Volgens de peilingen behaalt Labourleider Sir Keir Starmer donderdag een ruime overwinning bij de Britse verkiezingen. Maar als mogelijke nieuwe premier wacht hem straks een onmogelijke opgave, betoogt Michiel van Hulten.
Op 1 mei 1997 boekte Tony Blair met zijn New Labour een eclatante verkiezingszege die een einde maakte aan achttien jaar Conservatief bewind, eerst onder ‘Iron Lady’ Margaret Thatcher en later onder de kleurloze en door schandalen geteisterde John Major. Onder leiding van de mediagenieke Blair won Labour daarna nog twee keer de verkiezingen, een record voor de partij.
Ruim een kwart eeuw later voorspellen de peilingen opnieuw een ruime overwinning voor Labour, een die mogelijk nog veel groter wordt dan die van Blair in 1997. De Conservatieven zijn na jaren van economisch wanbeleid, interne ruzies en een reeks corruptieschandalen aanbeland op een historisch dieptepunt en strijden nu om de tweede plaats met de populistisch-rechtse partij Reform UK van Brexit-voorman Nigel Farage, die op het laatste nippertje besloot mee te doen aan de verkiezingen.
Maar waar Blair het roer van de Conservatieven overnam in een gunstig economisch klimaat treft Labourleider Sir Keir Starmer een land aan dat in alle opzichten aan de grond zit. Door een combinatie van jarenlange bezuinigingen op de overheidsuitgaven onder premier David Cameron, het opblazen van de handelsrelatie met de Europese Unie, de nasleep van de coronapandemie en het rampzalige financiële bewind van kortstondig premier Liz Truss, staat de economie er uiterst belabberd voor. Het door Boris Johnson beloofde ‘Brexit-dividend’ is er nooit gekomen.
Over de auteur
Michiel van Hulten is oud-voorzitter van de PvdA en was in 1997 medewerker van de eerste verkiezingscampagne van Tony Blair. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
De staat van de openbare voorzieningen in het land is ronduit erbarmelijk te noemen. De door de Conservatieven geprivatiseerde spoorwegen zijn zo goed als failliet. Schoolgebouwen storten in door een chronisch gebrek aan onderhoud. Ziekenhuizen hebben te maken met recordwachtlijsten, zelfs voor levensbedreigende ziekten. De armoede en sociale ongelijkheid nemen hand over hand toe. De voedselbanken schieten als paddenstoelen uit de grond.
Labour voert campagne met de simpele maar doeltreffende verkiezingsleus Change. De meeste Britten zijn de Conservatieven meer dan zat en snakken naar verandering. Maar het is zeer de vraag of Starmer en zijn team de hoge verwachtingen na 4 juli kunnen inlossen. Na het radicaal-linkse beleid van zijn voorganger Jeremy Corbyn, die gematigde kiezers massaal bij Labour wegjoeg, wil Starmer vooral laten zien dat hij een safe pair of hands is.
Zo belooft hij dat de belastingen voor de gemiddelde Brit niet zullen stijgen en wil hij de overheidsuitgaven slechts mondjesmaat verhogen. Een plan om fors te investeren in groene groei werd door Starmer in de aanloop naar de verkiezingen schielijk ingetrokken. Zijn hoop is nu gevestigd op maatregelen als het tegengaan van belastingontwijking, het doorvoeren van hervormingen bij de NHS (het Britse zorgstelsel) en het stimuleren van de woningbouw.
Economen wijzen erop dat een terugkeer van het Verenigd Koninkrijk naar de Europese interne markt een deel van de economische schade door Brexit ongedaan zou kunnen maken. De hogere economische groei die dat zou opleveren, zou ook meer ruimte bieden voor overheidsinvesteringen. Maar dat is vooralsnog onbespreekbaar voor Labour. Starmer voelt er weinig voor het nationale Brexit-debat, dat het land tot op het bot verdeelde, nog eens dunnetjes over te doen. Slechts op een beperkt aantal terreinen wil hij de banden met de EU opnieuw aanhalen.
Het gevaar voor Starmer is dat hij straks gevangen zit tussen zijn gematigde verkiezingsbeloften enerzijds en de hoge verwachtingen van de Britse kiezer en zijn eigen Lagerhuisfractie anderzijds. Als na de Conservatieven ook Labour geen antwoord heeft op de grote uitdagingen waarvoor het land staat, bestaat de kans dat een meerderheid van de Britten het vertrouwen in de twee grote partijen definitief opzegt en dat ook in het Verenigd Koninkrijk het rechts-populisme vaste voet aan de grond krijgt.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant