Volkomen onverwacht kondigde de Franse president Emmanuel Macron begin juni nieuwe verkiezingen aan. Ook de uitslag van de tweede verkiezingsronde kwam zondagavond volkomen onverwacht. Hoe nu verder, na de winst voor de linkse alliantie en het verlies voor radicaal-rechts?
Dat Rassemblement National, de radicaal-rechtse partij van Marine Le Pen, zondag zou afstevenen op een volgende verkiezingszege, leek op voorhand gegarandeerd. De spanning zat vooral in de vraag hoe groot die winst zou worden. Hoewel niet waarschijnlijk, was zelfs een absolute meerderheid voor RN niet uitgesloten.
Maandagochtend vroeg bleken de kaarten volstrekt anders te zijn geschud: de linkse alliantie Nouveau Front Populaire wordt de grootste groep in het parlement, met 182 zetels. Ensemble, de coalitie rond Macron, volgt daarna, met 168 zetels. Pas op de derde plaats volgt Rassemblement National, met 143 zetels. Aanzienlijk meer dan de 88 zetels in het vorige parlement, maar toch ver verwijderd van de verwachte overwinning.
Tegelijkertijd lijkt met deze uitslag de ‘helderheid’ waarop president Macron in juni hoopte bij het uitschrijven van nieuwe verkiezingen, verder uit het zicht te zijn geraakt. Twee jaar geleden, toen zijn kamp de absolute meerderheid verloor bij de vorige parlementsverkiezingen, stond Frankrijk voor een ongekende situatie. Met moeite sprokkelde de regering project per project steun bij elkaar in het parlement, en regelmatig werd een stemming in het parlement vermeden om omstreden wetgeving door te kunnen voeren.
In de nieuwe constellatie komt geen van de politieke groepen ook maar in de buurt van een absolute meerderheid (289 van de 577 zetels). De vraag is dan ook wie de leiding zal nemen bij het vormen van een nieuwe regering. Het is aan president Macron om een nieuwe premier aan te wijzen. Normaliter zou hij die in het kamp van de grootste groep kiezen. Dat is ook het scenario waar de linkse alliantie op aanstuurt: Nouveau Front Populaire kondigde aan nog deze week met een voorstel voor een regering te komen.
Toch is de komst van een linkse premier geen garantie. Macron zou ook kunnen kiezen voor een premier uit zijn eigen kamp, om te proberen zijn eigen coalitie uit te breiden met steun van buiten. Een kabinet van technocraten is ook een mogelijkheid.
De huidige premier Gabriel Attal kondigde aan maandag zijn ontslag in te dienen bij de president, maar zolang als nodig in functie te blijven. Het kan nog weken duren alvorens een nieuwe regering is gevormd.
De uitslag is boven alles een overwinning van het front républicain, de samenwerking tussen politieke partijen om radicaal-rechts te weerhouden van een overwinning. In de aanloop naar de tweede ronde van deze verkiezingen trokken kandidaten van linkse partijen en het kamp-Macron zich terug in honderden kiesdistricten om zo ruimte te bieden aan elkaars kandidaten waar deze de beste kansen hadden om Rassemblement National te verslaan. Het linkse NFP trok zo 131 kandidaten terug, tegenover 82 uit de presidentiële coalitie Ensemble.
Met succes, zo blijkt nu: naast winst voor de linkse alliantie pakt het verlies voor Macron minder groot uit dan verwacht. Rassemblement National hekelde deze ‘alliantie van schande’ waarmee de Fransen de vurig gehoopte verandering door de neus zou zijn geboord.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant