Wordt de partij van Marine Le Pen definitief de grootste of niet? Frankrijk stemt zondag in de tweede en allesbeslissende ronde voor een nieuw parlement. Le Pens radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN) kreeg in de eerste ronde vorige week een derde van de stemmen. Wat zijn RN's standpunten en plannen voor Frankrijk?
Dit artikel verscheen vorige week zondag voor het eerst op NU.nl, in aanloop naar de eerste ronde van de verkiezingen. Omdat de inhoud nog steeds relevant is, hebben we het opnieuw op onze voorpagina geplaatst.
Voor het eerst sinds 1997 riep de president van Frankrijk tussentijdse parlementsverkiezingen uit, vlak na de Europese verkiezingen. Emmanuel Macron vond dat noodzakelijk, nadat zijn Rennaissance-partij zwaar verloor bij diezelfde verkiezingen. De grote winnaar was het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen.
Opmerkelijk, vindt Niek Pas, Frankrijkdeskundige aan de Universiteit van Amsterdam. "Macron zag het als een referendum tegen RN maar het lijkt een proteststem tegen zijn presidentschap te worden." Omdat Macron al zeven jaar president is krijgt hij de schuld van de stijgende kosten door hoge inflatie. RN heeft veel plannen om de koopkracht weer te verhogen.
Le Pens belangrijkste parlementskandidaat is de 28-jarige Jordan Bardella, die het ook goed doet in de tv-debatten. "Hij heeft een populair TikTok-account en is door zijn frisse verschijning geliefd onder Franse jongeren." Als Rassemblement National de helft (289) van de zetels in het parlement wint, wordt Bardella gegarandeerd de premier en de op een na machtigste politicus van Frankrijk, na de president."
Toch ziet Pas in debatten veel "Sinterklaas-achtige" plannen, die volgens Bardella's tegenstanders onbetaalbaar zijn. De RN-politicus belooft veel cadeautjes aan het Franse volk, maar zijn voorstellen voor bezuinigingen zijn niet genoeg om die te financieren. Aan goede financiële berekeningen ontbreekt het ook bij de partij.
De problemen in Frankrijk zijn herkenbaar voor Nederland. De Fransen kampen met stijgende energiekosten, hoge inflatie en krapte op de arbeidsmarkt, met name in de zorg. Tegelijkertijd vinden veel inwoners dat de immigratie te hoog is.
RN wil de hoge kosten bestrijden door de btw op stroom, gas en andere brandstof te verlagen van 20 naar 5,5 procent. Dat mag niet volgens EU-afspraken, maar daar heeft de RN geen boodschap aan. Sowieso willen ze loskoppeling van Frankrijk in de Europese elektriciteitsmarkt, omdat het land met zijn kerncentrales goedkoop stroom produceert.
Verder stelt de partij een noodplan voor de zorg voor ter waarde van 20 miljard euro. Ook hoeven Fransen onder de dertig jaar geen inkomstenbelasting te betalen. Het Franse geboortecijfer moet tenslotte omhoog en daarvoor stelt RN nog meer belastingvoordelen voor aan nieuwe ouders.
Rassemblement National blijft een anti-immigratiepartij. De grenzen hoeven niet helemaal dicht zoals de partij voorheen voorstelde, maar er moet wel een veel strenger asielbeleid komen. Gezinshereniging wil de partij helemaal stoppen, en migranten uitzetten moet sneller en makkelijker gaan.
Wie geen verblijfspapieren heeft, kan alleen nog medische hulp krijgen bij noodgevallen. Sowieso moeten autochtone Fransen voorrang krijgen op sociale huurwoningen. Inwoners met een migratieachtergrond die achttien jaar worden, krijgen nu automatisch de Franse nationaliteit. Daar wil Le Pens partij ook vanaf.
Verspreiding van islamitische ideologieën moet bestreden worden, staat op de website, maar de partij is dan weer niet langer tegen hoofddoeken in de openbare ruimte. De 'Frexit', waarbij Frankrijk uit de Europese Unie stapt, staat ook niet langer in het programma.
Het verschil tussen Rassemblement National en de PVV is dat RN een lange geschiedenis heeft. "De partij werd in 1972 opgericht en vanaf de jaren tachtig was het een van de eerste partijen in West-Europa die migratie op de politieke agenda zette", vertelt Joost van Spanje. Hij is hoogleraar politicologie aan de University of London, gespecialiseerd in de opkomst van de populistische partijen in Europa.
"Onder de vader van Marine Le Pen was de partij veel extremer en openlijk antisemitisch. Sinds 2011 is zijn dochter de partijvoorzitter en zij brak met die geschiedenis. Sindsdien is ze hard bezig om de partij te normaliseren."
Niek Pas is het met Van Spanje eens dat de partij minder naar extreemrechts neigt. Al ziet hij nog steeds de "liefde voor een sterke leider" bij RN. "Le Pen had erg goede banden met Poetin en bewonderde hem. De partij leende ook miljoenen euro's bij de Russische bank."
De Oekraïneoorlog is in ieder geval niet populair bij de partij. President Macron is een van de belangrijkste bondgenoten voor Oekraïne en zinspeelde begin dit jaar nog op het sturen van Europese troepen naar het land. Dat gaat niet gebeuren, hebben Le Pen en Bardella allebei al duidelijk gemaakt.
Macron heeft militaire zeggenschap over de Franse troepen, maar Le Pen zei tegen de krant Le Telegramme de Brest dat Bardella als premier wil meebeslissen over het Oekraïnebeleid. Dat is ongewoon omdat de president officieel het hoofd van de strijdkrachten is. Tegelijkertijd is het niet ongrondwettelijk, zoals tegenstanders van Bardella beweerden. De premier gaat ook over de nationale begroting en kan het de president moeilijk maken.
Macron gaf in een gepubliceerde brief aan dat hij zijn presidentstermijn wil uitzitten tot 2027. Als RN definitief de grootste partij in het Franse parlement wordt, moet hij meer gaan samenwerken met de radicaal-rechtse partij.
Source: Nu.nl algemeen