eens bij en schrik), afschrijving, verzekering en wegenbelasting.
Het is lastig te zeggen wat een deelauto kost, omdat aanbieders verschillende prijzen rekenen: sommige (bijvoorbeeld MyWheels) hebben abonnementen waarbij afhankelijk van de maandprijs, de huurprijs per uur en de kilometerprijs daalt. Andere (zoals ShareNow) vragen alleen een bedrag per minuut. De meeste gebruikers hebben de apps van meerdere diensten gedownload en kiezen de dienst die het best past bij de behoefte van het moment.
Er zitten ook nadelen aan autodelen. Zo staat de auto niet langer voor de deur, maar moet je vaak een paar honderd meter lopen. Ook is niet altijd de gewenste auto beschikbaar en met name lange ritten lopen in de papieren door de vaak forse kilometerprijs (variërend van grofweg 24 cent tot 40 cent per kilometer).
Dan is er nog het nadeel dat de auto niet van jou is: nooit staan spiegels en stoel afgesteld zoals je wenst, en altijd is er wel een voorganger die de rij-instellingen zo heeft aangepast dat je alle menu’s door moet om de wagen weer naar eigen smaak in te richten.
En dan zijn er nog de lege McDonald’s-zakken op de achterbank, of het halflege blikje cola in de bekerhouder. Autodeelhaat bereikt een hoogtepunt als op een vochtige dag blijkt dat een voorganger met de mouw van zijn sweater de voorruit heeft ‘schoongeveegd’.
De ervaring leert ook dat veel auto’s van deeldiensten als Mywheels en bijvoorbeeld ShareNow vaak relatief klein zijn. Deze zijn voor gezinnen met pubers minder aantrekkelijk. Maar steeds meer aanbieders bieden stationwagons en er komen in de grote steden steeds meer diensten die luxere en grotere deelauto’s hebben, zoals in Amsterdam Vloto, met de Polestar 2, Audi e-tron en bijvoorbeeld een elektrisch VW-busje. Nog een pre van ‘premium': vader en moeder horen instemmende geluiden van de achterbank over de kwaliteit van de hifi-installatie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant