Het Verenigd Koninkrijk gaat donderdag naar de stembus. De Britse kiezer zal waarschijnlijk afrekenen met de Conservatieve partij van premier Rishi Sunak. Voor Labour, de belangrijkste tegenstander, lonkt de eerste verkiezingswinst sinds 2005. Dit staat er op het spel.
In het Verenigd Koninkrijk lijkt er met een grote klap na veertien jaar een einde te komen aan de regeerperiode van de Conservatieven. De 'tory's' van Sunak staan in de peilingen op slechts 21 procent van de stemmen, tegen Labour op ruim 40 procent.
"In de afgelopen jaren zijn veel dingen gebeurd waar de gemiddelde Brit heel kritisch over is", zegt onderzoeker Rem Korteweg tegen NU.nl. "Hun zorgen zijn goed vergelijkbaar met die in Nederland. Denk aan wachtlijsten in de gezondheidszorg, zorgen om inflatie en bestaanszekerheid en om illegale migratie."
Het nationaal ziekenfonds van het Verenigd Koninkrijk, de NHS, staat enorm onder druk. Het Britse kroonjuweel kampt onder meer met een personeelstekort en geldgebrek.
De spreekwoordelijke olifant in de kamer is de Brexit en de gevolgen ervan. "Dat komt deze stembusgang nauwelijks aan bod. En niet alle huidige moeilijkheden zijn aan Brexit toe te schrijven. Maar Brexit heeft wel voor een lastigere relatie met de EU gezorgd. Daardoor zijn de economische problemen in het Verenigd Koninkrijk nu groter en moeilijker te beheersen", zegt Korteweg.
"In financieel-economisch opzicht heeft het Verenigd Koninkrijk nog altijd niet alle gevolgen van de Brexit gevoeld. Het land staat waarschijnlijk nog een hoop ellende te wachten. Dat begint voelbaar te worden", vult hoogleraar Henri de Waele aan.
In Nederland en veel andere Europese landen kijken kiezers voor oplossingen voor hun problemen naar rechts. De Britten lijken met de verwachte overwinning van Labour het tegenovergestelde te doen. Toch roert radicaal-rechts zich ook in het Verenigd Koninkrijk.
"Afgelopen campagne was migratie een belangrijk onderwerp. En er is overeenstemming dat het illegaal oversteken van het Kanaal gestopt moet worden. Maar waar Labour de oplossing zoekt in betere afspraken met de EU, wil rechts juist een hardere en extremere aanpak. Een deel van de aanhang van de Conservatieven zal daarom verder opschuiven naar rechts."
Deze kiezers komen dan mogelijk uit bij Reform UK, een nieuwe rechtse partij. Die wint waarschijnlijk geen zetels, maar snoept wel kiezers af van de Conservatieven.
Volgens onderzoeker Jorieke Manenschijn worden de Conservatieven ook afgerekend op de manier waarop ze de laatste jaren te werk gingen. De partij wordt geplaagd door schandalen en deed veel stof opwaaien met controversiële plannen. Denk aan het omstreden idee om asielzoekers naar Rwanda te sturen of aan plannen om het demonstratierecht te beperken.
"De tory's hebben pogingen gedaan om het parlement te omzeilen en wetten via een juridisch achterdeurtje te laten passeren. Dat heeft binnen de politiek voor veel onrust gezorgd, want er zijn ongeschreven omgangsregels overschreden", zegt Manenschijn.
Labour heeft al gezegd dat er een streep door de Rwanda-deal gaat bij verkiezingswinst.
De Britse politiek zit sinds het Brexit-referendum van 2016 in onrustig vaarwater. De afgelopen vijf jaar telde 10 Downing Street, de ambtswoning van de Britse premier, vier verschillende bewoners.
Gaat Labour voor voor rust en verandering zorgen? Op basis van hun campagneslogan wel, want die was simpelweg 'Change'. De experts verschillen van mening over de impact ervan.
"De overwinning van Labour zal naar verwachting zo groot zijn dat de partij een forse meerderheid in het parlement krijgt. Dat betekent stabiliteit voor de nieuwe regering", zegt Korteweg. "Daarbij staat partijleider Keir Starmer voor de degelijkheid en stabiliteit die we met het Verenigd Koninkrijk associëren."
"Labour heeft de afgelopen tijd veel kritiek gehad op het regeringsbeleid, maar het is wat mij betreft niet duidelijk hoe de partij zelf beterschap gaat bieden. Veel mensen bewegen richting Labour uit onvrede met de Conservatieven", zegt Manenschijn.
De Waele ziet wel perspectief in de verkiezingsplannen van Labour, maar verwacht dat het lastig wordt om de belofte van economische groei te realiseren. "Daarvoor moet er eerst iets veranderen in de relatie met de EU. Het is onduidelijk wat Labour op dat punt wil doen. De wal zal het schip moeten keren, want anders komt het Verenigd Koninkrijk ook onder Labour niet uit het moeras."
Source: Nu.nl algemeen