Bijna een week na het voor Joe Biden dramatisch verlopen verkiezingsdebat met Donald Trump lijkt de dam rond de president steeds zwakker te worden. Het water stroomt binnen en van steeds meer partijgenoten klinkt de roep om een nieuwe presidentskandidaat. Wat nu?
"Dat het er niet goed uitziet voor Biden, is een understatement", zegt Amerikadeskundige Willem Post van Instituut Clingendael tegen NU.nl. "Hij lijkt in een hopeloze situatie terecht te zijn gekomen." Amerikakenner Frans Verhagen gaat nog een stap verder en zegt dat de campagne voor de herverkiezing van de 81-jarige Biden zo goed als voorbij is.
Vorige week worstelde een warrige en stamelende Biden zich door het debat met Trump. Daarmee bevestigde de president de zorgen over zijn leeftijd en fitheid in plaats van deze weg te nemen.
"Biden en zijn team zetten nu in op het volgende debat, terwijl ze zich eigenlijk zorgen zouden moeten maken over hoe het de president de komende vier jaar zal vergaan", zegt Post.
Het moeizame debatoptreden van Biden lijkt namelijk geen incident te zijn. Mensen die de afgelopen maanden achter gesloten deuren tijd met de president hebben doorgebracht, zeggen tegen The New York Times dat hij in toenemende mate verward overkomt en de draad kwijtraakt tijdens gesprekken.
Direct na het debat spraken veel Democraten, al dan niet anoniem, hun zorgen uit over de prestatie van Biden en zijn vooruitzichten op verkiezingswinst in november. Dinsdag volgde de eerste publiekelijke oproep om plaats te maken. Die kwam van Texas-afgevaardigde Lloyd Doggett.
Verhagen tilt niet al te zwaar aan die oproep. "Zo'n vraag moet vanuit de top van de partij komen. Van personen als Chuck Schumer, de leider van de grootste fractie in de Amerikaanse Senaat. Of van oud-president Barack Obama."
Volgens Post is het daarom veelzeggend wat Nancy Pelosi, de voormalige voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, dinsdag zei. Ze stelde dat het "legitiem is" dat mensen zich afvragen of het beeld van de broze fitheid van Biden eenmalig was of juist iets structureels is. "Pelosi heeft Biden met haar statement voor de bus gegooid", zegt Post.
De druk op de president nam woensdag opnieuw toe. Volgens Bloomberg zouden meerdere Democraten een brief willen ondertekenen waarmee Biden wordt opgeroepen om uit de race te stappen. CNN schreef dat meerdere hooggeplaatste partijleden willen dat Biden deze week opstapt. En volgens The New York Times zou Biden inmiddels zelf ook twijfelen aan zijn eigen campagne. De media beroepen zich op anonieme bronnen.
Biden sprak woensdag met een delegatie van Democratische gouverneurs. De ontmoeting is volgens CNN en The New York Times het resultaat van druk van buitenaf op de politieke hofhouding van Biden. Dat team zou te weinig toegang tot de president geven. De zittend president spreekt naar verwachting later vandaag met Jim Clyburn, een prominente en invloedrijke Democraat.
Het helpt ook niet dat Biden zelf voor verwarring zorgt over wat nou precies de oorzaak van zijn matige debatprestatie was. Tijdens het debat liet het Witte Huis weten dat een verkoudheid meespeelde. Dinsdagavond zei de president dat zijn matige optreden door vermoeidheid en een jetlag kwam en dat hij "bijna in slaap viel op het podium". Van zijn laatste trip keerde Biden terug op 15 juni. Het debat was op 27 juni, dus bijna twee weken later.
"Het zijn allemaal flauwe excuses. Als je vermoeid raakt van verre reizen, kun je niet als president functioneren", zegt Verhagen.
Het campagneteam van Biden is ondertussen druk met pogingen om de imagoschade voor de president te repareren. Zo zal Biden aanstaande vrijdag aan televisiezender ABC zijn eerste televisie-interview sinds het debat geven. Maar Post merkt op dat het interview niet live en niet zonder script zal zijn.
Mede daardoor zwelt de kritiek op de politieke hofhouding van Biden aan, zeggen Post en Verhagen. "Biden gaf sowieso al weinig interviews vergeleken met zijn voorgangers. Nu lijkt hij de pers zelfs te ontwijken. En met terugwerkende kracht kun je stellen dat het zoveel mogelijk uit beeld houden van Biden voorafgaand aan het debat, wetende wat zijn toestand was, totaal verkeerd heeft uitgepakt", stelt Post.
Hoe nu verder voor Biden? "De rest van de campagne draait nu eigenlijk over de vraag of een presidentschap van Biden risicovoller is dan dat van Trump", zegt Verhagen. "Om zo'n race te winnen heb je kiezers in het midden nodig. En het is denkbaar dat deze groep nu thuisblijft. Dat is extra problematisch omdat Biden al achterlag op Trump onder bepaalde groepen kiezers."
"Biden staat al maanden op een kleine achterstand in de peilingen en de eerste peilingen sinds het debat zijn niet hoopgevend voor de president", vult Post aan. "Als de komende dagen blijkt dat de achterstand op Trump toeneemt, dan krijg je een onhoudbare situatie. Dan gaan de grote donoren bijvoorbeeld ook twijfelen over de haalbaarheid van deze campagne."
Vicepresident Kamala Harris wordt gezien als favoriet om Biden te vervangen als hij toch afziet van verkiezingsdeelname. Dat zeggen zeven hooggeplaatste bronnen rond de campagne van Biden, het Witte Huis en de Democratische Partij tegen persbureau Reuters.
Source: Nu.nl algemeen