Vandaag gaat Groot-Brittanië naar de stembus. De Britse stembureaus gaan om 8 uur ’s ochtends Nederlandse tijd open. In dit blog houden we de laatste ontwikkelingen bij.
‘Een warm vaarwel naar al die arrogante, clowns, gelukszoekers, leugenaars, zotten, valsemunters, sociopaten, klootzakken en eikels die morgen rond deze tijd werkloos zullen zijn na ons de afgelopen veertien jaar voor de gek te hebben gehouden.’ Met deze tekst op de voorpagina werden de lezers van The Daily Star donderdag geconfronteerd. Het linkse tabloid kan niet wachten op het morgenrood dat vrijdagochtend in Groot-Brittannië zal schijnen.
Het rechtse tabloid The Daily Mail waarschuwde zijn lezers ondertussen dat een stem op Nigel Farage in wezen een stem op Sir Keir Starmers Labour is. Dat betekent volgens de krant ‘stijgende belastingen, ongecontroleerde immigratie zonder Rwanda-plan, voortwoekerende woke, verraad van vrouwenrechten, Net Zero-manie, een zwakkere defensie, het opgeven van onze Brexit-vrijheden – en stemrecht voor 16-jarigen om toekomstige verkiezingen ‘te manipuleren’.
Maar het ziet ernaar uit dat de lezers van de Mail een lange verkiezingsnacht tegemoetgaan. Alle peilingen wijzen op een grote overwinning voor links, met een voorsprong op de Conservatieven die uiteenloopt van 13 procent (Norstat) tot 20 procent (Survation).
Patrick van IJzendoorn
Bij de stembusgang van vandaag staan 650 kiesdistricten op het spel, maar in sommige zogeheten constituencies is het spannender dan elders. In Basildon & Billericay, dat normaal gesproken Conservatief stemt, staat bijvoorbeeld de politieke toekomst van de Conservatieve partijvoorzitter Richard Holden op het spel. Van deze politicus is na een desastreus verlopen televisie-interview enkele weken terug niet veel meer vernomen.
Een overlevingsstrijd voert ook minister van Financiën Jeremy Hunt. Hij dreigt het rijke district Godalming & Ash, ten zuidwesten van Londen, te verliezen, temeer omdat Labour en de Liberaal-democraten daar een pact hebben gesloten. In Epsom & Ewell, een even welvarend district iets verderop, behoort Gina Miller tot de kandidaten, de zakenvrouw die tijdens de brexitjaren een succesvol proces tegen de regering aanspande om het parlement zeggenschap te geven over de Britse uittreding.
Uit het noordoosten van Somerset komen geluiden dat de kiezers daar genoeg hebben van Jacob Rees-Mogg, de ouderwetse en excentrieke Brexiteer die bekendstaat als ‘de afgevaardigde uit de 19de eeuw’. Vele ogen zullen daarnaast gericht zijn op Clacton-on-Sea waar Reform UK-voorman Nigel Farage, na zeven mislukte pogingen, eindelijk hoopt te worden gekozen tot lid van het Lagerhuis. Oud-premier Liz Truss schijnt het moeilijk te hebben in het plattelandsdistrict South-West Norfolk, waar ze felle tegenstand ondervindt van een oud-partijgenoot.
Aan de linkerzijde van het politieke spectrum is er een spannende strijd gaande in het Londense Islington-North, waar er een einde dreigt te komen aan een 41 jaar durend kamerlidmaatschap van Jeremy Corbyn. De door Starmer uit de partij gezette socialist staat als onafhankelijke kandidaat op het stembiljet. Zijn tegenstander namens de Labour Partij is Praful Nargund, een jonge miljonair.
Hoogtepunt van de verkiezingsnacht zal de uitslag in Richmond & Northallerton zijn, waar premier Rishi Sunak mogelijk zijn zetel verliest. Dat zou een unicum zijn in de Britse politieke geschiedenis.
Patrick van IJzendoorn
Na veertien roerige jaren zullen de Conservatieven donderdag bij de verkiezingen een gevoelige nederlaag moeten slikken. Mogelijk houden de Tories in het Lagerhuis slechts 65 van de 365 zetels over, een historische kaalslag. Hoe heeft het zover kunnen komen?
Lees hier de reportage van correspondent Patrick van IJzendoorn.
De ruim 35 duizend Britse stembureaus gaan om acht uur Nederlandse tijd open, om zestien uur later weer te sluiten, Om elf uur volgt meteen de eerste exitpoll. Grote vraag is hoe groot de meerderheid van Labour zal zijn. Voor het eerst moeten de Britse kiezers tijdens de parlementsverkiezingen een vorm van legitimatie tonen. Dat heeft voor discussie gezorgd, omdat het eiland, anders dan de meeste landen op het continent, geen identificatieplicht heeft.
Verreweg de meeste ‘polling stations’ bevinden zich in buurthuizen, scholen en kerken. Maar er zullen ook stemmen worden uitgebracht in cricketpaviljoens, hotels, brandweerkazernes, voetbalstadions, ziekenhuizen, musea, moskeeën, kapsalons, sportscholen, legerkazernes, omgebouwde caravans en vestigingen van het Leger des Heils. Op sommige plekken doen zelfs kroegen dienst als stembureau.
Steeds meer Britten stemmen per post. Dat heeft bij deze verkiezingen voor problemen gezorgd, omdat de posterijen stembiljetten te laat hebben bezorgd. The Royal Mail legde de schuld bij de regering, die niet goed voorbereid zou zijn geweest op de gang naar de stembus en formulieren al doende te laat zou hebben aangeleverd.
Bij de verkiezingen van 2019 lag de opkomst op 67,3 procent. De verwachting is dat dit keer minder kiezers de stembureaus met een bezoek zullen vereren, al belooft het een zonnige zomerdag te worden. In Schotland vallen de verkiezingen samen met schoolvakanties.
Patrick van IJzendoorn
‘Het is tijd voor een nieuwe manager (en daarmee bedoelen we niet dat voetbalbondscoach Gareth Southgate moet worden ontslagen).’ Met deze woorden heeft The Sun zich voorzichtig uitgesproken voor de Labour Partij. Het bekendste tabloid van Groot-Brittannië neemt daarmee afstand van de Conservatieve Partij, de partij die het normaal gesproken steunt. Deze aanbeveling doet denken aan 1997, toen The Sun, na fanatiek lobbywerk van Tony Blair bij eigenaar Rupert Murdoch, de zijde van New Labour koos. De krant staat erom bekend dat het de publieke opinie volgt.
Stalgenoten The Times en The Sunday Times hebben Labour niet aanbevolen. The Times schreef dat Labour ‘zuinig is geweest met de waarheid over wat het gaat doen als het aan de macht komt’ en ‘daarom geen aanbeveling kan verwachten’. Afgelopen zondag had de centrumrechtse Sunday Times zich op de vlakte gehouden. De regeringspartij geniet wel de steun van The Daily Telegraph, The Daily Mail en The Daily Express. The Daily Mail, dat Boris Johnson als columnist heeft, waarschuwde voor ‘Starmergeddon’. Labour heeft zoals gebruikelijk de steun van The Guardian, The Daily Mirror en The Independent. Ook The Financial Times ziet meer heil in een Labour-regering.
Enkele vooraanstaande Conservatieven hebben al gezegd rekening te houden met een fors verlies, onder wie minister van Werkgelegenheid en Pensioenen Mel Stride. ‘De realiteit is dat de opiniepeilingen duidelijk zijn’, zei de bewindsman in een televisie-interview met oud-Labour minister Ed Balls, de echtgenoot van de aankomende minister van Binnenlandse Zaken Yvette Cooper. In The Daily Telegraph had Suella Braverman, oud-minister van Binnenlandse Zaken, geschreven dat haar partij zich moet voorbereiden op oppositievoeren. Of zij daaraan mee zal doen, valt te betwijfelen. Braverman, die behoort tot de rechterflank, is een van de kopstukken die hun Lagerhuiszetels dreigen te verliezen.
Patrick van IJzendoorn
Morgen wordt bepaald welke partij de Britse regering mag vormen en de volgende premier van het Verenigd Koninkrijk mag leveren. De verwachting is dat Labour de volgende bewoner van Downing Street 10 naar voren mag schuiven. Die partij moest de afgelopen veertien jaar onafgebroken oppositie voeren, maar profiteerde de voorbije maanden van de chaos en machtswisselingen bij de Conservatieven.
In totaal worden 650 parlementariërs voor het Lagerhuis verkozen, waarbij een zogenoemd districtenstelsel gehanteerd wordt; zetels gaan naar de kandidaten die de meeste stemmen krijgen in hun eigen kiesdistrict. Ieder district levert dus één parlementariër. Om een regering te mogen vormen, moet een van de partijen meer zetels behalen dan de andere partijen bij elkaar opgeteld. Een zetelaantal van 326 verzekert een partij van een meerderheid.
Waar de Conservatieven bij de vorige verkiezingen nog 365 zetels wonnen, lijken de kansen op zo’n meerderheid inmiddels verkeken. Wel kunnen ze aan de macht blijven door een coalitie te vormen. Dat gebeurde voor het laatst in 2010, toen de partij onder leiding van David Cameron optrok met de Liberaal-Democraten van Nick Clegg.
Eerder deze week leek zittend premier Rishi Sunak daar nog publiekelijk op aan te sturen, toen hij opperde dat een zogenoemd hung parliament nog binnen bereik ligt voor de Tories. Lukt het een van de partijen namelijk niet een meerderheid te behalen, dan mag de zittend premier een coalitie vormen.
Doorn in het oog van de Conservatieven deze stembusgang is de verkiezingsdeelname van Nigel Farage, bekend en berucht als voormalig Europarlementariër en Brexit-voorman. Sinds hij zijn verkiezingsdeelname aankondigde namens Reform UK, weet hij in de peilingen structureel stemmen weg te trekken bij de Conservatieven. Daarmee zou het populistisch-rechtse Reform UK deze stembusgang wel eens de tweede partij kunnen worden in het Verenigd Koninkrijk.
In tegenstelling tot in Nederland zullen we vandaag in ieder geval weinig horen over de campagne in het Verenigd Koninkrijk; zowel televisie als radio zien zich gedwongen de verplichte mediastilte te respecteren.
Maartje Geels
De Britten mogen vandaag naar de stembus om een nieuw parlement en, nog belangrijker, een nieuwe premier te kiezen. De Conservatieve Partij van premier Rishi Sunak is al veertien jaar onafgebroken aan de macht en hoopt die periode met nog eens vijf jaar te kunnen verlengen, maar nog maar de vraag is of ze dat lukt. Oppositiepartij Labour staat al geruime tijd fors voor in de peilingen.
De vorige parlementsverkiezingen vonden plaats in 2019. In dat jaar boekten de conservatieven onder leiding van toenmalig premier Boris Johnson nog een monsterzege met de belofte de brexit te regelen en het VK uit de EU te loodsen.
Afgelopen mei maakte Sunak bekend dat er in juli verkiezingen gehouden zouden worden, wat destijds werd gezien als grote gok voor hem en zijn partij. Sunak, die het stokje van voorganger Liz Truss overnam na een chaotische periode, wist de rust terug te brengen in de Britse politiek, maar de vraag is of hem dat deze zegen zal opleveren waarop hij hoopt.
De Britten mogen donderdag naar de stembus om een nieuw parlement en een nieuwe leider te kiezen. De Conservatieve Partij van de 44-jarige premier Rishi Sunak is al veertien jaar onafgebroken aan de macht en hoopt die periode met nog eens vijf jaar te verlengen. Oppositiepartij Labour onder leiding van de 61-jarige Keir Starmer staat al geruime tijd fors voor in de peilingen.
De vorige parlementsverkiezingen vonden plaats in 2019. In dat jaar boekten de conservatieven onder leiding van toenmalig premier Boris Johnson een monsterzege met de belofte de Brexit rond te krijgen en het Verenigd Koninkrijk uit de EU te loodsen.
Afgelopen mei maakte Sunak tot ieders verbazing bekend dat er in juli verkiezingen gehouden zouden worden, wat destijds werd gezien als grote gok voor hem en zijn partij. Sunak, die het stokje van voorganger Liz Truss overnam na een extreem chaotische periode, wist de rust terug te brengen in de Britse politiek, maar de vraag is maar of hij hiervoor beloond zal worden.
De stemlokalen openen morgen om 08.00 en sluiten om 23.00 uur Nederlandse tijd. Rond de sluiting van de stembussen worden ook de eerste exitpolls verwacht. Ipsos, ook in Nederland actief, zal namens de grote nieuwszenders – BBC News, ITV News en Sky News – met de exitpoll komen. Op vrijdagochtend volgt naar verwachting de definitieve uitslag. In dit liveblog houdt de Volkskrant de ontwikkelingen rondom de stembusgang bij.
Maartje Geels
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant