Orkaan Beryl, die woensdag aan land kwam in Jamaica, is zeer sterk voor de tijd van het jaar. De superstorm kon ontstaan door de extreem hoge temperatuur van de Atlantische Oceaan. Het lijkt een voorproefje van het nieuwe normaal met verdere klimaatopwarming.
Beryl ontstond vorige week ten noorden van Brazilië, waar de oceaantemperatuur al boven de 28 graden ligt. Veel warmer dan normaal voor deze tijd van het jaar, en perfect voor de vorming van orkanen.
"Meestal zie je dat de condities boven de Atlantische Oceaan van medio augustus tot eind september gunstig zijn. Nu was het eind juni al zo." Dat zegt orkaanexpert Nadia Bloemendaal van het KNMI en de VU Amsterdam tegen NU.nl. Het zorgde ervoor dat Beryl vroeger dan ooit kon doorgroeien tot een orkaan van de hoogste categorie 5.
Wereldwijd zijn de oceaantemperaturen al een jaar lang op recordhoogte. Dat komt door klimaatverandering en door het weersverschijnsel El Niño. Dat is inmiddels weer voorbij, en langzaam beweegt de wereld nu naar de tegenovergestelde situatie: La Niña.
Voor orkanen in de Atlantische Oceaan is dat een nóg gunstigere situatie, legt Bloemendaal uit. Tijdens La Niña staat er minder wind hoog in de atmosfeer. En juist dat gebrek aan 'windschering' zorgt ervoor dat orkanen sterker kunnen worden. "Als er veel wind staat, wordt de top van zo'n orkaan kapot geblazen en kan hij niet verder intensiveren."
Die combinatie van factoren zorgde er in mei al voor dat de Amerikaanse weerdienst NOAA een zeer actief orkaanseizoen voorspelde. De experts van het instituut verwachtten toen vier tot zeven zware orkanen tussen juni en november. Gemiddeld zijn dat er drie in die periode.
Volgens wetenschappers is onzeker wat het effect van klimaatverandering zal zijn op het aantal orkanen. Maar inmiddels lijkt wel zeker te zijn dat de orkanen die ontstaan zwaarder worden, met meer regen. En met hogere oceaantemperaturen kunnen ze ook al eerder in het seizoen ontstaan, zoals Beryl laat zien.
"Door klimaatverandering is de kans groter dat de zeewatertemperaturen vaker dit soort waardes aan zullen tikken", vertelt Bloemendaal. Ook lijkt de opwarming van de aarde samen te vallen met een toename van het aantal La Niña-jaren. "Dat is dus geen goed nieuws."
Op kortere termijn is Beryl het begin van een orkaanseizoen dat nog wel meer uitschieters kan krijgen, denken wetenschappers. Orkanen kunnen dit jaar ontstaan "waar en wanneer het niet zou moeten", zegt weeronderzoeker Brian McNoldy van de University of Miami tegen persbureau AP. Ze worden niet alleen sterk, maar kunnen ook enorm snel aan kracht winnen. "Dat komt nu allemaal samen, en niet voor het laatst."
Met het oog op de toekomst hebben sommige wetenschappers al gesuggereerd om een nieuwe stormcategorie te creëren. Nu worden orkanen ingedeeld op een schaal van 1 tot 5, maar volgens de onderzoekers zou een categorie 6 inmiddels op z'n plaats zijn. Die zou dan gelden voor stormen met een aanhoudende windsnelheid van boven de 308 kilometer per uur. De nieuwe categorie zou het extreme gevaar van zo'n storm nog duidelijker maken voor mensen in risicogebieden.
Sinds 2013 zijn er wereldwijd vijf tropische stormen geweest die in de nieuwe categorie zouden vallen. Die ontstonden allemaal in de Grote Oceaan; in de Atlantische Oceaan is nog nooit een orkaan geweest met zulke hoge windsnelheden.
Source: Nu.nl algemeen