Het debat over de regeringsverklaring is donderdagmiddag uitgelopen op een lastige situatie voor de kersverse premier Dick Schoof. Hij kreeg de nodige verwijten van de oppositie, maar ook van de coalitiepartijen. Na een tweet van minister Fleur Agema (Volksgezondheid) ontbrandde het debat volledig.
Volg het debat over de regeringsverklaring op de voet in ons liveblog.
Vlak voor de dinerpauze vatte PVV-leider Geert Wilders het debat samen als "iets dat niet de schoonheidsprijs verdient". De PVV stond als grootste partij op bepaalde momenten niet alleen lijnrecht tegenover de oppositie, maar maakte ook ruzie met Schoof én regeringspartners VVD en NSC.
"Het is weleens lekkerder gegaan", zei Wilders eufemistisch.
De partijen vlogen elkaar vooral in de haren over de mate waarvoor het nieuwe kabinet er voor álle Nederlanders zal zijn. Zo ontstond al vroeg in het debat commotie over Nederlanders met een hoofddoek, naar aanleiding van berichten op X.
Op het platform had PVV-minister Marjolein Faber (Asiel en Migratie) het Kamerlid Esmah Lahlah (GroenLinks-PvdA) eerder laatdunkend weggezet als "PvdA-hoofddoek". De oppositie wilde dat Schoof afstand nam van die uitspraken.
"Ik ben er voor alle Nederlanders, met en zonder hoofddoekje", zei Schoof herhaaldelijk. "Met of zonder hoofddoek is iedereen welkom in dit land." Voor de oppositie was het niet genoeg, maar ook Wilders was kritisch. "U bent onder druk gaan bewegen. Dat zou ik niet hebben gedaan."
Het bleek het startschot voor een onvriendelijk debat, dat verder uit de hand liep na een tweet van vicepremier Agema. Terwijl Schoof zich verdedigde, plaatste de PVV-minister op X een screenshot van een oud bericht over de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema. Daarin zei Halsema, toen nog fractievoorzitter van GroenLinks, dat ze moeite had met de hoofddoek.
De oppositie greep het aan om Schoof nog eens aan de tand te voelen over de opvattingen van zijn kabinetsleden. Schoof was zichtbaar in verlegenheid gebracht. Oppositiepartijen hadden geen goed woord over voor de actie en spraken van de "schoffering van de premier".
Het leidde uiteindelijk tot een in de parlementaire geschiedenis ongebruikelijke debatpauze, zodat Schoof kon bijlezen. Daarna riep hij andere parlementariërs op niet meer te twitteren tijdens debatten.
Niet lang daarna beet Wilders van zich af. Toen VVD-leider Dilan Yesilgöz zei dat ze "een verantwoordelijke rol" van de ministers verwacht, begon de PVV-leider al te roepen voordat hij de interruptietelefoon bereikte.
"Yesilgöz zei dat ik achter de tweet van Agema zou zitten en dat zit ik niet. Dat is een valse, vuile beschuldiging", zei Wilders.
Later sneerde hij ook naar de oppositiepartijen, die "een heksenjacht" zouden voeren tegen de PVV-ministers. Over Agema zei Wilders dat ze "niets, maar dan ook helemaal niets verkeerds getweet" heeft.
Maar ook Schoof moest het ontgelden bij Wilders. Hij vindt dat de premier zich niet hard genoeg verdedigde toen hij werd aangevallen op de benoeming van PVV-ministers Faber en Reinette Klever (Buitenlandse Handel). Zij hebben het over de racistische complottheorie van 'omvolking' gehad.
Partij voor de Dieren-leider Esther Ouwehand zei tijdens het debat tegen Schoof dat er "twee racisten" in zijn kabinet zaten. De premier reageerde daar niet op. "Dat valt me tegen", zei Wilders. "Ik had gehoopt dat u zou zeggen: er zitten geen racisten in mijn kabinet."
Wilders vroeg Schoof meermaals om een veroordeling, maar kreeg nul op het rekest. "Het is slappe hap. Als uw mensen worden aangesproken als racist, verwacht ik dat u daar direct afstand van neemt", beet Wilders hem toe.
Dat leidde op zijn beurt tot onvrede bij oppositiepartijen. "Ik schrik ervan dat juist de grootste partij, die deze premier naar voren heeft geschoven, dit flikt", zei CDA-leider Henri Bontenbal. "Het is totaal onverantwoord."
Schoof navigeerde zich voorzichtig door het debat. "Het staat mij vrij mijn woorden te kiezen, en het staat de heer Wilders vrij zijn woorden te kiezen", zei hij afgemeten. "Ik heb diep respect voor hoe u zich door dit debat heeft geleid", besloot Yesilgöz.
Source: Nu.nl algemeen