Fietsmerken die aan Tour de France-teams leveren laten hun waar onder verdachte omstandigheden produceren. Dat meldt het Franse maandblad Le Monde Diplomatique.
Dit artikel is afkomstig uit Trouw. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Een racefiets die geschikt is voor de Tour de France kost al gauw tienduizend euro en moet aan allerlei voorwaarden voldoen. Een licht frame, degelijke wielen, noem maar op. Maar waar goed gelet wordt op de kwaliteit van al dat materiaal, is er minder aandacht voor de soms slechte arbeidsomstandigheden waaronder de fietsen worden gemaakt. Dat stelt het Franse Le Monde Diplomatique.
De productie van racefietsen vindt onder meer plaats in Taiwan. Daar worden migranten ingezet die voor een baan zelf eerst diep in de buidel moeten tasten. Zo betalen Thaise en Vietnamese arbeiders omgerekend tot wel zo'n 5300 euro om in de Taiwanese fabriek van het merk Giant aan te slag te mogen; Giant - de grootste fietsleverancier ter wereld - levert bijvoorbeeld aan Team Jayco AlUla en in het verleden aan onder andere Team Rabobank.
Om die voor hen uitzonderlijk hoge bedragen te kunnen neerleggen, werken Aziatische migranten zich in de schulden. Daarmee ontstaat een situatie waarin zij erg afhankelijk zijn. "Door hun schuld bij ronselaars hebben Vietnamese migranten geen vrijheid", zegt Peter Nguyen van Hung, een bekende priester en mensenrechtenverdediger tegen Le Monde. "Makelaars en werkgevers controleren hen; ze zijn gebonden en kunnen er niet uit", zegt hij.
Ook het ministerie van arbeid in Taiwan erkent het risico op dwangarbeid dat daarmee ontstaat. "In de meeste gevallen worden de kosten voor aankomst in Taiwan gedekt door een lening en als die te groot is, kunnen individuen gemakkelijk in schuldslavernij raken", verklaart een woordvoerder. Vorig jaar sloot het land nog een handelsverdrag met de Verenigde Staten waarin het uitbannen van dit soort leningen expliciet werd benoemd.
Kenmerkend voor de afhankelijke positie van de migranten zijn de servicekosten die zij maandelijks via Giant ook nog moeten afdragen, maar waar volgens hen niets tegenover staat. Daarnaast noemen geïnterviewde migranten strafmaatregelen van de directie zoals (het dreigen met) deportatie en loonsvermindering voor het niet naleven van de regels op de werkvloer of in slaapzalen. Slaapzalen die volgens hen overigens overvol en vervuild zijn.
"Als je aan slavernij denkt, zie je misschien iemand voor je die aan een ketting te werk wordt gesteld. Maar zo is het al lang niet altijd meer", zegt mensenrechtenexpert Ben Vanpeperstraete aan de telefoon. Hij nam op verzoek het onderzoek door. "Hier is sprake van zowel een element van onvrijwilligheid als een dreiging van een sanctie, waarmee het neerkomt op dwangarbeid. Het is wat inmiddels een klassiek geval te noemen is van debt bondage, oftewel schuldslavernij".
In een reactie bevestigt Team Jayco AlUla dat zijn fietsen afkomstig zijn van de Giant-fabrieken in Taiwan. Het team is in gesprek met Giant over de beschuldigingen. Giant zelf zegt te weten van de wervingskosten die migranten moeten betalen, maar benadrukt dat die handelswijze niet in strijd is met de Taiwanese wet. Het bedrijf gaf geen commentaar op de andere beschuldigingen van geïnterviewde migranten.
Een bedrijf dat in het onderzoek in een positiever licht genoemd wordt is het Japanse Shimano, dat bijvoorbeeld versnellingen maakt. Het onderdelenmerk levert aan een hele reeks teams die momenteel deelnemen. Denk aan het Belgische Alpecin-Deceuninck en het Britse INEOS Grenadiers.
Vorig jaar werd duidelijk dat bij een Maleisische leverancier van Shimano Nepalese migranten werkten die daarvoor omgerekend zo'n 2200 euro hadden moeten neertellen. In Nepal is dat ongeveer anderhalf jaarsalaris.
Dat daardoor het risico op schuldslavernij ontstond werd door Shimano wel erkend. De onderdelenmaker stelde een onderzoek in en ging in gesprek met de leverancier. Inmiddels hebben Nepalese arbeiders die in 2023 werden aangenomen omgerekend bijna 2800 euro terugbetaald gekregen, meldde een vertegenwoordiger van de arbeiders.
Source: Nu.nl algemeen