Kritiek was er in het begin genoeg, op Studio Fußball. Marco van Basten kijkt liever squash dan voetbal en de toon zou te luchtig óf te kritisch zijn. Maar inmiddels heeft de EK-talkshow, onder leiding van Sjoerd van Ramshorst, zijn draai gevonden.
Pierre van Hooijdonk, oud-voetballer en nu NOS-analist, heeft, aan de onderkant van zijn kin, een scheerwondje. ‘Ik heb er vanochtend omheen geschoren’, zegt hij voor de donderdaguitzending van Studio Fußball, de EK-talkshow van de NOS, tegen de visagiste in een portacabin in het Bomencentrum in Baarn. Hij legt zijn hoofd in zijn nek en wijst: ‘Ik durfde het korstje niet weg te halen.’
Terwijl de visagiste de korst met een kwastje camoufleert, reageert Van Hooijdonk (54) op de kritiek dat hij te kritisch zou zijn. Na het gelijkspel in de poulefase van Nederland tegen Frankrijk sprak hij over 'schijtbakkenvoetbal’ van de Fransen. ‘En Nederland deed een beetje hetzelfde.’
‘Veel mensen kijken alleen voetbal als er een EK of WK is’, zegt Van Hooijdonk. ‘Zij vinden het al goed als iemand vanaf 5 meter in de richting van deze cabine weet te schieten. Als ik dan kritisch ben, is het: ‘Ach, de bal gaat maar een halve meter naast, wat loopt die Van Hooijdonk nou te zeiken?’’
Over de auteur
Gijs Beukers is mediaredacteur bij de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
Hoewel Van Hooijdonk ook niet blij werd van de derde wedstrijd van Nederland – hij vond de 2-3 tegen Oostenrijk ‘gênant’ – ziet hij het na de overwinning tegen Roemenië weer rooskleurig in. Sterker, als presentator Sjoerd van Ramshorst (37) hem een half uur later tijdens de uitzending, die plaatsvindt in een futuristisch paviljoen met een glazen dak, vraagt wie er Europees kampioen wordt, zegt hij: ‘Nederland.’
‘Echt waar?’, vraagt een verbijsterde Van Ramshorst. ‘Dat denk ik echt’, zegt Van Hooijdonk. Wie een toernooi wil winnen, heeft geluk nodig, en daar ontbreekt het Nederland volgens hem niet aan. ‘Als je van de zeven andere kwartfinalisten er eentje mag uitkiezen, dan kiezen we toch allemaal Turkije?’
Het Nederlands elftal, dat zaterdag om 21.00 uur tegen Turkije speelt, leeft weer, méér dan tijdens de voorgaande twee eindtoernooien, afgaand op de kijkcijfers. Naar de achtste finale tegen Roemenië (3-0-winst) keken 6,1 miljoen mensen. Tijdens de eerste knock-outwedstrijd van het WK in Qatar in 2022 (3-1-winst tegen de VS) waren dat er 4,8 miljoen, zegt televisiekenner Tina Nijkamp op basis van cijfers van Stichting KijkOnderzoek.
Ook het gepraat over voetbal is populair. De late uitzendingen van Studio Fußball, die tegen elven beginnen – direct na de wedstrijden van 21.00 uur – trekken rond de 800 duizend kijkers. ‘Ze scoren vergelijkbaar met Vandaag Inside Oranje, buiten het EK de bestbekeken talkshow van Nederland’, zegt Nijkamp. Een kanttekening is wel dat Studio Fußball profiteert van kijkers die na de wedstrijd op NPO 1 blijven hangen.
Een belangrijk onderdeel van de aantrekkingskracht van Studio Fußball is volgens Nijkamp presentator Sjoerd van Ramshorst. ‘Hij heeft precies dat wat Herman van der Zandt zo populair maakt bij kijkers: hij heeft een fonkel in de ogen en combineert schwung met een onderkoelde, relativerende kijk.’
Het programma kan ook doorslaan in luchtigheid, luidde de kritiek, zeker aan het begin van het EK. ‘Bij Studio Fußball ontbreekt de gedegen analyse – het blijft praatje pot’, schreef NRC in een tv-recensie op 21 juni.
De krant merkte onder meer op dat er elke dag een bekende leek aanschoof: zo discussieerde Marco van Basten in de eerste week met acteur Yannick van de Velde en rapper Donnie. In die eerste week schoven ook radio-dj’s Coen Swijnenberg en Sander Lantinga, rapper Qucee en presentator Ruben Nicolai aan.
Daarna lijkt het roer te zijn omgegooid. In de twee weken die sindsdien zijn verstreken, schoven nog maar drie niet-kenners aan. ‘Ik kijk niet naar kritiek op X’, zegt Van Ramshorst voorafgaand aan de uitzending, ‘maar we luisteren wel naar meningen van mensen die we serieus nemen. Het is niet zo dat we na die eerste week allemaal bekende Nederlanders zijn gaan afbellen. Maar natuurlijk kijken we wel kritisch naar wat er beter kan.’
Uitzending mogen van hem best luchtig zijn. ‘We volgen het voetbal op een journalistieke manier, maar een EK is leuk en het is ook entertainment, dat over heel de wereld intens beleefd wordt. En die beleving willen we ook graag laten zien.’
Deze donderdag lijkt het op een reünie van oude bekenden. Guus Hiddink (77) kent Edwin Winkels (62) sinds hij in 1991 trainer werd van Valencia – Winkels was toen, en is nu nog steeds, Spanje-correspondent. Door Van Hooijdonk wordt Hiddink omhelsd en ‘trainer’ genoemd: de oud-Feyenoorder speelde onder Hiddink in het Nederlands elftal op het WK van 1998.
Dat beviel blijkbaar, want in 2011 werd Van Hooijdonk de assistent van Hiddink toen die bondscoach was van Turkije. Tijdens de uitzending analyseert Van Hooijdonk de ‘levensgevaarlijke’ snelheid van de huidige aanval van Turkije, de Oranje-tegenstander.
Op het scherm toont hij hoe de met een kringeltje gemarkeerde Baris Alper alle verdedigers voorbij rent. Verder gaat het onder meer over de emoties van de Turken, het talent van de Spanjaarden en de stijve spieren van middenvelder Jerdy Schouten.
Aan het einde van de uitzending kondigt Van Ramshorst de gasten van vrijdag aan: de oud-voetballers Ibrahim Afellay en Marco van Basten zitten er dan in elk geval. Van Basten is de onbetwiste steranalist – hij ‘doet’ altijd het Nederlands elftal – maar hij is ook omstreden. Zijn analyses zijn op sociale media haast net zo vaak besproken als de hoofdband van Memphis Depay en het slechte optreden van Joey Veerman tegen Oostenrijk.
Woedend waren kijkers toen Van Basten geen idee bleek te hebben wie Cole Palmer is, een van de beste spelers van de Britse Premier League. Alle kritiek lijkt Van Basten weinig te deren. Hij is een nonchalant enigma dat koeltjes tijdens een uitzending toegeeft dat hij het Nederlands elftal niet heeft voorbereid. Toen hij vervolgens zei dat hij ook niet zo op de hoogte was van het Italiaanse voetbal, vroeg Van Ramshorst: ‘Wat volg je dan wel? Je volgde Oranje ook al niet.’ Waarop Van Basten zei: ‘Ik volg golf, tennis en squash.’
Van Basten is ‘een heel fijne tafelgast die voor goeie televisie zorgt’, zegt Van Ramshorst donderdag buiten de uitzending. ‘Drie dagen geleden begon hij uit het niets een vurig betoog over de mentaliteit van de Oranje-spelers. Dat kwam uit zijn hart en daarbij sloeg hij volgens mij de spijker op zijn kop. Marco van Basten is onvoorspelbaar en ongrijpbaar, net als vroeger op het voetbalveld.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant