Er zit ook een nadeel aan dat steeds dichterbij kruipende Europa; zo kan ik als Nederlands burger weinig bijdragen aan de Franse verkiezingsstrijd, maar evenzogoed zat ik zondag toch te duimen voor een gunstige uitslag. Het is niet mijn gewoonte om voetballers te citeren, maar de oproep van de Franse sterspeler Kylian Mbappé was me uit het hart gegrepen: „De situatie is urgent, we kunnen ons land niet in handen van die mensen laten vallen.” En met ‘die mensen’ bedoelt hij het Rassemblement National van Marine Le Pen en nog extremer rechts.
Er zijn mensen die zeggen: voetballer, hou je bij je bal, maar Mbappé is een Frans burger, met stemrecht en een mening over zijn land. Dat alles kan ik hem als Nederlander niet nazeggen.
Er is die bekende, beetje zalvende formulering, vaak geciteerd: ‘Geef ons de kalmte om de dingen die wij niet kunnen veranderen te aanvaarden, geef ons de moed om dat te veranderen wat veranderd moet worden, en geef ons de wijsheid om te onderscheiden tussen wat wel en wat niet te veranderen is.’
Deze formulering, die door veel zelfhulpgroepen wordt omarmd, is afkomstig van de theoloog Reinhold Niebuhr (1892-1971). Ik liet twee woorden weg, te weten: ‘God’ en ‘genade’, waardoor de strekking ook voor algemeen humanistisch gebruik geschikt is.
Ondertussen staan wij, wezenloos goed geïnformeerde burgers, die het nieuws volgen als was het ons eigen kind, met al die ideeën en goede raad tamelijk machteloos tegenover zowel de Europese voetballerij als de Europese politiek. We weten te veel om ons er niet mee te bemoeien, maar die kennis geeft geen macht; integendeel, het vergroot eerder het gevoel van machteloosheid.
Heel lang gold Frankrijk voor Nederlanders als een vakantieland, en de politiek daar was, op een paar buitenlandexperts na, onze zaak niet. Maar met de ‘informatie-overdaad’ zijn burgers een of twee klikken verwijderd van een hoeveelheid feiten, die geen Amerikaanse president in het begin van de twintigste eeuw op zijn bord kreeg. En die president kon nog beslissingen nemen op grond van die informatie, in overleg uiteraard, na ruggespraak. Wij zeggen hooguit tegen onze buren ‘het is toch godgeklaagd’, en maken eens in de zoveel tijd gebruik van ons stemrecht.
Een overdaad aan informatie vraagt om selectie, de theoloog Niebuhr zag dat al in zijn tijd, toen hij hooguit gestoord werd door de post en een telefoontje op zijn landlijn.
‘De wijsheid’ inderdaad, om een keuze te maken tussen noodzakelijke informatie en ‘leuke weetjes’, om rond te strooien op recepties. Maar op dit moment is het nog zo: hoe groter die Europese familie wordt, hoe meer ‘naaste buren’ we krijgen; dichtbij, maar toch ook buiten ons bereik.
Source: NRC