Het Worldfestival Parade in het Zuid-Limburgse Brunssum is een van de grootste werelddansfestivals van Europa. Folklore is de brug voor onderling begrip. ‘Op deze paar vierkante meter zie je hoe harmonieus de wereld zou moeten zijn.’
De vlag van Venezuela is nog zoek. Een koude wind speelt met de blauwe roesjesjurken van de folkloristische dansgroep Danza y Tambor. Ondanks de regendruppels staan de vrouwen lachend te wachten in een tentendorpje in het Vijverpark van Brunssum. Regelaar Peter Marell, ‘Pedro’ voor de Venezolanen en ‘Piet Commotie’ voor zijn collega-vrijwilligers, diept de vlag op vanonder een lading tassen in een bolderkar. De groep danst het centrum in, dwars door een supermarkt, langs de drogist, bakker en chocolaterie.
Rondom het park en het gemeentehuis van de Zuid-Limburgse gemeente is vier dagen lang het Worldfestival Parade Brunssum. Het internationaal volksdansfestival werd vroeger vierjaarlijks en sinds 2022 tweejaarlijks georganiseerd in de Zuid-Limburgse gemeente. De vrijwilligers noemen het ‘de verborgen parel der verbroedering’.
Daar gaan de Venezolanen; Peter voorop met gettoblaster en Anniek van de Leemput (31) erachter. In het dagelijks leven is ze jeugdverpleegkundige, nu gelegenheidstolk. Het is haar vierde editie: ‘Ik heb het Parade-gen met de paplepel ingegoten gekregen. Mijn vader werkt al mee vanaf zijn 14de.’ Twee keer begeleidde ze Georgië, een keer Israël. ‘Toen moesten we voorzichtiger zijn. De Israëliërs vertelden dat ze werden beveiligd. Met deze Venezolaanse meiden kan ik alles posten op Instagram.’
Over de auteur
Annette Embrechts schrijft voor de Volkskrant over dans, performance, theater en circustheater.
Haar vader Henny Ingenbleek (66) runt met zijn vrouw Alie Ekhart (63) de logistiek van het tentendorp, de backstage van het festival. ‘Wat er ook in de wereld speelt, hier zie je alleen maar lachende, dankbare mensen.’ Een picknicktafel verderop musiceren muzikanten van Noord-Cyprus met die van Noord-Macedonië. In hun midden een klarinettist en accordeonist van de Nijmeegse volksdansgroep Kansemble, de Nederlandse folkloregroep onder de veertien deelnemende gezelschappen.
‘Op deze paar vierkante meter zie je hoe harmonieus de wereld zou moeten zijn’, zegt Alie Ekhart. ‘Hier maakt niemand onderscheid.’ Ze weet dat Brunssum een hoog aantal PVV-stemmers telt. ‘Daarom plaats ik deze week extra positieve berichten op Facebook. Als ik daarmee vijf zielen van stemming kan laten veranderen, ben ik tevreden.’
Twintig jaar geleden sjouwde Henny Ingenbleek nog vanuit heel Limburg bedden naar scholen en gymzalen in Brunssum, voor de logies van dansgroepen. Daarvoor sliepen dansers en muzikanten bij gastgezinnen. Maar de CIOFF, een door de Unesco geaccrediteerde organisatie ter bescherming van het culturele erfgoed van folkloredans, vond dat niet meer verantwoord. Wie moet de CIOFF, die de selectie maakt, bijvoorbeeld aanspreken bij een voedselvergiftiging? Nu overnacht iedereen in hotels van SnowWorld Landgraaf. ‘Jammer voor de nachtelijke verbroedering, maar we snappen het’, aldus beide oppervrijwilligers.
Het ontstaan van het grootste werelddansfestival van Nederland gaat terug tot de Watersnoodramp in februari 1953. Uit solidariteit met de slachtoffers ging carnaval in Limburg niet door. Als alternatief werd in de zomer een ‘bescheiden parade der nationaliteiten’ georganiseerd. Dansgroepen uit Spanje, Italië en Marokko werd gevraagd iets te vertellen over klederdracht en eetgewoonten. Dat viel goed bij de mijnwerkers, onder wie veel arbeiders met zuidelijke nationaliteiten.
Met folklore als brug voor onderling begrip, groeide dit initiatief uit tot een van de grootste werelddansfestivals van Europa, met tussen de 60 en 80 duizend bezoekers. Wel is het na de afgelaste editie tijdens de coronapandemie veranderd van een vierjaarlijks festival van tien dagen naar een tweejaarlijks programma van vier dagen. ‘De 350 vrijwilligers kunnen niet allemaal tien dagen vrij nemen. Zo houden we iedereen makkelijker betrokken, ook sponsors en subsidiënten’, licht voorzitter Ron Kamerman (58) toe.
Ook hij benadrukt dat het festival draait om verbroedering en verbinding. ‘We houden het buiten de politiek. Landen mogen geen statements maken.’ En ja, Israël en Rusland staan deze 18de editie even niet geprogrammeerd. ‘We zoeken bovendien vers bloed. En we vernieuwen door bijvoorbeeld hiphopgroepen uit de regio uit te nodigen. Dat is ook erfgoed, van de straat, met wortels in de wijk.’
Iets verderop, bij de groep uit Bulgarije, zit ‘de vleesgeworden verbroedering’, aldus de familie Batchev. Vader Ivan (55) en moeder Margot (55) leerden elkaar 32 jaar geleden kennen tijdens het festival. ‘Ik regelde als hostess extra vlaai omdat de Bulgaarse dansgroep onverwacht eerder was gearriveerd. Eigenlijk hoopte ik op een Italiaans vakantievriendje, maar dat gezelschap bestond uit senioren. Ik viel als een blok voor de kracht en charme van danser Ivan.’ Dochter Pauline (28), inmiddels ook vrijwilliger: ‘Ik dank mijn bestaan aan de Parade. Maar eigenlijk zit bij elke Brunssumer de liefde voor dit folklorefestival diep.’
De mis op zondagochtend heeft wel het loodje gelegd. ‘Daar kwam commentaar op’, aldus Kamerman. ‘Waarom slechts één ritueel wanneer je zo veel religies herbergt?’ In plaats daarvan opent de Franse pastoor uit Brunssum met een stichtelijk woordje het ochtendprogramma voorafgaand aan de grote finaleoptocht op zondagmiddag. Al moet hij deze editie verstek laten gaan. Vincent Goulmy heeft een goede vervanger aan Charles Robinson, een inheemse Amerikaan, afstammend van het Lakota-volk.
Met zijn imposante verentooi en warmbloedige stem vertelt hij in het Openluchttheater in Brunssum het indrukwekkende relaas achter zijn zeskoppige dansgezin, nazaten van de Blackfoot en Choctaw. Hoe tot 1996 hun dansceremonies nog verboden waren. ‘We dansten heimelijk, ’s nachts’, licht zijn vrouw Siouxsan Robinson toe. De pijn van gedwongen ontheemding van voorouders is zichtbaar in haar ogen.
Oudste dochter Nanaiya Owns Different Horses (18) is trots dat ze in Nederland nu het Choctaw-erfgoed kan verspreiden, met dansceremonies en helende liederen. Ze heeft zelfs een plan voor de historische omissie van een eigen vlag: ‘We plaatsen naast de sterren in de Amerikaanse vlag voor iedere stam een adelaarsveer, ons symbool om angst te overwinnen.’ Kijk, zegt voorzitter Kamerman: ‘Dat bedoel ik met folklore is storytelling-in-dans.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant