Moeten vijf zeventigplussers de cel in voor het verstrekken van het dodelijke Middel X? De rechtbank in Arnhem doet vandaag uitspraak in een unieke zaak; niet eerder stond een groep mensen terecht voor hulp bij zelfdoding.
Het is geen alledaags beeld in de rechtbank. Zeven zeventigplussers stonden begin april zeven dagen lang terecht voor het leveren van zelfdodingsmiddel Middel X in crimineel verband. Geen 'gebruikelijke' criminele organisatie, maar mensen die vanuit eigen overtuiging de randen van de wet opzochten - en soms ook bekenden daaroverheen te zijn gegaan.
Een aantal van de verdachten was lid van Coöperatie Laatste Wil (CLW). Twee verdachten, allebei oud-bestuursleden, zijn dat nog steeds. De organisatie vindt onder meer dat het dodelijke Middel X beschikbaar moet worden gemaakt voor iedereen die zijn leven voltooid vindt. Volgens CLW is het middel een humane manier om dood te gaan. Maar buiten de organisatie zijn de meningen daar flink over verdeeld.
Daarbij is hulp bij zelfdoding in Nederland verboden. Euthanasie is mogelijk, maar alleen bij ondraaglijk lijden en onder begeleiding van een arts, die aan een heleboel voorwaarden moet voldoen.
CLW heeft zelf altijd gezegd dat haar leden binnen de wet moeten handelen. Vijf verdachten werden dan ook uit de organisatie gezet toen bleek dat ze mogelijk Middel X verhandelden. Het Openbaar Ministerie (OM) vervolgt CLW zelf niet.
Een aantal van de verdachten zou mensen die Middel X in huis wilden halen, hebben doorverwezen naar mensen die ze daaraan konden helpen. Andere verdachten leverden het dodelijke middel ook, samen met een antibraakmiddel en een gebruikshandleiding. "Kennelijk vonden zij dat ze op de stoel van arts konden zitten", zei de officier van justitie. Ze zouden dit hebben gedaan vanuit "een doorgeslagen idealisme".
Volgens het OM hebben Erik van V. (75), Jos S. (75) en Marja K. (76) mensen doorverwezen naar iemand die ze aan Middel X kon helpen. Zij hoorden straffen tot negen maanden, waarvan vier voorwaardelijk, tegen zich eisen. Oud-CLW-bestuurder Jos van Wijk (76) zou daarvan hebben geweten en moet volgens het OM anderhalf jaar cel krijgen, waarvan acht maanden voorwaardelijk.
De hoogste straf eiste het OM tegen Tineke B. (74), die Middel X ook daadwerkelijk zou hebben geleverd. Tegen B. is 2,5 jaar cel geëist, waarvan een jaar voorwaardelijk. Oud-bestuurslid van CLW Petra de Jong moet volgens het OM worden vrijgesproken.
Voor het OM wordt het een spannende uitspraak. Niet eerder vervolgde het justitie mensen voor het in georganiseerd verband helpen bij zelfdoding. De verdachten ontkennen op hun beurt dat er sprake was van zo'n soort samenwerking. En is er sprake van hulp bij zelfdoding als er alleen maar advies gegeven wordt?
De zaak tegen de zevende verdachte, Loek de Leeuw, is vervallen. Hij overleed eind april op tachtigjarige leeftijd. De Leeuw werd vervolgd voor het leveren van Middel X. "Ik deed het om anderen te helpen, om voor hen dezelfde wens te vervullen die ik zelf ook had", zei hij daarover. "Namelijk beschikking hebben over Middel X, om vroeger of later de mogelijkheid te hebben om zelf invulling te geven aan het levenseinde wanneer anderen daartoe niet bereid zijn."
De zaak draait "om heel existentiële menselijke belangen en vragen", zei de rechter aan het begin van het proces. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de rechtszaal geen debatruimte is. Er moet gekeken worden naar de wet zoals die nu is, niet zoals hij volgens sommigen zou moeten worden.
De rechtbank doet om 10.00 uur uitspraak.
Denk jij aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel 113 (lokaal tarief) of 0800-0113 (gratis).
Source: Nu.nl algemeen