De Amerikaanse president Joe Biden beraadt zich dit weekeinde op de vraag of hij nog wel de beste kandidaat is om voor de Democraten het Witte Huis veilig te stellen. Stel dat hij besluit zich terug te trekken, dan zou Kamala Harris de meeste kans maken op de nominatie – zij is tenslotte de vicepresident. Maar er gaan méér namen rond.
De vicepresident is de meest logische opvolger – zij zit immers al, samen met Biden, in het Witte Huis. Zij zou met goed fatsoen het geld kunnen uitgeven dat Biden voor hun campagne heeft opgehaald. Dat geeft haar een voorsprong op andere kandidaten.
Als Harris inderdaad een gooi doet naar het presidentschap, dan wordt dat haar tweede poging. In 2020 bewees de oud-senator zich als een sterke, inhoudelijke kandidaat. Maar veel kiezers vinden dat ze teleurstelt als vicepresident. Ze is weinig zichtbaar geweest. De afgelopen maanden revancheerde Harris zich door in heel het land te verschijnen op bijeenkomsten over abortusrechten.
Wat voor Harris spreekt, is dat ze het presidentschap van dichtbij kent. Maar wel in het kielzog van Biden, terwijl veel Amerikanen juist snakken naar iets nieuws.
Over de auteur
Maral Noshad Sharifi is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Ze woont in New York.
De gouverneur van Californië heeft zich het afgelopen jaar bewezen als een trouwe bondgenoot van Joe Biden. Amerikanen zagen hem op linkse en rechtse tv-kanalen, op campagne voor Biden én voor zichzelf. Door tegen de machtigste man van het land aan te leunen, heeft Newsom zijn eigen landelijke profiel versterkt. Newsom steekt zijn ambities niet onder stoelen of banken. Eerder liet hij al weten president te willen worden, tenzij Biden een tweede termijn nastreefde. Als Newsom dit jaar geen poging doet, dan waarschijnlijk wel in 2028.
De Democraat is een sterke debater, die op sociaal vlak progressief is, maar óók vriendelijk is voor het bedrijfsleven. Hij zal zich minder mild opstellen tegenover de vakbonden dan Biden en laat zijn oor meer hangen naar de techwereld van Silicon Valley. Dat is goed voor zijn campagnekas.
De vraag is of deze gelikte Californiër wel kiezers kan bereiken in de rust belt, de oude industriegebieden in het noordoosten van het land. De Democraten hebben een kandidaat nodig die ook de harten – en stemmen – van de working class kan veroveren.
Lees ook: Concurrent of adjudant van Biden? De gouverneur van Californië laat opvallend veel van zich horen
Josh Shapiro, die pas anderhalf jaar gouverneur is van Pennsylvania, geldt als een groot talent in de Democratische Partij. Een dag na zijn aantreden in januari 2023 schrapte hij de eis van een universitaire opleiding voor het gros van de overheidsbanen, waarmee hij zich populair maakte bij Democraten én Republikeinen. Shapiro is altijd bereid om in gesprek te blijven met zijn politieke tegenstanders en met hen samen te werken. ‘Tenzij ze leugens en complottheorieën verspreiden’, zei hij ooit, ‘of zich als demagogen gedragen’.
De partij is dol op Shapiro omdat hij weet hoe je de arbeidersstem kunt terugwinnen: door de mensen vaker op te zoeken. De Joodse gouverneur begon zijn politieke carrière door met een goed verhaal op tienduizend deuren te kloppen. Zo belandde hij als dertiger in de lokale politiek van Pennsylvania, waar hij jarenlang procureur-generaal was. In 2008 steunde Shapiro als een van de eersten de toen nog onbekende Barack Obama. In zijn toespraken herken je soms het geluid van de oud-president.
Zijn thuisbasis helpt ook. Democraten moeten de belangrijke swingstate Pennsylvania dit jaar opnieuw zien te winnen. De afgelopen maanden heeft hij veel kritiek geuit op de pro-Palestijnse acties op Amerikaanse universiteiten. ‘Pennsylvania is solidair met Israël’, schreef hij op X. Critici vragen zich af of Shapiro als presidentskandidaat ook het progressiefste deel van de partij tevreden kan houden.
De gouverneur van Michigan werd in 2020 bijna gekidnapt. Toenmalig president Donald Trump had haar publiekelijk aangevallen vanwege haar strenge coronabeleid en een lokale extremistische militie beraamde een ontvoering. De FBI greep op tijd in.
Whitmer is een van de twaalf vrouwelijke gouverneurs van de VS. Al bijna een kwart eeuw is ze actief in de lokale politiek van Michigan, ook een staat die de Democraten dit jaar moeten heroveren. In 2013 werd Whitmer landelijk bekend nadat ze in het staatsparlement een persoonlijk verhaal had verteld over seksueel misbruik. Als gouverneur maakt ze zich sterk voor abortusrechten, lhbti-rechten en strenge wapenwetten. Ze heeft een relatief jonge achterban: die bouwde ze als een van de eerste Amerikaanse politici op via TikTok, waar ze inmiddels een kwart miljoen volgers heeft.
Een van Whitmers sterkste punten is dat ze weet hoe ze met iemand als Donald Trump moet omgaan: bij de gouverneursverkiezingen in 2022 versloeg ze de radicaal-rechtse, Trump-gezinde Tudor Dixon. Ze is niet bang voor politici die leugens verspreiden. Als haar naam dit jaar inderdaad op het stembiljet komt, zou ze eerste vrouwelijke president van de Verenigde Staten kunnen worden.
Toeval of niet: dinsdag verschijnt haar autobiografie, True Gretch. Hoewel Whitmer tot nu toe steeds achter Joe Bidens kandidatuur is blijven staan, zeggen ingewijden dat haar boek onmiskenbaar leest als het verhaal van iemand die president wil worden.
Mocht Joe Biden zich terugtrekken, dan komt er in de Verenigde Staten een unieke, haastige campagne op gang voor een andere kandidaat. De eerste vraag is of Biden dan zijn steun uitspreekt voor één kandidaat, zoals zijn vicepresident Kamala Harris, of dat hij de keuze laat aan de partij. In augustus vindt de Democratische conventie plaats in Chicago. Daar moeten kandidaten dan de harten stelen van zo’n 3.900 gedelegeerden die niet langer op Biden hoeven te stemmen. Als een kandidaat tijdens de eerste stemronde een meerderheid krijgt, wordt dát de opvolger. Zo niet, dan stemmen zogeheten superdelegates (partijprominenten) mee totdat er een winnaar is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant