Volgens de eerste prognoses heeft de linkse alliantie Nouveau Front populaire zeer verrassend de Franse parlementsverkiezingen gewonnen.
Het radicaal-rechtse Rassemblement National, dat in de peilingen leek af te stevenen op een overwinning, wordt mogelijk zelfs de derde partij.
Het verlies van de coalitie van president Emmanuel Macron lijkt aanzienlijk kleiner dan verwacht.
Marie-Caroline Le Pen, de oudste zus van Marine Le Pen, heeft in de tweede ronde van de Franse parlementsverkiezingen nipt verloren van de linkse kandidate Elise Leboucher. Die kreeg in het departement Sarthe 50,23 procent van de stemmen.
Leboucher profiteerde duidelijk van de afspraken die de overige partijen vorige week maakten nadat het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN), waartoe ook de oudere Le Pen behoort, de eerste ronde ruim had gewonnen. Ze spraken af om in de tweede ronde zoveel mogelijk kiesdistricten te laten uitmonden in een tweestrijd tussen de RN-kandidaat en de best scorende andere kandidaat.
Dat gebeurde ook in Sarthe. Le Pen won de eerste ronde nog met 39 procent van de stemmen. Maar Leboucher, die maar 26 procent had gehaald, kon profiteren van de terugtrekking van de kandidaat van Ensemble, de coalitie van president Emmanuel Macron. Veel van die Ensemble-kiezers stemden vervolgens op Leboucher. (ANP)
De Franse premier Gabriel Attal biedt maandag zijn ontslag aan bij president Emmanuel Macron. Attal komt uit het kamp van de president, dat bij de parlementsverkiezingen waarschijnlijk tweede is geworden achter het linkse blok Nouveau Front populaire. Vermoedelijk wijst Macron een linkse kandidaat aan als opvolger van Attal.
‘Na vanavond heeft geen van de extremen een absolute meerderheid’, zei Attal na de eerste verkiezingsuitslagen. Hij zegt tevreden te zijn dat zijn coalitie ‘drie keer meer zetels heeft behaald dan vooraf voorspeld’. Omdat geen van de politieke blokken een absolute meerderheid heeft behaald, verwacht Attal dat het ‘enkele weken’ kan duren voor de nieuwe regering aan kan treden. ‘Daarom zal ik mijn taken blijven uitvoeren zolang dat nodig is’, aldus de premier.
In Frankrijk is het vormen van coalities met partijen aan de andere kant van het politieke spectrum ongebruikelijk. Gezien de verkiezingsuitslag zal de linkse alliantie toch op zoek moeten naar steun bij andere partijen. Die zou bijvoorbeeld kunnen komen uit het kamp van Macron, dat het politieke midden vertegenwoordigt. De situatie wordt verder gecompliceerd doordat Nouveau Front populaire ook intern zeer verdeeld is.
Daan de Vries
De Socialisten, die onderdeel zijn van het linkse blok Nouveau Front populaire, roepen op tot eenheid, nadat hun alliantie de grootste lijkt te zijn geworden bij de Franse parlementsverkiezingen. ‘We moeten ons best doen om het land te herenigen’, zegt Olivier Faure van de Socialisten. ‘Rassemblement National heeft de keus gemaakt om de Franse burgers uit elkaar te spelen. Wij moeten het land herstellen en Nouveau Front populaire moet de leiding nemen in dit nieuwe hoofdstuk van onze geschiedenis.’
Ook zijn partijgenoot Raphaël Glucksmann zoekt toenadering tot het politieke midden. ‘We staan voor, maar we hebben te maken met een verdeeld parlement, dus we zullen ons als volwassenen moeten gedragen’, zegt Raphaël Glucksmann van de Socialisten. ‘We zullen moeten spreken, de discussie aangaan. De machtsbalans in het parlement is verschoven’, aldus Glucksmann. Omdat het linkse blok geen absolute meerderheid lijkt te behalen, zullen zij moeten samenwerken met andere partijen, waaronder de coalitie van president Emmanuel Macron.
Jordan Bardella, leider van het radicaal-rechtse Rassemblement National, wijt zijn nederlaag aan de ‘onnatuurlijke’ samenwerking tussen links en het midden, die hij een ‘alliantie van schande’ noemt. Bardella’s partij is volgens de prognoses derde geworden bij de verkiezingen, terwijl Rassemblement National op kop ging in de peilingen.
‘De electorale afspraken die Macron en [premier] Attal hebben gemaakt met radicaal-links ontnemen de kiezer een Rassemblement National-regering’, zei Bardella. In aanloop naar de tweede ronde werkte de linkse alliantie samen met de partij van Macron om de opkomst van Rassemblement National te stuiten. Ondanks de tegenvallende prestaties toont Bardella zich strijdbaar. ‘Vanavond is de oude wereld ingestort, en niets kan een volk tegenhouden dat weer is begonnen te hopen’.
Daan de Vries
De Franse president Emmanuel Macron zal de Fransen vanavond niet toespreken. Macron wacht af tot de samenstelling van het parlement bekend is voor hij ‘de noodzakelijke beslissingen’ zal nemen, meldt het Elysée. Als president moet Macron na de parlementsverkiezingen de nieuwe premier aanwijzen. Gezien de huidige prognoses is de kans groot dat de opvolger van de huidige premier Gabriel Attal uit het linkse blok komt.
Daan de Vries
Jules Koundé, verdediger van het Franse nationale voetbalelftal, is opgelucht over de voorlopige uitslag van de Franse parlementsverkiezingen. ‘Na de ongerustheid van de afgelopen weken is de opluchting immens’, schrijft Koundé op X. Net als verschillende teamgenoten waarschuwde Koundé de afgelopen weken herhaaldelijk voor de opkomst van het radicaal-rechtse Rassemblement National.
‘Het is belangrijk om een blokkade op te werpen tegen RN’, zei Koundé voor de verkiezingen. Kylian Mbappé, sterspeler en aanvoerder van het Franse elftal, sprak van een ‘catastrofale avond’ nadat Rassemblement National in de eerste ronde de grootste was geworden. Hij riep Fransen op om te gaan stemmen en om ‘voor de goede kant’ te kiezen.
Die woorden kwamen Mbappé eerder deze week op kritiek te staan van Marine Le Pen, voormalig partijleider van Rassemblement National. ‘De Fransen zijn het beu te worden verteld hoe ze moeten stemmen’, zei Le Pen tegen de Amerikaanse zender CNN. ‘Mbappé vertegenwoordigt geen Fransen met een migrantenachtergrond, van wie er velen van het minimumloon moeten rondkomen en die zich geen huisvesting en verwarming kunnen veroorloven als mensen zoals meneer Mbappé.’
Daan de Vries
Normaal gesproken wijst de Franse president na de verkiezingen een premier aan uit het kamp van de partij die de meeste zetels heeft in het parlement. Jean-Luc Mélenchon, de leider van het uiterst linkse La France Insoumise, heeft Macron opgeroepen om een kandidaat van de linkse alliantie aan te wijzen.
Het is nog onduidelijk welke partij binnen het linkse blok de grootste is geworden: in de prognoses staat Mélenchons La France Insoumise op 68 tot 74 zetels en de Socialisten op 63 tot 69 zetels.
Mélenchon kwam bij de verkiezingen zeven jaar geleden snel opzetten door twee televisiedebatten waarin hij opviel door zijn oratorisch talent en zijn geestige interventies. Sindsdien is zijn opmars gestaag doorgegaan. Of hij de gedoodverfde linkse premierskandidaat is, valt echter nog te bezien: in aanloop naar de verkiezingen klonk het bij onder meer de Socialisten dat Mélenchon te controversieel is om minister-president te worden.
Frankrijk-correspondent Eline Huisman reisde in 2022 naar Lille om zijn succes te ontrafelen. ‘Jong, knap, en de verrader van de hele linkse intelligentsia: dat is Macron’, zei een inwoner bondig. ‘Mélenchon is de anti-Macron.’ Dat wil zeggen: 70 jaar en koersvast, met een klassiek linkse boodschap.
Daan de Vries
Volgens prognoses van peilingbureaus Ipsos, Ifop en Opinionway heeft de linkse alliantie Nouveau Front populaire de tweede ronde van de Franse parlementsverkiezingen gewonnen. Het radicaal-rechtse Rassemblement National, dat in de peilingen leek af te stevenen op een overwinning, wordt mogelijk zelfs de derde partij. Het verlies van de coalitie van president Emmanuel Macron lijkt aanzienlijk kleiner dan verwacht.
De prognoses komen uit op 172 tot 192 zetels voor Nouveau Front populaire, 150-170 voor het kamp van Macron en 132 tot 152 voor Rassemblement National. Dat betekent dat geen van de blokken voldoende zetels heeft voor een absolute meerderheid in de Assemblée nationale, die in totaal 577 zetels telt. Voor een meerderheid zijn 289 zetels nodig.
Als deze prognoses later vanavond worden bevestigd in de definitieve uitslagen, toont dat het succes van de samenwerking tussen linkse partijen en het politieke midden. Die sloegen na de eerste ronde van de verkiezingen de handen ineen om de opkomst van het radicaal-rechtse Rassemblement National te stuiten.
Meer dan tweehonderd kandidaten van linkse- en middenpartijen trokken zich terug voor de tweede ronde, in de hoop dat hun aanhang in hun kiesdistrict ‘tegen’ Rassemblement National zou stemmen. Kandidaten van Macrons coalitie riepen hun stemmers op om linkse kandidaten te steunen, en andersom.
Daan de Vries
Het voorlopige opkomstcijfer van de tweede ronde van de Franse parlementsverkiezingen lag om 17.00 op ruim 59 procent. Dat is aanzienlijk hoger dan twee jaar geleden, toen de opkomst op dit tijdstip onder de 40 procent lag. Frankrijk stevent daarmee af op de hoogste opkomst in bijna veertig jaar. De stembussen sluiten om 20.00 uur, kort daarna volgen de eerste exitpolls.
Daan de Vries
Frankrijk gaat in groten getale naar de stembus, blijkt uit cijfers van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken. De opkomst bij de tweede ronde van de parlementsverkiezingen lag rond het middaguur op 26,63 procent – het hoogste opkomstpercentage op dit tijdstip sinds begin jaren 80. Bij de vorige verkiezingen in 2022 was het opkomstpercentage rond dezelfde tijd 18,99 procent.
De tweede ronde lijkt tot dusver ietsje meer Fransen naar de stemlokalen te trekken dan vorige week; toen had 25,9 procent rond het middaguur gestemd. Het opkomstpercentage over de gehele dag kwam uiteindelijk uit op 66,7 procent. Het ging om de hoogste opkomst sinds eind jaren 90, toen het parlement voor het laatst werd ontbonden.
Vorige zondag werden al 76 kandidaten verkozen uit verschillende districten. Kandidaten die toen minstens 12,5 procent van de stemmen wisten binnen te halen, mochten dit weekend weer meedoen, maar ruim tweehonderd van hen haakten afgelopen week af. Het ging veelal op de nummers drie en vier uit de linkse coalitie en uit het kamp van president Emmanuel Macron. Zij hopen daarmee de kiezers die ‘tegen’ het Rassemblement National van Marine le Pen stemmen, dit weekend te verenigen.
Tussen 18.00 en 20.00 uur vanavond sluiten, afhankelijk van de locatie, de stembussen. Daarna volgt direct een exitpoll. Voor die tijd zal er weinig bekend worden wat betreft peilingen; Franse media zijn gebonden aan strikte regels gedurende de verkiezingsdagen.
Lees ook: Frankrijk staat op een kruispunt: ‘We zijn allemaal bang geworden voor de ander’
Maartje Geels
De Fransen gaan vandaag opnieuw naar de stembus. Op 30 juni vond de eerste stemronde voor de parlementsverkiezingen plaats, die het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen een historisch stemmenaantalopleverde. In de tweede ronde vandaag wordt gestemd in alle kiesdistricten waar geen kandidaat eerder een meerderheid wist te behalen. De grote vraag vandaag is hoeveel macht zittend president Macron (Renaissance) zal moeten inleveren aan ofwel rechts of links.
Als Le Pen een absolute meerderheid van 289 zetels weet te behalen, verzekert dat haar van het leveren van de premierskandidaat. Doordat de middenpartijen en de linkerflank de handen ineen hebben geslagen, is dat scenario onwaarschijnlijk geworden. Zo’n tweehonderd kandidaten trokken zich de voorbije week terug uit de race om hun district om het aantal stemmen ‘tegen’ Rassemblement National niet op te delen.
Macron schreef de verkiezingen eind vorige maand onverwachts uit nadat zijn partij flinke klappen had gekregen bij de Europese verkiezingen, een keuze die werd gezien als een flinke gok. Macrons eigen ambtstermijn loopt nog drie jaar door, maar de president dreigt na vandaag met een verdeeld en daarmee verlamd parlement te eindigen. Tussen 18.00 en 20.00 uur vanavond sluiten de stembussen, daarna wordt ook de exitpoll verwacht.
Maartje Geels
De tweede ronde voor de Franse parlementsverkiezingen is officieel van start gegaan. Inwoners van de Franse overzeese gebieden kunnen vandaag hun stem uitbrengen op kandidaten die in hun district de meeste stemmen hebben gehaald in de eerste ronde van afgelopen zondag.
In Saint-Pierre-et-Miquelon, voor de kust van Canada, openden de stembussen om 8.00 uur lokale tijd. Ook in Frans-Guyana, op de Caribische eilanden Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Guadeloupe en Martinique, en op het in de Stille Oceaan gelegen Frans Polynesië wordt vandaag gestemd.
Twitter bericht wordt geladen...
De inwoners van Nieuw-Caledonië stemmen morgen. Op de eilandengroep in de Stille Oceaan was het de afgelopen maanden onrustig vanwege protesten tegen een Franse grondwetswijziging. Die zou iedereen die langer dan tien jaar in Nieuw-Caledonië woont stemrecht moeten geven bij lokale verkiezingen. Dat was tegen het zere been van de inheemse bevolking, die vreesde invloed kwijt te raken. De Franse president Macron beloofde eind mei de wet voorlopig in de ijskast te zetten.
In Frankrijk zelf kunnen mensen morgen vanaf 8.00 uur hun stem uitbrengen. In de eerste ronde haalde het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) de meeste stemmen, voor de linkse alliantie Nouveau Front populaire en de middencoalitie van Macron.
In een poging om een overwinning van RN af te wenden, hebben ruim 200 kandidaten van de het linkse kamp en dat van Macron zich teruggetrokken om de ander meer kans te geven de kandidaat van RN te verslaan. Frankrijk kent een districtenstelsel, waarin de kandidaat met de meeste stemmen per district met de parlementszetel aan de haal gaat.
Thom Canters
De Franse voetballer Kylian Mbappé heeft opnieuw gewaarschuwd voor een verkiezingsoverwinning van Rassemblement National (RN). Tijdens een persconferentie in Hamburg, een dag voor de kwartfinale op het EK tussen Frankrijk en Portugal, noemde de sterspeler de uitslag van de eerste ronde ‘catastrofaal’. ‘We kunnen ons land niet achterlaten in de handen van deze mensen’, zei Mbappé, zonder RN expliciet bij naam te noemen.
Het radicaalrechtse RN kwam afgelopen zondag als eerste uit de bus bij de eerste ronde van de parlementsverkiezingen, gevolgd door de linkse alliantie Nouveau Front populaire en de middencoalitie van president Emmanuel Macron. Na de tweede ronde van aanstaande zondag, waarbij de kandidaten die per district de meeste stemmen hebben gehaald het nogmaals tegen elkaar opnemen, wordt duidelijk hoe de zetelverdeling in het parlement eruitziet.
‘Meer dan ooit moeten we gaan stemmen’, zei Mbappé, waarop hij de hoop uitsprak dat de Fransen zondag zullen kiezen ‘voor de goede kant’. Zijn collega bij Les Blues, de verdediger Jules Koundé, was ondubbelzinnig in zijn afkeur van RN. ‘Het is belangrijk om een blokkade op te werpen tegen RN’, zo stelde hij, omdat de partij volgens hem ‘de Fransen wil verdelen’.
Het is niet de eerste keer dat Mbappé en andere spelers uit het Franse elftal zich uitlaten over de Franse parlementsverkiezingen. In weerwil van een advies van de Franse bond om geen politieke uitspraken te doen tijdens persconferenties op het EK, waarschuwde Mbappé in aanloop naar de eerste ronde al voor de ‘extremen’ die aan ‘de poorten van de macht staan’. Ook zijn teamgenoot Marcus Thuram had opgeroepen ‘iedere dag te vechten om te voorkomen dat RN wint’
Thom Canters
Grofweg dertigduizend Franse politieagenten worden zondagavond door heel Frankrijk ingezet. Zo moet het risico op mogelijke geweldsuitbarstingen na de verkiezingsuitslag beperkt blijven. Spanningen in de samenleving en recente aanvallen op campagnevoerders maken de maatregelen noodzakelijk, aldus de Franse minister van Binnenlandse Zaken Gérald Darmanin.
Van de dertigduizend agenten worden er zo’n vijfduizend in Parijs ingezet, zegt Darmanin. ‘De agenten worden ingezet, zodat radicaal-rechts en radicaal-links geen onrust kunnen veroorzaken.’
Gisteren werden regeringswoordvoerder Prisca Thevenot en haar campagneteam in de buurt van Parijs aangevallen door een groep jongeren. Thevenot raakte niet gewond, maar een lid van haar team werd met een gebroken kaak afgevoerd naar het ziekenhuis.
Naast de aanval op de woordvoerder van de Franse regering meldt ook Marie Dauchy, een kandidaat van de extreemrechtse partij Rassemblement National van Le Pen, dat ze op een markt in de streek Savoie is aangevallen door een winkelier.
Zondag wordt duidelijk of de extreemrechtse partij van Le Pen voor de eerste keer een parlementaire meerderheid behaalt en de volgende regering van Frankrijk kan gaan vormen. Centrumlinkse partijen proberen nu een front te vormen om in dat geval de coalitievorming te dwarsbomen via een cordon sanitaire.
Yassin Boutayeb
Woordvoerder van de Franse regering Prisca Thevenot is woensdagavond, terwijl ze samen met haar campagneteam posters ophing, aangevallen door een groep van tien personen. Het incident vond plaats in Meudon, dichtbij Parijs.
Thevenot zegt in Le Parisien dat ze een groepje jongeren tegenkwamen die campagneposters aan het afscheuren waren. ‘Toen we er iets van zeiden, vielen ze ons meteen aan. Het gebeurde allemaal heel snel.’
Thevenot, lid van Renaissance, de partij van president Macron, bleef ongedeerd. Haar medekandiate Virginie Lanlo raakte lichtgewond aan haar arm en been. Ook werd een lid van het campagneteam met een kaakbreuk naar het ziekenhuis gebracht.
Franse media melden dat er inmiddels vier verdachten zijn gearresteerd. Drie van hen zijn minderjarig. Een van de verdachten zou een campagnevoerder met een step hebben geslagen.
Verschillende politici, onder wie het boegbeeld van de radicaal-rechtse partij Rassemblement National, Jordan Bardella, hebben het geweld veroordeeld. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Stéphane Séjourné laat op X weten dat er ‘geen ruimte voor geweld is in een democratie’.
Thevenot heeft aangifte gedaan bij het lokale politiebureau.
Yassin Boutayeb
213 kandidaten die zondag in hun district mee hadden mogen doen aan de tweede ronde van de Franse parlementsverkiezingen, hebben zich teruggetrokken. Om 18.00 uur verliep de deadline van de registratie voor aankomende zondag. Met hun terugtrekking willen zij de kans vergroten dat het radicaal-rechtse Rassemblement National van Marine Le Pen geen absolute meerderheid verkrijgt.
Kiezers die niet willen dat Le Pen wint, moeten in sommige gevallen over hun schaduw heen stappen door een kandidaat van het linkse blok te steunen, terwijl ze in de eerste ronde op een kandidaat van Macron hebben gestemd – of andersom. Nu de registratie definitief is zijn er 131 terugtrekkingen uit het linkse blok en 82 uit het blok van Macron.
De Franse parlementsverkiezingen werken via een districtenstelsel. Als er in de eerste ronde in een district geen enkele kandidaat met meer dan 50 procent van de stemmen is, volgt er een tweede ronde. Dat is in de meeste districten het geval. Iedereen die meer dan 12,5 procent van de stemmen kreeg in de eerste ronde, mag meedoen aan de tweede ronde. Bij de tweede ronde krijgt de kandidaat met de meeste stemmen de zetel.
Omdat zowel het linkse blok als het blok rondom de Franse president Macron een grote winst vreest van Rassemblement National, zeiden ze na de eerste ronde mogelijk kandidaten terug te trekken in districten waar ze weinig kans maken. Over het algemeen gaat het om kandidaten die op plek drie zijn geëindigd. Door de slechtst scorende tegenstander van Le Pen terug te trekken, snoept die geen stemmen af van een kandidaat die meer kans maakt om haar partij te verslaan.
Joram Bolle
Het radicaalrechtse Rassemblement National heeft een in opspraak geraakte kandidaat teruggetrokken voor de tweede ronde van de Franse parlementsverkiezingen, die zondag plaatsvindt. Onlangs verspreidde een linkse concurrent een foto van kandidaat-parlementariër Ludivine Daoudi waarop zij een pet draagt met het logo van de Duitse Luftwaffe, met een hakenkruis. Het partijbestuur van Rassemblement National heeft besloten om Daoudi van de kandidatenlijst te halen.
Daoudi haalde in de eerste ronde bijna 20 procent van de stemmen in haar kiesdistrict in het Noord-Franse département Calvados. ‘Ze ontkent het niet, deze foto is enkele jaren geleden gemaakt bij een wapenbeurs’, zegt de regionale leider van Rassemblement National tegen de lokale radiozender France Bleu Normandie. Tijdens de campagne zijn verschillende kandidaten van de partij van Marine Le Pen in opspraak geraakt om racistische of anti-semitische uitlatingen uit het verleden.
Daan de Vries
Twitter bericht wordt geladen...
In bijna tweehonderd Franse kiesdistricten heeft een kandidaat zich teruggetrokken voor de tweede ronde van de parlementsverkiezingen, komende zondag. Het gaat veelal om kandidaten die derde zijn geworden achter het radicaalrechtse Rassemblement National en een linkse of centrumkandidaat. Door zich terug te trekken hopen zij te voorkomen dat Rassemblement National zondag in hun district de grootste wordt.
Volgens Le Monde gaat het tot dusver om 123 politici van linkse partijen en 64 uit het blok van president Emmanuel Macron. Om 18.00 uur vanavond moeten de kandidatenlijsten in alle kiesdistricten rond zijn. Verschillende linkse partijen en de coalitie van Macron hebben kandidaten die derde zijn geworden opgeroepen zich terug te trekken. Premier Gabriel Attal heeft gewaarschuwd dat het ‘rampzalig’ zou zijn als Rassemblement National zondag een absolute meerderheid behaalt in het parlement.
Daan de Vries
De Franse verdediger Jules Koundé heeft maandagavond na de wedstrijd tegen België gewaarschuwd voor de opkomst van het radicaalrechtse Rassemblement National. ‘Ik was teleurgesteld toen ik zag welke richting ons land opgaat, met veel steun voor een partij die tegen onze waarden is, die de Fransen wil verdelen’, zei Koundé tijdens de persconferentie. ‘Maar er is een tweede ronde, het is nog niet gespeeld. Het is belangrijk om de deur dicht te doen voor extreemrechts.’
Rassemblement National, de partij van Marine Le Pen, werd zondag de grootste in de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. Komende zondag is de tweede ronde, waarin in de overgrote meerderheid van de kiesdistricten wordt bepaald wie het parlement ingaat. Aan het begin van het EK spraken verschillende spelers van het Franse elftal zich uit tegen radicaalrechts, ondanks een opdracht van de nationale voetbalbond om vragen over politiek uit de weg te gaan.
‘De wedstrijd is heel belangrijk, er is een situatie die nóg belangrijker is’, zei sterspeler en aanvoerder Kylian Mbappé bij een persconferentie voorafgaand aan de openingswedstrijd. ‘We zien dat de extremen aan de poorten van de macht staan.’ Ook Ousmane Dembélé en Marcus Thuram riepen vooral jonge Fransen op om te gaan stemmen.
Daan de Vries
Een dag na de overwinning van het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) bij de Franse parlementsverkiezingen, zijn de Franse beurzen maandag met duidelijke koerswinsten geopend. Beleggers lijken erop te speculeren dat Marine le Pens RN moeite zal hebben om bij de tweede ronde van de verkiezingen een absolute meerderheid in het parlement te behalen.
De afgelopen tijd was er onrust op de beurs in Parijs door zorgen bij beleggers over de Franse overheidsfinanciën bij een verkiezingsoverwinning van RN. Een dag na de verkiezingen is er op de beurzen voorzichtig optimisme te bespeuren. De belangrijkste beursgraadmeter in Parijs, de CAC, steeg kort na het openen van de beurzen met 2,8 procent. De grote Franse banken lieten ook duidelijke winsten optekenen, met plussen tot 7,6 procent voor BNP Paribas, Société Générale en Crédit Agricole.
RN haalde tijdens de eerste ronde gisteren 33,1 procent van de stemmen, lager dan de grofweg 37 procent waar het in de laatste peilingen op kon rekenen. Bovendien lijkt het Franse districtenstelsel mogelijkheden voor concurrenten van RN om een verkiezingsoverwinning in de tweede ronde te voorkomen.
Het Franse electorale systeem werkt met districten: als er in een kiesdistrict (577 in totaal) in de eerste ronde geen kandidaat is met de absolute meerderheid, nemen de kandidaten met het hoogste aantal stemmen in een tweede ronde het opnieuw tegen elkaar op. Zowel de linkse alliantie als de coalitie rondom president Emmanuel Macron liet na de uitslag gisteren weten dat ze hun kandidaat zullen terugtrekken in districten waar RN als grootste uit de bus is gekomen en hun eigen kandidaat als derde. Dat lijkt beleggers enigszins gerust te stellen.
Toen president Emmanuel Macron drie weken geleden nieuwe parlementsverkiezingen uitschreef, na een verpletterende nederlaag bij de Europese verkiezingen, reageerden de beurzen geschrokken. De rente op Franse staatsobligaties steeg tot het hoogste percentage in een maand, terwijl de koers van de euro ten opzichte van de dollar het laagste punt in een maand bereikte.
Thom Canters
Met 33,1 procent van de stemmen heeft het extreemrechtse Rassemblement national (RN) de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen gewonnen. Dat bericht Le Monde nadat het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken de definitieve resultaten had bekendgemaakt.
Op de tweede plaats staat de linkse alliantie, het Nouveau Front populaire, met 28 procent, gevolgd door de alliantie van president Emmanuel Macron, Ensemble, met 20 procent. Les Républicains haalden 6,7 procent. De opkomst lag op 66,7 procent. (Belga)
Tijdens de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen zijn 39 kandidaten van het radicaal-rechtse Rassemblement nationale (RN) rechtstreeks verkozen. De linkse alliantie Nouveau Front populaire haalde 32 rechtstreekse zetels. Dat blijkt uit de definitieve cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken.
Het extreemlinkse La France insoumise wist twintig zetels binnen te halen, de socialisten en de ecologisten elk vijf en de communisten twee. (Belga)
In Parijs zijn duizenden mensen bijeen gekomen om te protesteren tegen de opkomst van de radicaal-rechtse partij Rassemblement National. De partij van Marine Le Pen lijkt de grootste te zijn geworden in de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen.
Op het Place de la République kwamen zondagavond voornamelijk linkse kiezers bijeen om hun steun te betuigen aan de alliantie van linkse partijen die op de tweede plaats is geëindigd, zo meldt James André van France 24.
Ook in Nantes, Dijon, Lille en Marseille vonden bijeenkomsten en demonstraties plaats. Volgens mediaberichten waren er in Lyon botsingen tussen demonstranten en de politie. Barricades werden opgeworpen en agenten werden bekogeld met flessen en vuurwerk.
Ook in Parijs was het onrustig. Op X verschenen video's van beschadigde winkelpuien, etalages en vuilnisbakken. De politie zou traangas hebben ingezet om de demonstranten uiteen te drijven.
Redactie
Bij de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen kwam het radicaal-rechtse Rassemblement National als grootste uit de bus. Dat wil nog niet zeggen dat ze na de tweede ronde, als de zetels definitief verdeeld worden, ook de grootste partij in het parlement worden, zegt Frankrijk-correspondent Eline Huisman.
Dag Eline, volgens de exitpolls is Rassemblement National de grootste geworden in de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. Hoeveel zetels dat oplevert, weten we pas over een week, na de tweede ronde. Wat zijn we vanavond wijzer geworden?
‘De uitslag van vanavond geeft een eerste beeld, waardoor een schatting gemaakt kan worden hoe het er voor de tweede ronde voorstaat. Vanavond was ook een politieke graadmeter: zelfs als Rassemblement National in de tweede ronde geen absolute meerderheid haalt, toont deze uitslag dat een groot deel van het land zich achter die partij heeft geschaard. Het is de beste uitslag die Rassemblement National ooit heeft gehaald bij parlementsverkiezingen.’
Wat staat er nog te gebeuren tussen vanavond en de tweede ronde?
‘Komende dinsdagavond om 18.00 uur moeten de kandidatenlijsten voor de tweede ronde op orde zijn. Dan weten we of er in bepaalde kiesdistricten kandidaten zijn die zich terugtrekken, bijvoorbeeld omdat ze derde zijn geworden achter Rassemblement National en een andere partij. Het idee daarachter is dat ze door terug te trekken de voorlopige nummer twee kans geven om in de tweede ronde te winnen.
‘Verschillende linkse partijen en het blok Ensemble van president Macron hebben kandidaten die derde zijn geworden opgeroepen zich terug te trekken voor de tweede ronde. Dat vond ik een van de interessantste inzichten van de avond, omdat Macron tijdens de campagne waarschuwde voor extremen op zowel rechts als links. Maar nu puntje bij paaltje komt roept hij zijn kiezers toch op om hoe dan ook tegenwicht te bieden tegen Rassemblement National.’
Hoe groot is de kans dat Rassemblement National straks een absolute meerderheid haalt in het parlement?
‘Het kan nog altijd alle kanten op, ook door hoe het Franse kiesstelsel werkt. Rassemblement National heeft in percentages een goede uitslag behaald, maar of dat betekent dat ze ook veel districten zullen binnenhalen moet nog blijken. Twee jaar geleden, bij de vorige verkiezingen, was het verschil tussen de peiling na de eerste ronde en de uiteindelijke uitslag van de tweede ronde groot. Het is dus niet uitgesloten dat Rassemblement National een absolute meerderheid haalt, maar het blijft onvoorspelbaar. Linkse partijen en Macrons coalitie zullen alles doen om Rassemblement National de pas af te snijden.
‘Jordan Bardella van Rassemblement National heeft gezegd dat hij alleen premier wil worden als zijn partij een absolute meerderheid haalt. Dat is wel te begrijpen: het kamp-Macron was tot de verkiezingen wel de grootste, maar had geen absolute meerderheid. Om wetten er doorheen te krijgen moest de regering voortdurend stemmen sprokkelen, waardoor alles stroef liep.’
Daan de Vries
De leiders van verschillende linkse partijen hebben kandidaten die derde zijn geworden in hun kiesdistrict opgeroepen om zich terug te trekken. Het blok Ensemble, van president Emmanuel Macron, sluit zich bij die oproep aan. Zo hopen ze te voorkomen dat gematigde en linkse kiezers verdeeld stemmen, waardoor het radicaalrechtse Rassemblement National er met de winst vandoor kan gaan.
Als in een kiesdistrict geen kandidaat een absolute meerderheid behaalt, volgt een tweede ronde. Die tweede ronde vindt volgende week plaats. Afhankelijk van de uitslag mogen twee of drie kandidaten meedoen. Op basis van exitpolls lijkt in 65 tot 85 kiesdistricten vanavond een winnaar te zijn bepaald. Bij 150 tot 170 kiesdistricten volgt een tweede ronde met twee kandidaten, bij 285 tot 315 districten kunnen stemmers uit drie kandidaten kiezen.
De komende dagen kunnen partijen besluiten zich in bepaalde kiesdistricten terug te trekken en hun kiezers oproepen om een andere kandidaat te steunen. Zo kunnen zij door middel van strategisch stemmen voorkomen dat Rassemblement National de grootste wordt in hun kiesdistrict. Onder meer Raphaël Glucksmann van de Socialisten en Marine Tondelier van de Groenen hebben daartoe opgeroepen. ‘De geschiedenis kijkt toe en oordeelt over ons’, zei Glucksmann, die opriep tot een ‘heldere stem tegen Rassemblement National’.
Daan de Vries
Marine Le Pen, voormalige partijleider van het radicaalrechtse Rassemblement National, hoopt dat haar partij in de tweede ronde een absolute meerderheid kan behalen in het Franse parlement. ‘De democratie heeft gesproken’, zei Le Pen tijdens de uitslagenavond van Rassemblement National. Kiezers hebben na zeven jaar onder president Emmanuel Macron ‘hun verlangen getoond om de bladzijde om te slaan’, aldus Le Pen.
Rassemblement National lijkt de grootste te zijn geworden in de eerste ronde van de parlementsverkiezingen. Volgens exitpolls kreeg de partij 34 procent van de stemmen. Hoeveel zetels dat oplevert in het parlement, is nog niet bekend: in veel kiesdistricten zal een tweede ronde de winnaar bepalen.
Daan de Vries
Het radicaalrechtse Rassemblement National lijkt de grootste te zijn geworden in de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. In de eerste exitpoll staat de partij van Marine Le Pen op 34 procent van de stemmen. Het linkse blok Front Populaire volgt met 29 procent op de tweede plaats. Ensemble, het blok van president Emmanuel Macron volgt op gepaste afstand op de derde plaats, met ongeveer 20 procent van de stemmen.
President Emmanuel Macron schreef eerder deze maand onverwachts vervroegde verkiezingen uit, nadat hij bij de Europese verkiezingen een grote nederlaag had geleden. Macron hoopte de opkomst van het radicaalrechtse Rassemblement National (RN) te stuiten, maar op basis van de exitpoll lijkt dat plan te zijn mislukt. De radicaalrechtse partij boekt opnieuw een grote verkiezingsoverwinning. De resultaten van de exitpoll komen vrijwel overeen met de laatste opiniepeilingen.
Volgende week is er een tweede stemronde in alle kiesdistricten waar geen kandidaat in een keer een meerderheid heeft gehaald. Pas daarna is de definitieve uitslag bekend.
Daan de Vries
Het voorlopige opkomstcijfer bij de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen lag om 17.00 uur op 59 procent. Onderzoeksbureau Ipsos verwacht dat de opkomst uiteindelijk net onder de 70 procent uit zal komen, het hoogste cijfer sinds de verkiezingen van 1997. Toen vonden eveneens vervroegde verkiezingen plaats, uitgeschreven door toenmalig president Jacques Chirac.
Bij de vorige parlementsverkiezingen, twee jaar geleden, bracht iets minder dan de helft van de Fransen hun stem uit. De laatste stembussen sluiten vanavond om 20.00 uur. Kort daarna volgt een exitpoll.
Daan de Vries
De opkomst van de Franse parlementsverkiezingen is vooralsnog is stuk hoger dan bij de vorige verkiezingen. Om 12.00 uur lag de opkomst boven de 25 procent, twee jaar geleden was dat 18 procent.
President Emmanuel Macron besloot eerder deze maand onverwachts vervroegde verkiezingen uit te schrijven, nadat hij een grote nederlaag had geleden bij de Europese verkiezingen. Macron hoopt de opkomst van het radicaalrechtse Rassemblement National (RN) te stuiten, maar de peilingen duiden op een grote overwinning van de partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella.
Vanavond om 20.00 uur sluiten de laatste stembureaus en volgt een exitpoll. Over een week is er een tweede stemronde in alle kiesdistricten waar geen kandidaat in een keer een meerderheid heeft gehaald.
Daan de Vries
Als eerste grote stad in Frankrijk kwam Perpignan vier jaar geleden in handen van het radicaalrechtse Rassemblement National. Wat heeft dat met de stad gedaan? En hoe kijken inwoners naar de verwachte monsterzege voor die partij bij de parlementsverkiezingen?
Correspondent Eline Huisman bezocht Perpignan eerder deze week. Lees hier haar reportage.
Frankrijk stemt zondag in de eerste ronde van de parlementsverkiezingen. De politieke toekomst is uitermate ongewis: niet eerder was Rassemblement National zo dicht bij de macht, terwijl Macrons verlies gegarandeerd lijkt. In Marseille maken de linkse partijen er maar het beste van, ziet correspondent Eline Huisman.
Lees hier de hele reportage.
In dit liveblog houden wij u op de hoogte van het laatste nieuws over de Franse parlementsverkiezingen.
Zondag vindt de eerste ronde plaats van de parlementsverkiezingen die president Emmanuel Macron uitschreef na zijn grote nederlaag bij de Europese Verkiezingen. Het radicaalrechtse Rassemblement National was niet eerder zo dicht bij de macht, terwijl Macron lijkt af te stevenen op een nieuwe teleurstelling.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant