Hoewel het nieuwe kabinet zegt dat werken meer moet lonen, doet het verder geen enkel voorstel om grote bedrijven en de meest vermogenden een eerlijke belastingbijdrage te laten betalen. Tijd om hier werk van te maken, stelt Bram Joanknecht.
De Hoge Raad heeft nu voor de tweede keer een streep gezet door de belasting op rendement uit vermogen. Met deze belastingmaatregel dacht het vorige kabinet de winst uit vermogens van Nederlanders te kunnen belasten, door een fictief winstpercentage te gebruiken voor de berekening. Dat mag dus niet van de hoogste rechter.
De uitspraak is een klap voor het nieuwe kabinet, die onze schatkist miljarden gaat kosten. Afgezien van deze tegenvaller zijn er in het hoofdlijnenakkoord nog verdere bezuinigingen aangekondigd op het gebied van sociale zekerheid, zorg en ontwikkelingshulp. Tegelijkertijd worden belastingen voor bedrijven en vermogenden teruggedraaid.
Maar er is ook een manier om deze bezuinigingen te voorkomen, onze welvaart beter te verdelen en een eerlijke vermogensbelasting te heffen: voer een permanente en progressieve vermogensbelasting in op het daadwerkelijke vermogen van de rijkste 1 procent van Nederland en gebruik deze opbrengsten voor maatschappelijke investeringen.
Over de auteur
Bram Joanknecht is expert economische gelijkheid en belastingen bij Oxfam Novib. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Hoewel het nieuwe kabinet zegt dat werken meer moet lonen, doet het verder geen enkel voorstel om grote bedrijven en de meest vermogenden een eerlijke belastingbijdrage te laten betalen om de scheefgroei aan te pakken. Sterker nog, eerder voorgenomen maatregelen daartoe gaan niet door. Zo wordt de verhoging van het minimumloon afgeblazen, komt er een lager belastingtarief voor directeur-grootaandeelhouders en de gaat de vermogensbelasting omlaag.
Daarnaast hoeven multinationals straks geen dividendbelasting te betalen bij het inkopen van eigen aandelen, waarmee de schatkist jaarlijks 800 miljoen euro misloopt. Zo groeit de kloof in Nederland dus alleen maar verder.
Neem de laatste editie van de Quote500, de lijst van de 500 rijkste Nederlanders. Deze biedt een verhelderend inkijkje in de concentratie van rijkdom in ons land. De totale vermogenswaarde van de mensen op deze lijst bedraagt meer dan 240 miljard euro. Terwijl een kleine bovenlaag hun vermogen ziet groeien, worstelen velen om de eindjes aan elkaar te knopen.
Laten we ook eens kijken naar de cijfers en berekenen wat een permanente en progressieve vermogensbelasting kan opleveren. Als we bijvoorbeeld een belasting van 1 procent zouden heffen op het vermogen van de 500 rijkste Nederlanders, dan levert dat jaarlijks ongeveer 2,4 miljard euro op. Maar een progressieve vermogensbelasting van 2 procent op het vermogensdeel boven de 2,3 miljoen euro, 3 procent op het deel boven de 50 miljoen euro en 5 procent op het deel boven de miljard, levert jaarlijks 8,2 miljard euro op.
En let wel, dit bedrag is slechts op basis van het vermogen van de rijkste 500 Nederlanders. Wie afgelopen jaar in aanmerking wilde komen voor een notering in de Quote 500, moet goed zijn voor minimaal 125 miljoen euro. Een vermogensbelasting op de rijkste 1 procent van Nederland − die dus begint bij mensen met een vermogen vanaf 2,3 miljoen euro − zal een veelvoud aan belastinginkomsten opleveren.
Critici van vermogensbelastingen zeggen dat extreem rijken hun kapitaal gewoon verplaatsen naar belastingparadijzen. Kijk maar naar de belastingmoraal van de nummer 1 van de Quote500: Charlene de Carvalho-Heineken. Via sluwe constructies ontwijkt zij op grote schaal belasting. Dit kost de Nederlandse schatkist zo'n 30 miljoen euro per jaar.
Over de aanpak van belastingontwijking wordt in het hoofdlijnenakkoord helaas met geen woord gerept. Terwijl Nederland nog altijd geldt als ‘doorsluisparadijs’ voor multinationals en de extreemrijken. Om dit te tackelen, zijn internationale afspraken en regelgeving van groot belang.
Het is tijd om te erkennen dat extreme rijkdom in een wereld vol schaarste moreel onhoudbaar is. De rijkste 1 procent heeft zulke grote vermogens, dat als deze eerlijker worden belast, ze een enorme bijdrage kunnen leveren aan de welvaart van de hele samenleving.
Het is dan ook nu zaak om hier werk van te maken. Voer een vermogensbelasting in voor de rijkste 1 procent. Dan lossen we ook meteen het probleem van de huidige onrechtmatige belastingheffing op rendement op.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant