De UEFA heeft de Turkse verdediger Merih Demiral voor twee wedstrijden geschorst vanwege zijn omstreden juichgebaar in de achtste finale. Hij bracht de zogenoemde 'wolvengroet'. Dit gebaar is voor veel Turken controversieel, maar voor andere weer niet. Dat zit zo.
Demiral maakte het gebaar afgelopen dinsdag na een doelpunt. Hij deed dat naar eigen zeggen uit nationale trots. De Turkse autoriteiten en de harde supporterskern van Turkije delen die visie. De groep stelt dat de 'wolvengroet' "een nationaal symbool is van het Turk-zijn". Fanatieke Turkse supporters willen daarom tijdens de kwartfinale tegen Oranje massaal deze controversiële 'wolvengroet' brengen.
Dat mensen het gebaar zien als uiting van nationale trots is niet ongewoon in Turkije, zeker niet in nationalistische kringen. Wat hen betreft speelt de wolf simpelweg een belangrijke rol in de oorsprongslegendes van de pre-islamitische Turkse volkeren.
"In de Turkse mythologie staat de wolf voor kracht, strijd en onafhankelijkheid", zegt historicus Yusuf Halaçoglu tegen NU.nl. "De wolf is voor Turkije is wat de beer voor Rusland is en het haantje voor Frankrijk."
Ook de Turkse president Recep Tayyip Erdogan zit op die lijn. "Zegt iemand iets over het feit dat de Duitsers een adelaar op hun shirt hebben staan?", reageerde hij op de schorsing van Demiral. "Of dat er een haan pronkt op het shirt van Frankrijk? Hopelijk is het hele gebeuren zaterdag voorbij als we als winnaars van het veld stappen en doorgaan naar de volgende ronde."
Emeritus hoogleraar Erik-Jan Zürcher ziet de wolvengroet niet als iets onschuldigs. "Het gebaar is altijd heel nadrukkelijk geassocieerd geweest met een extreemrechtse beweging".
Zürcher doelt op de Grijze Wolven, de jeugdbeweging en paramilitaire organisatie van de MHP, een ultranationalistische partij. Leden van die partij maken het gebaar ook vaak. Halaçoglu was ook lid van die partij.
"De Grijze Wolven hebben het gebaar geadopteerd. Deze groep ging zich in de jaren zeventig te buiten aan dodelijk geweld tegen met name linkse studenten", zegt Zürcher.
"Dat betekent dat ook mensen in Turkije uit het politieke midden of op links heel nare associaties hebben met de wolvengroet. Het is voor hen qua gevoelswaarde vergelijkbaar met extreemrechtse demonstranten in Italië die de fascistische groet van dictator Benito Mussolini brengen."
"Zo'n wolvengroet is inderdaad niet oké, echt niet", zegt Dindar Koçer. "Er zit zoveel meer achter dit gebaar. Voor veel Koerden is het pijnlijk om te zien. Je ziet dan al snel de beelden weer voor je van omgebrachte Koerden, omringd door personen die deze wolvengroet brengen."
Koçer pleit voor een verbod op de Grijze Wolven in Nederland. "Gelukkig denken veel Turken er ook zo over."
Halaçoglu vindt niet dat de wolvengroet een politiek gebaar is simpelweg omdat een politieke partij het vaak gebruikt. "Dat is een link die de mensen zelf leggen."
Dat de Turkse autoriteiten en de harde supporterskern volhouden dat de wolvengroet een uiting van Turkse trots is, vindt Zürcher onzin.
"Het is niet normaal om deze groet te brengen. Ook niet als enthousiaste voetbalsupporter. Dat je je steun aan Turkije kunt laten zien met de wolvengroet is simpelweg het beeld dat gecreëerd is door de Turkse autoriteiten en de media. Die doen net alsof Duitsland en de UEFA het op Turkije hebben voorzien. En dat Turkse supporters worden belemmerd in hun Turks-zijn."
De Turkse regering heeft vrijdag woedend gereageerd op het besluit van de UEFA om Demiral te schorsen voor het maken van het 'wolvengebaar'. Vicepresident Cevdet Yilmaz schreef op X dat het besluit van de UEFA onacceptabel is en dat de Europese voetbalbond het moet herzien.
Dat het tot zo'n rel is gekomen, is volgens analist Selim Koru niet toevallig. Volgens Koru vinden de Turkse autoriteiten het heerlijk om zich af te zetten tegen Europa en tegen Duitsland in het bijzonder. Zeker nu erop gehamerd wordt dat de wolvengroet iets fascistisch heeft.
"De Turkse politiek is ervan overtuigd dat fascisme iets uit het Westen is en niet in Turkije voorkomt. De wolvengroet kan voor hen dan ook niet anders dan normaal zijn", legt Koru uit.
"Als men dan in Europa alsnog beweert dat het controversieel is, dan doet men daar niets anders dan het eigen schuldgevoel op Turkije projecteren. Alsof men in Turkije precies zo moet reageren als in Europa. Daar zet men zich tegen af."
Na het gebaar van Demiral werd de Turkse ambassadeur in Berlijn ontboden door de Duitse regering. Daarop liet Erdogan weten naar Berlijn te zullen afreizen om de kwartfinale van het EK voetbal tegen het Nederlands elftal bij te wonen.
Source: Nu.nl algemeen