Russische offensieven in het noordoosten en oosten van Oekraïne maken mondjesmaat vorderingen. In de lente hield het gevaar van een beslissende Russische doorbraak en het instorten van de Oekraïense verdediging reëel, maar dat lijkt voorlopig afgewend. Intussen maakt Oekraïne het de Russen flink lastig op de Krim.
Een Russisch offensief rond Kharkiv, dat op 10 mei begon, lijkt geleidelijk vast te lopen. Aanvankelijk maakten de Russen snelle vorderingen over terrein waar de Oekraïense verdediging ernstig tekortschoot. "Er was niet eens een eerste verdedigingslinie. We zagen de Russen gewoon naar binnenlopen", zei een Oekraïense commandant tegen de BBC. Haastig werden ervaren eenheden uit het oosten van het land verplaatst. Daardoor werd voorkomen dat de tweede grootste stad van Oekraïne binnen bereik van de Russische artillerie kwam.
De frontlinie in het noordoosten loopt nu door het stadje Vovchansk, op enkele kilometers van de grens. Het stadje is inmiddels grotendeels weggevaagd. Rusland maakt daar vooral gebruik van relatief kleinschalige aanvallen door voetsoldaten. Een 'gehaktmolen-strategie' die vergelijkbaar is met de strijd om Bakhmut.
Het Britse ministerie van Defensie meldde dat de Russische verliezen in de maand mei gemiddeld 1.200 militairen per dag bedroegen, het grootste aantal sinds het begin van de oorlog. Moskou kan die verliezen aanvullen, maar dat gaat ten koste van de kwaliteit van de troepen. Vervangers zijn doorgaans onervaren, matig getraind en slecht uitgerust.
Het lijkt er niet op dat de Russen in het noordoosten genoeg capaciteit hebben voor een serieuze poging om de grote stad Kharkiv in te nemen. De meeste analisten denken dan ook niet dat dit het hoofddoel is van dat offensief. Volgens hen wil Rusland Oekraïne vooral dwingen ervaren troepen te verplaatsen van het front in het oostelijke Donetsbekken, waar betere mogelijkheden zijn voor Russische terreinwinst.
De strijd in het oosten spitst zich momenteel toe op de stad Toretsk. Als de Russen erin slagen die te veroveren, biedt dat een goede uitgangspositie voor aanvallen richting het noorden (Chasiv Yar) en westen (Pokrovsk). Russische bronnen meldden woensdag de verovering van een wijk in Chasiv Yar, die een belangrijke Oekraïense bevoorradingsroute binnen schootsafstand zou brengen. Die berichten zijn nog niet bevestigd door Oekraïne.
Volgens Oekraïense verdedigers maken de Russen ook in het oosten veel gebruik van voetsoldaten van matige kwaliteit, onder wie gedetineerden en huurlingen uit Afrika en Azië. Zij zoeken zwakke plekken in de Oekraïense linies met snelle, lichte voertuigen, zoals motoren en quads. Die voertuigen zijn bijzonder kwetsbaar. Daarbij komt dat de Oekraïners zich in het Donetsbekken een stuk beter hebben ingegraven dan in het noordoosten.
Op de meeste plekken aan het lange front blijft Oekraïne in de verdediging gedrongen. Het land kampt nog steeds met tekorten aan manschappen en munitie en verkeert niet in de positie om Russische aanvallen te beantwoorden met een tegenoffensief. De vooruitzichten voor de Oekraïners blijven grimmig. Maar aan het begin van de zomer staat Kyiv er beter voor dan tijdens de lente: de tekorten beginnen te slinken en de Russische terreinwinst is vooralsnog beperkt.
Na zes maanden van politieke verlamming in het Amerikaanse Congres, wist de regering-Biden in april een nieuw militair steunpakket voor Oekraïne over de eindstreep te krijgen, ter waarde van 61 miljard dollar (57 miljard euro). Aangespoord door de situatie rond Kharkiv, gaf de VS Oekraïne eind mei bovendien toestemming om bepaalde Amerikaanse wapens te gebruiken tegen Russische troepen aan de andere kant van de grens, die deelnemen aan het noordoostelijke offensief. Eerder was dat nog onbespreekbaar voor Washington, uit angst dat Rusland daardoor naar kernwapens zou grijpen.
In een recent interview met The Philadelphia Inquirer omschreef de Oekraïense president Zelensky die beperkte toestemming als ontoereikend. Het grootste probleem voor Oekraïne is momenteel dat Rusland elke maand duizenden zweefbommen en raketten gebruikt, afgeworpen door vliegtuigen boven eigen grondgebied. De militaire vliegvelden waar die bommenwerpers opstijgen en landen kunnen worden aangevallen door Oekraïense drones, maar die hebben niet dezelfde vernietigingskracht als bijvoorbeeld de langeafstandsraketten (ATACMS) die de VS sinds kort aan Oekraïne levert.
Kyiv mag die ATACMS wel gebruiken voor aanvallen op de Krim, het schiereiland dat een belangrijke schakel vormt in de Russische militaire infrastructuur. Dankzij een combinatie van westerse inlichtingen en Oekraïense infiltratie-eenheden kunnen de Russen weinig stappen zetten op de Krim, zonder dat Oekraïne daarvan op de hoogte is. Met westerse raketten en steeds geavanceerdere Oekraïense drones kunnen Russische doelen op het hele schiereiland worden geraakt: van luchtverdedigingssystemen en vliegbases tot logistieke en economische doelwitten.
De Britse generaal en NAVO-adviseur Ben Hodges zei onlangs tegen The Economist dat het een kwestie van tijd is voordat Oekraïne de Krimbrug, die het schiereiland met Rusland verbindt, kan vernietigen. Daarmee zouden de Russische troepen in het zuiden van Oekraïne niet worden afgesneden van Rusland, dankzij een spoorlijn die vanuit het Russische Rostov door bezet gebied loopt, maar het zou hun bevoorrading wel bemoeilijken.
Source: Nu.nl algemeen