In het kiesdistrict van Étampes won Rassemblement National (RN) de eerste ronde van de parlementsverkiezingen met afstand. Macrons kandidaat heeft zich hier teruggetrokken om ruimte te maken voor een sterkere linkse tegenkandidaat in de hoop de radicaal-rechts de pas af te snijden. ‘Meer dan de uitslag vrees ik de gevolgen.’
Honoré Gnanabo houdt zich doorgaans niet met politiek bezig. Zondag maakt de Fransman van Ivoriaanse origine een uitzondering. ‘Na de winst van Rassemblement National belden mijn ouders: je moet echt gaan stemmen, het is belangrijk.’ Dezelfde boodschap klonk in zijn voetbalteam. Op wie precies, dat weet hij niet. ‘De tegenstander van Jordan Bardella (partijleider van RN, red.) in elk geval. Voor de toekomst van mijn kinderen.’
De keuze is helder in Étampes, een historisch stadje op een steenworp van Parijs. In het kiesdistrict waar Étampes deel van uitmaakt, gaat het radicaal-rechtse Rassemblement National stevig aan kop. In de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen haalde het ruim 40 procent van de stemmen. Daarachter volgde de linkse alliantie Nouveau Front Populaire met 26,5 procent. De nummer drie, afkomstig uit het kamp-Macron, heeft zich na aanvankelijk tegenstribbelen teruggetrokken in de hoop daarmee RN de pas af te snijden.
Over de auteur
Eline Huisman is correspondent Frankrijk voor de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Het is het Franse dilemma in het klein: gaat het ‘front républicain’ zijn werk doen en een verkiezingszege voor Rassemblement National voorkomen? Honderden kandidaten, van zowel links als uit het kamp van president Macron, hebben zich teruggetrokken om ruimte te geven aan elkaars kandidaten, waar die de beste kans hebben om RN te verslaan. Met overtuiging op links, waar 131 kandidaten afzagen van de tweede ronde. En met moeite in het kamp van president Macron, waar 82 kandidaten uit de race stapten. En door de terugtrekkers werd benadrukt dat plaatsmaken voor links nog geen samenwerking betekent met La France Insoumise, de veelbesproken radicale partij in de linkse alliantie.
‘La France va mal’, het gaat slecht met Frankrijk, echoot het in de bar-tabac van Étampes. Het Franse verval, waar veel kiezers zich zorgen over maken, druipt hier niet van de muren: bloemenperkjes bloeien uitbundig voor goed onderhouden middeleeuwse gevels, er is leven in de talloze kleine zaakjes in het centrum, en overal hangen aanplakbiljetten voor orgelconcerten, een festival, of de komst van de Olympische vlam, eind juli.
Maar vergis je niet, zegt Teddy Vaury. ‘Dit is een no man’s land.’ Hij is hoofdredacteur van de regionale weekkrant Le Républicain. ‘Het dagelijks leven drukt hier zwaar op de mensen. Étampes is een medische woestijn met een schrijnend tekort aan artsen en medisch specialisten, slecht bereikbaar met openbaar vervoer, en de banen hier zijn slecht betaald. Mensen komen hier wonen omdat ze niet anders kunnen: de middenklasse voor wie de omgeving van Parijs niet te betalen is.’
In Étampes is de rijkdom van de Franse geschiedenis gestold in monumenten. Waar nu de kloosterkerk Saint-Martin staat, met de markante scheve toren, vestigden de Romeinen al in 58 voor Christus de eerste nederzetting. Het is ook een pelgrimsplaats op de weg naar Santiago de Compostela, en Franse koningen kwamen graag in Étampes voor hun buitenverblijf.
Maar het gevoel in de steek te zijn gelaten, een vaak genoemde verklaring voor het succes van Rassemblement National, speelt ook Étampes parten. ‘In de Parijse metro werd een tijdlang geadverteerd met Orléans, op 1 uur van Parijs’, zegt Vaury. ‘Dat ligt qua afstand ruim twee keer zo ver als Étampes, maar je bent net zo lang onderweg.’
De potentiële achterban van links en radicaal-rechts delen dezelfde zorgen, denkt de journalist, die het departement Essonne doorkruist voor verkiezingsverhalen. ‘Het probleem met kandidaten van La France Insoumise is dat het vaak moeilijk discussiëren is met ze. Ze zijn wantrouwend en beledigend naar de tegenstanders.’
Ondernemer Youssef El Boukhddouir beaamt dat gevoel. Hij heeft in de eerste ronde op de kandidaat van LFI gestemd, al is het niet met overtuiging. ‘Het is de minst rotte appel in de mand’, zegt hij voor zijn fastfood-restaurant Majestic. ‘Ze hijsen de Palestijnse vlag, puur om stemmen te winnen. Maar wat moeten we anders? Rassemblement National biedt geen antwoord op de echte vragen.’
Op een bankje voor de scheve toren van Saint-Martin klinkt Dalila Maazaoui somber. De vorige twee verkiezingen heeft ze voor president Macron en zijn partij gestemd, maar dat doet ze dit jaar niet meer. ‘Hij heeft ons in een onmogelijke situatie gebracht’, zegt de moslim uit Seine-Saint-Denis, de arme voorstad van Parijs.
Dertig jaar werkte Maazaoui als ambtenaar in de sociale hulpverlening. Van dichtbij zag ze hoe Frankrijk ‘in duizend stukjes uiteen is gevallen’. Juist Seine-Saint-Denis, waar veel migranten wonen, is daarvan het eerste slachtoffer: ‘Wij leven in de frontlinie als het gaat om onveiligheid en criminaliteit. Drugsdealers veroveren allereerst het terrein om hen heen, niet de chique wijken van Parijs.’
Om haar heen ziet Maazaoui hoe mensen krom liggen voor privé-onderwijs, omdat leerkrachten in publieke scholen niet worden vervangen. ‘En wie het kan betalen, geeft dubbel zoveel geld uit voor een privékliniek om niet eindeloos te wachten op publieke ziekenhuiszorg.’
Haar stem gaat nu naar links, maar ze is allerminst gerust op wat er na zondag zal gebeuren. ‘Meer dan de uitslag vrees ik de gevolgen. We zijn allemaal bang geworden voor de ander. De afgelopen tijd hoor ik steeds weer de zinnen van mijn geschiedenisleraar in mijn hoofd: geschiedenis is een cyclus die zich elke zeventig jaar herhaalt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant