Met de komst van Keir Starmer keerde vrijdagmiddag de rust terug op Downing Street. Het gejuich van vrienden, familieleden en partijactivisten verstomde toen de vers gekozen premier het woord nam. Het was een duidelijk verschil met de herrie die klonk toen Boris Johnson eind 2019 op deze plek in een frivole peptalk zijn regeerplannen ontvouwde.
Sir Keir sprak sober en ernstig. Waar de Conservatieven soms de indruk wekten dat ze voor zichzelf regeerden, beloofde de 61-jarige sociaaldemocraat er voor iedereen te zijn, ook voor de Britten die niet op hem hebben gestemd. ‘Ik nodig jullie uit om deel te nemen aan deze regering van dienstbaarheid’, zei hij. Zijn Labour-regering kan bogen op een meerderheid van 170 zetels, en zal in veel gevallen ook op de steun kunnen rekenen van de 71 Liberaal-Democraten in de oppositie. Maar ondanks deze parlementaire luxepositie probeerde Starmer, de zevende Labour-premier in de Britse geschiedenis, het optimisme te temperen. ‘Het veranderwerk begint meteen’, verzekerde hij, maar voegde eraan toe dat het heropbouwen van de kaalgeslagen natie niet zo makkelijk is als het bedienen van een lichtschakelaar. Er liggen lastige dossiers op Labour te wachten, zoals deze vier.
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont in Londen.
De National Health Service, de gratis staatszorg die eind jaren veertig door Labour is opgezet, is een nationaal zorgenkind, geplaagd door stakingen, wanbestuur en personeelsgebrek. Om een begin te maken met het wegwerken van de wachtlijsten waar 6,3 miljoen Britten op staan, belooft Labour 40 duizend nieuwe ziekenhuisafspraken per week. De partij wil de bereikbaarheid van huisartsen verbeteren – een probleem dat sinds de coronalockdowns is verergerd. Om een eind te maken aan de stakingen is er het voornemen om artsen en verpleegkundigen beter te betalen. Beoogd minister van Volksgezondheid Wes Streeting, die zijn Lagerhuiszetel in Oost-Londen nipt wist te behouden, komt nog met nadere details.
Om het docententekort te bestrijden, belooft Labour binnen korte tijd 6.500 extra leraren te werven. Er bestaat vooral een chronisch tekort aan wiskundeleraren, en dat terwijl wiskundeles zowel voor de Conservatieven als voor Labour een prioriteit is. Een van de manieren om een baan in het onderwijs aantrekkelijker te maken is betere honorering. Het geld dat daarvoor nodig is, wil Labour weghalen bij het particuliere onderwijs. Er komt daarom een einde aan de btw-vrijstelling voor particuliere scholen, een maatregel die tot veel reuring heeft geleid binnen de gegoede middenklasse. 7 procent van de Britse kinderen geniet privaat onderwijs. Tevens wil de partij gratis ontbijt voor alle leerlingen op basisscholen, iets dat nu al bestaat in Londen.
Labour zal het veelbesproken plan van de Conservatieven om kansloze asielzoekers uit te zetten naar Rwanda meteen schrappen. Desalniettemin staat de partij, net als de Conservatieven, voor een streng immigratiebeleid. Tijdens de verkiezingscampagne heeft Starmer herhaaldelijk een harde aanpak aangekondigd van de mensensmokkelbendes aan beide kanten van het Kanaal. De grote vraag is of Labour aanstuurt op een akkoord met Brussel waarbij de Britten een quotum immigranten opnemen in ruil voor het recht om illegale immigranten terug te sturen naar Frankrijk en andere Europese landen. Zeker is dat de partij overweegt de salariseis voor arbeidsmigranten, die komend jaar zal oplopen tot 45 duizend euro, te verlagen.
Hoe Labour alle plannen gaat bekostigen, is nog onduidelijk. Vaststaat dat de superrijken meer zullen moeten afdragen, wat volgens sommige vermogensbeheerders al heeft geleid tot een kleine exodus. De nieuwe minister van Financiën, Rachel Reeves, de eerste vrouw op deze post, heeft gezegd dat er geen verhoging komt van de btw, sociale premies en inkomstenbelasting. Onder de Tories is de belastingdruk flink gestegen, mede door de coronasteun. Waarschijnlijk zal Labour zich beraden op het zwaarder belasten van banken en energiebedrijven. Ook het verhogen van de gemeentelijke belastingen in rijkere gebieden is een optie. In Wales heeft Labour belastingen verhoogd voor mensen met grote tuinen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant