De laatste dagen denk ik vaak aan een fragment uit Nieuwsuur uit 2017. Wouter Zwart interviewt de toenmalige Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra. ‘U heeft wel eens gezegd dat er no-gozones zijn in Nederland’, zegt Zwart. ‘Dat hier auto’s en politici in brand worden gestoken.’
‘Dat heb ik niet gezegd’, antwoordt de Republikein. ‘Dit is nepnieuws.’ Cut naar een debat twee jaar eerder, waarin Hoekstra precies dat zegt: politici staan in brand, in Nederland zijn er no-gozones. ‘Echt? Want u hebt ’t gezegd’, zegt Zwart. Hoekstra: ‘Dat heb ik niet gezegd.’
Over de auteur
Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist. Voor de Volkskrant schrijft ze essays en reportages en doet ze eens in de vijf weken dienst als tv-recensent.
Waar ik aan denk: de blik die Zwart vervolgens wisselt met zijn cameraman. Een blik die zegt: ‘Jij hebt het toch ook gezien? En gehoord? Hij zei toch precíés dat?’ Een blik die, in alle oprechtheid, zegt: ‘Huh?’
Het was afgelopen week lastig niet met die blik te kijken naar tv-verslaggeving uit Den Haag. Onze nieuwe PVV-minister Marjolein ‘Mijn tweet klopt’ Faber die vrolijk tegenover RTL Nieuws verkondigt dat ze vanaf nu ‘geen persoonlijke meningen meer heeft’ en dus ook niet meer zal twitteren. Barry Madlener, PVV-minister van Infractructuur die van RTL moet kiezen tussen Trump en Biden, en zonder twijfel Trump kiest. Reinette Klever, PVV-minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp die hetzelfde doet. Madlener en Klever die grinniken als de verslaggever opmerkt dat dat niet de lijn van het kabinet is. Klever: ‘Ik ben in de val getrapt.’ Madlener: ‘Ik beken schuld.’
Vierentwintig uur nadat hij zijn eigen uitspraken nepnieuws had genoemd, bood Hoekstra in 2017 excuses aan. In het nieuwe politieke klimaat, waarin niemand nog persoonlijke meningen heeft, lijkt zoiets niet meer nodig. Men zegt wat men wil, en als daar gedoe van komt, dan ont-zegt men het gewoon. ‘Mijn tweet klopt’ verandert in ‘mijn tweet klopt toch niet’, en vervolgens moet iedereen erover ophouden.
‘Hoeveel dagen kun je praten over omvolken’, vroeg Albert Verlinde zich donderdagavond af bij Vandaag Inside. ‘Ik had er hiervoor nog nooit van gehoord.’ Opvallend, maar laten we daar verder niet inhoudelijk op ingaan. Laten we ook niet ingaan op Klever, die tijdens haar kennismakingsgesprek met de NPO zei dat ze niet verwacht dat het in het buitenland problematisch zal zijn dat zij voorstander is van Zwarte Piet – kennelijk vergeten, of negerend, dat de Verenigde Naties al jaren hameren op herziening van dat ‘cultuurdingetje’.
Vrijdagavond, tijdens het NOS Journaal, bleek de gemiddelde inwoner van Purmerend meer politiek fingerspitzengefühl te hebben dan een gemiddeld bewindspersoon. ‘Ik schaam me dood’, zei een bebrilde man die net z’n gezinswagen uitkwam. ‘Ik heb hiervoor gekozen’, vervolgde een oudere vrouw in lichtblauwe puffer. ‘Maar voor dit kinderachtige gedoe toch niet?’ Haar vriendin had nog advies voor Dick Schoof: ‘Ga lekker met pensioen.’
Mogelijk dacht Dick Schoof daar ook aan, tijdens zijn nu al iconische ‘dit kabinet is geen kleuterklas’. Op dat moment leek die Wouter Zwart-blik ook even op zijn gezicht te verschijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant