Het is flauw, maar de symboliek ontging mij niet: op de eerste bordesfoto die verscheen van onze nieuwe regering hebben vier ministers hun ogen dicht. Hopelijk is er inmiddels een betere variant van de foto in omloop, anders zal niet iedereen er blij mee zijn. Het is ook lastig, een groepsfoto helemaal goed krijgen. Een vijfde minister miste de lens trouwens ook: Eddy van Hijum (Sociale Zaken). Hij had zijn ogen weliswaar open, maar richtte die licht gefronst ver links van de camera op de horizon, alsof hij op het perron stond uit te kijken naar dat eerste verlossende stipje van de trein die hem op zijn bestemming moet brengen.
Verlossing is wat veel gevraagd, alleen God is daartoe in staat en zelfs in Hem geloven veel mensen al lang niet meer, maar de verwachtingen van het nieuwe kabinet zijn hooggespannen. Uit een nieuwe peiling blijkt dat het vertrouwen in de overheid onder lageropgeleiden bijna verdubbeld is en onder middelbaaropgeleiden sterk gestegen is. Volgens Ipsos I&O-onderzoeker Peter Kanne komt dat door de nieuwe ploeg: ‘Het feit dat PVV en BBB zo gewonnen hebben en ook mee gaan regeren, wordt echt gevierd en leidt tot een groter vertrouwen in de overheid.’
Over de auteur
Ibtihal Jadib is rechter-plaatsvervanger, schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Nou leest het hoofdlijnenakkoord als een weerbericht vol zonneschijn, dus kom maar door met die mooie dagen. We kunnen wel een peptalk gebruiken met z’n allen. Misschien is daaraan nu meer behoefte dan aan een inhoudelijke analyse vol juridische, financiële en rechtsstatelijke kaders; het is ook iets waard te horen dat het allemaal weer goedkomt.
De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) heeft daar geen boodschap aan, want die kwam deze week met een rapport vol donkere wolken. Het is een taai geschreven verhandeling over hoe Nederland zich ooit bevond in een ons ‘goed gezinde internationale context’ maar inmiddels terechtgekomen is in een ‘fragmenterende wereldorde’ vol ‘divergerende krachten’. De WRR hoopt dat zijn rapport een wake-upcall is want er zullen kostbare inspanningen moeten worden gepleegd om overeind te blijven en dan nog komen we er niet zonder kleerscheuren vanaf: ‘Nederland zal lang niet altijd aan de winnende kant staan, en het zal pijn doen.’
Maar liefst vijftien keer kwam het woord pijn(lijk) voorbij in het rapport en na het lezen moest ik de neiging onderdrukken om naar de dichtstbijzijnde doomsday prepwinkel te rennen. Volgens de WRR hebben veel Nederlanders nog niet of nauwelijks een voorstelling van de fundamentele veranderingen die mondiaal gaande zijn: ‘Dat vitale publieke voorzieningen, onze levensstandaard en mogelijk zelfs onze vrijheid op het spel kunnen komen te staan, is velen niet duidelijk.’ De WRR acht het hoog tijd om het geopolitieke spel beter te leren spelen.
Die gedachtegang is, hoe juist ook, onderdeel van het probleem. Natuurlijk is het nodig een strategische positie in te nemen op het wereldtoneel om de eigen belangen veilig te stellen, maar tegelijkertijd is het dit soort egocentrisme dat ons heeft gebracht waar we nu zijn. Wanneer je praat in termen als ‘aan de winnende kant staan’ impliceer je een tweedeling in de wereld die lange tijd heeft gegolden en die zich nu aan het wreken is. Je kunt niet je eigen stukje van de wereld als winnaar verklaren, daar een hek omheen plaatsen en dan vrolijk slingers gaan ophangen. Dan sluit je de ogen voor het feit dat onze belangen niet los te koppelen zijn van de belangen van anderen. Er valt weinig te winnen in een wereld die aan het verliezen is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant