De eerste Labour-regering sinds 2005 is aanstaande in het Verenigd Koninkrijk. Partijleider Keir Starmer wordt de nieuwe premier. De Britse Conservatieven onder leiding van premier Rishi Sunak koersen af op een enorme nederlaag, blijkt uit de exitpoll.
De Britten kozen donderdag een nieuw Lagerhuis, vergelijkbaar met de Nederlandse Tweede Kamer. De grootste partij vormt de regering. De partijleider wordt premier.
Volgens de peiling wint Labour 410 zetels, een absolute meerderheid. De definitieve uitslag zit daar naar verwachting niet ver vanaf. Dat betekent dat de partij van Starmer een ongekende comeback maakt: in 2019 zakte Labour nog naar 202 zetels, het laagste aantal sinds 1935.
De Conservatieven krijgen een mokerslag te verwerken: volgens de peiling gaan ze van 372 naar 131 zetels, hun grootste nederlaag uit de geschiedenis. Het vormt het roemloze einde van een regeerperiode van veertien jaar.
De derde partij, de Liberal Democrats, gaat naar verwachting van 8 naar 61 zetels en de Scottish National Party zakt van 48 naar 10 zetels. Reform UK van Nigel Farage, dat voor het eerst meedeed aan verkiezingen, krijgt naar schatting 13 zetels.
Labour-leider Starmer schreef na de publicatie van de exitpeiling op X: "Aan iedereen die campagne heeft gevoerd voor Labour tijdens deze verkiezingen, aan iedereen die op ons heeft gestemd en hun vertrouwen in onze veranderde Labourpartij hebben gestoken - dank u wel."
Zijn partij wil onder meer de arbeidsmarkt en het asielsysteem hervormen. Ook moet het makkelijker worden om infrastructuur aan te leggen en woningen te bouwen. Daarnaast wil Labour een nationaal investeringsfonds opzetten om de energietransitie te versnellen.
In de aanloop naar de verkiezingen stonden thema's als wachtlijsten in de gezondheidszorg, inflatie en bestaanszekerheid en illegale migratie centraal, zei onderzoeker Rem Korteweg van Instituut Clingendael eerder tegen NU.nl. "In de afgelopen jaren zijn veel dingen gebeurd waar de gemiddelde Brit heel kritisch over is."
Die regeerperiode van de Conservatieven was een turbulent tijdperk. Het VK besloot in 2016 per referendum de Europese Unie te verlaten, met politieke chaos tot gevolg. In de afgelopen vijf jaar telde 10 Downing Street, de ambtswoning van de Britse premier, vier verschillende bewoners.
Zo moest Boris Johnson in 2022 opstappen als gevolg van 'partygate', een schandaal rond feesten in de ambtswoning tijdens de coronalockdown. De regeerperiode van zijn opvolger Liz Truss was vervolgens met 49 dagen de kortste in de Britse geschiedenis.
"De strenge bezuinigingen na de economische crisis van 2008 klinken nog steeds door in het dagelijks leven van veel Britten", zegt NU.nl-buitenlandverslaggever Matthijs le Loux. "Het herstel van de coronacrisis blijft achter op dat in andere Europese landen en veel Brexit-stemmers voelen zich belazerd."
Een opvallende speler deze stembusgang is het nieuwe radicaal-rechtse Reform UK. Die partij wordt aangevoerd door Nigel Farage, een van de drijvende krachten achter de Brexit. Voornamelijk door de inrichting van het Britse kiesstelsel wint Reform weinig zetels, maar snoepte het wel kiezers af van de Conservatieven.
Source: Nu.nl algemeen