De nieuwe Britse premier Starmer heeft heel wat te bewijzen om te voorkomen dat de Britten bij de volgende verkiezingen weer naar rechts zwiepen.
De kersverse Britse premier Keir Starmer laat er geen gras over groeien. Zaterdag zette hij een streep door de omstreden migratiedeal met Rwanda, waarmee hij onmiddellijk afrekent met de symboolpolitiek van zijn conservatieve voorgangers. Starmer beloofde in zijn campagne eveneens een eind te maken aan de illegale migratie over het Kanaal, maar in de uitzetting van asielzoekers naar Rwanda – een land waar mensenrechten met voeten worden getreden – geloofde hij al nooit.
De deal die de Britse belastingbetaler al 360 miljoen euro kostte en waarmee hooguit 1 procent van de bootmigranten zou kunnen worden uitgezet, was volgens hem al ‘dood en begraven’ voordat hij goed en wel begonnen was. Bovendien leek er geen afschrikwekkende werking vanuit te gaan; dit eerste half jaar staken al 13 duizend migranten het Kanaal over.
De Britten zwaaiden vorige week terug naar het politieke midden met een massale stem voor het gematigde Labour van Sir Keir Starmer. Terwijl op het vasteland van Europa radicaal-rechts steeds meer voet aan de grond krijgt, is dit een opmerkelijke tegenbeweging. Toch moet deze uitkomst niet worden gelezen als een ruk naar links, maar eerder als een stem uit de chaos.
De Britse kiezer wilde vooral afrekenen met de Tories die het land – vooral onder de ijdele populist Boris Johnson – in chaos, verval en verwarring hebben gestort. In veertien jaar tijd vochten de conservatieven elkaar publiekelijk de tent uit en versleten liefst vijf premiers. Ze zetten de Brexit in gang die niet leidde tot de beloofde voordelen. Ze negeerden de teleurgestelde Brexiteers, wier leefomgeving steeds verder aftakelde, en verwaarloosden de publieke infrastructuur in het hele land. Een stem voor Labour is daarom vooral een proteststem.
Keir Starmer heeft dus heel wat te bewijzen om te voorkomen dat het land bij de volgende verkiezingen weer naar rechts zwiept. Daar moeten de gedecimeerde Tories nu op zoek naar een nieuwe partijleider, maar aan de radicaal-rechtse flank is de populist Nigel Farage teruggekeerd met zijn Reform UK-partij. Farage kan zich nu met vier zetels in het Lagerhuis warmlopen en fantaseert al publiekelijk over een zegetocht zoals die van Rassemblement National in Frankrijk.
Labour belooft de dagelijkse zorgen van de kiezer over het verschraalde publieke leven weg te nemen door flink te investeren in sociale voorzieningen als zorg, onderwijs en openbaar vervoer. Starmer waarschuwt terecht voor al te hoge verwachtingen van zijn ‘nationale vernieuwing’; want wat in jaren is vernietigd, is niet à la minute hersteld. Onduidelijk is vooral nog hoe hij zijn investeringsplannen wil bekostigen.
Voor Europa zou de terugkeer van Labour na de wilde veertien jaar met de Conservatieven aan het roer, vooral een verademing moeten zijn. Met twee oorlogen – in Oekraïne en Gaza – die de stabiliteit van de EU op de proef stellen, de mogelijke terugkeer van Trump in de VS en mogelijk een nieuwe handelsoorlog met China is een evenwichtige en betrouwbare Britse buur gewenst. Zeker als daar zinvolle afspraken mee te maken zijn over het terugdringen van illegale migratie; hét dossier dat vrijwel alle verkiezingen in Europa bepaalt.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant