Na vijftien jaar krijgt Rotterdam een nieuwe burgemeester: Carola Schouten. Voor het eerst een vrouw en voor het eerst iemand van de ChristenUnie.‘Een kandidaat met een persoonlijke geschiedenis, met soms grote hobbels. Een kandidaat waarin veel Rotterdammers zich kunnen herkennen.’
‘Ben ik goed genoeg?’ Met tranen in haar ogen kijkt Carola Schouten tijdens haar Zomergasten-interview uit 2020 naar beelden uit de film The Two Popes, dat verhaalt over hoe paus Benedictus kardinaal Jorge Mario Bergoglio probeert te overtuigen hem op te volgen. ‘Ik kan het niet zijn. Ik ben niet goed genoeg’, zegt ze over de twijfel die zij, net als Bergoglio (de latere paus Franciscus), ervaart op vele momenten in haar leven, als het gaat over haar vrienden, over haar werk.
Wellicht is het precies die kwetsbaarheid waar de Rotterdamse gemeenteraad op is aangeslagen tijdens de zoektocht naar een opvolger van Ahmed Aboutaleb (PvdA), die begin dit jaar na meer dan vijftien jaar zijn vertrek aankondigde.
Over de auteur
Thom Canters is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘Een burgemeester waar Rotterdammers zich in kunnen herkennen’, zo omschreef Ruud van der Velden, de voorzitter van de vertrouwenscommissie, de benodigde kwaliteiten van een nieuwe burgemeester. ‘Een burgemeester die openstaat voor iedereen en ook kwetsbaar durft te zijn en vragen durft te stellen.’
Uit de 26 kandidaten die zich bij de commissie hadden gemeld, bleek de 46-jarige Carola Schouten die persoon te zijn. Donderdagavond openbaarde de gemeenteraad haar naam, nadat er in een vertrouwelijke zitting over was gestemd. Als haar voordracht in de ministerraad wordt goedgekeurd, doorgaans een formaliteit, kan zij op 10 oktober (10-10) worden beëdigd als burgemeester van 010.
Nog geen week geleden was Schouten nog vicepremier in het vierde kabinet-Rutte, hoewel al bijna een jaar demissionair. Van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, waar zij als minister de afgelopen twee jaar armoedebeleid, participatie en pensioenen onder haar hoede had, verhuist ze nu naar het stadhuis van de armste stad van Nederland.
In Rotterdam leeft een op de zes mensen in armoede. Met een hoge werkloosheid, veel bijstandsgezinnen en dakloosheid staat de stad voor een enorme sociaal-economische opgave. Een op de acht ouders van het toeslagenschandaal woont in Rotterdam. Velen van hen zijn nog steeds bezig om financiële compensatie te krijgen.
‘Ik vind het nog steeds onbegrijpelijk van mezelf dat ik dat niet heb gezien’, vertelde ze onlangs aan NRC bij haar afscheidsinterview als minister. Een rapport uit 2017 van de Nationale Ombudsman was haar tot haar grote spijt ontschoten, druk als ze als hoofdonderhandelaar was met de vorming van het eerste kabinet Rutte.
Maar hoe graag ze zich als burgemeester (al dan niet met beperkte bevoegdheden) ook met armoedebeleid zal willen bezighouden, de meeste Rotterdammers lijken een andere rangschikking van haar prioriteiten te verwachten. Meer dan 12.500 Rotterdammers lieten na een oproep van de gemeente weten wat zij zoeken in een nieuwe burgemeester: die moet zich vooral richten op openbare orde, veiligheid en handhaving – van en voor alle Rotterdammers in álle wijken – en op eerlijk en betrouwbaar bestuur.
Rotterdam, met de grootste haven van Europa, voelt ook de ontwrichtende gevolgen van de internationale drugshandel. Drugscriminaliteit, een aanhoudende stroom explosies die verband houden met drugslabs; de afgelopen jaren werd de strijd tegen de georganiseerde misdaad het speerpunt van Aboutalebs burgemeesterschap.
‘Ze zal zich moeten bewijzen’, zegt fractievoorzitter Simon Ceulemans van Leefbaar Rotterdam over het gebrek aan profiel van Schouten op het thema veiligheid. ‘De problemen in de stad kunnen niet wachten.’ Als voorzitter van het college van burgemeester en wethouders zal ze moeten samenwerken met een pluriforme coalitie van Leefbaar Rotterdam, VVD, D66 en Denk.
Maar als de Rotterdammers iets van haar vragen, zal Schouten daar gehoor aan willen geven. ‘Dienen is een woord dat vaak terugkomt bij mij’, zo vertelde ze de Volkskrant in 2019. ‘Ik heb sterk de overtuiging dat we allemaal talenten hebben gekregen en dat je daar niet lichtzinnig mee moet omgaan.’
Dat plichtsbesef is niet uit de lucht komen vallen. Boerendochter Schouten verloor op 9-jarige leeftijd haar vader na een ongeluk op hun boerderij in het Brabantse Giessen. Samen met haar moeder en twee zussen moesten ze alleen verder. Niet sporten op zaterdagen, maar de hokken uitmesten en de melktank schoonmaken.
Maar, zo voorspelde ze ook, ‘er komt een dag dat ik daar wegrijd en dat ik de wereld inga’. Dat bracht haar voor een studie bedrijfskunde eerst naar Rotterdam, en voor een buitenlands avontuur ook naar Tel Aviv. Daar raakte ze op jonge leeftijd ongepland zwanger. Eenmaal terug in Rotterdam voedde ze haar kind alleen op, in eerste instantie zonder baan en wonend in een studentenhuis.
Als medewerker van de Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie belandde ze in 2011 uiteindelijk op het pluche. Vier jaar later rolde ze het derde kabinet Rutte in, als minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, nadat ze overigens eerder wel bedankt had voor het partijleiderschap (daarvoor was ze ‘te redelijk’, zo zei ze zelf).
Op Landbouw zocht ze naar balans, tussen de boeren wiens leven ze kent en de natuur waar ze ook om geeft. Maar wie in het gepolariseerde landbouw- en stikstofdossier tussen twee vuren zit, wordt uiteindelijk door beide kanten verketterd, zo ervoer Schouten. In 2020 deden woedende boeren uit protest aangifte tegen haar ‘achterlijke beleid’.
Al die tijd bleef ze met haar zoon in de Rotterdamse wijk Spangen wonen, vlak bij het stadion van ‘haar’ voetbalclub Sparta. ‘Het is een heerlijke stad’, vertelde ze aan NRC. ‘Eerlijk, zonder opsmuk. Ik woon er met heel veel plezier.’
‘Een kandidaat met een persoonlijke geschiedenis, met soms grote hobbels en moeilijke levensfases’, zo vatte Van der Velden haar leven donderdag samen. ‘En daarmee een geschiedenis waarin veel Rotterdammers zich kunnen herkennen. Een kandidaat die écht van de stad is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant