De nieuwe leden van het eerste kabinet-Schoof zijn zich ervan bewust dat ze de hooggespannen verwachtingen in het land zullen moeten waarmaken. Ze hebben goede moed: de onderlinge sfeer is opvallend optimistisch.
‘Heel bijzonder!’, antwoordt Fleur Agema stralend van oor tot oor op de vraag wat ze ervan vindt dat uit recent onderzoek blijkt dat het vertrouwen in de overheid voor het eerst in jaren fors is gegroeid, mede vanwege de komst van het nieuwe kabinet. Agema is vicepremier voor de PVV, de radicaal-rechtse partij die voor het eerst in de geschiedenis onderdeel is van de regering. ‘Maar dat gegroeide vertrouwen schept natuurlijk ook een enorme verantwoordelijkheid’, erkent Agema. ‘We voelen dan ook allemaal ook erg de urgentie om het waar te maken. Als het nu niet lukt, dan houdt het gewoon op.’
Het vat de stemming onder de kabinetsleden wel een beetje samen op de dinsdagavond nadat ze zijn aangetreden: superenthousiast en gedreven. In een witte tent op het statige terrein van het Catshuis, sinds 1963 het officiële ontvangstcentrum van de regering, zijn ze bijeen voor hun eerste traditionele ontmoeting met de parlementaire pers. Eerder op de dag stonden zestien ministers, onder wie vijf PVV’ers, op het bordes met de koning. ‘Een historisch moment’, noemde verkiezingswinnaar Geert Wilders het feit dat de PVV inmiddels is doorgedrongen tot het centrum van de macht.
Agema is opgetogen en ziet ‘enorme mogelijkheden’ voor de nieuwe kabinetsploeg om de problemen in het land te gaan oplossen. Op haar beleidsterrein, volksgezondheid, wil ze bijvoorbeeld een oplossing zoeken voor de grote personeelstekorten: ‘Wist je dat er in 2033 een tekort dreigt van zesduizend verloskundigen!’ Agema noemt het ‘ongekend’. Over een jaar hoopt ze dat de nieuwe kabinetsploeg heeft bewezen dat ze een ‘stabiele regering’ vormen die ‘resultaten kan laten zien’ voor dit soort problemen.
Over de auteur
Natalie Righton is politiek verslaggever van de Volkskrant. Zij schrijft sinds 2013 over de Nederlandse politiek. Daarvoor was zij correspondent in Afghanistan. Righton won meerdere journalistieke prijzen.
Uiteraard zijn de zorgen in het land over het behoud van de rechtsstaat haar niet ontgaan. Na onderhandelingen met NSC, VVD en BBB trok PVV-leider Wilders een deel van zijn meest omstreden wetsvoorstellen weer in, zoals een mogelijk verbod op de Koran. Agema is wel een beetje klaar met de kritiek daarop. ‘Beoordeel ons op onze daden in de toekomst', zegt ze. En over haar collega's die eerder onder vuur lagen omdat ze aanvankelijk geen afstand namen van de omvolkingstheorie: ‘Deze mensen deugen.’
Ook de bewindslieden van de andere partijen benadrukken in hun eerste persgesprek dat ze een grote verantwoordelijkheid voelen om de hooggespannen verwachtingen van Nederlanders waar te maken én de rechtsstaat te beschermen.
‘Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, dus je moet geen dingen beloven die je niet waar kan maken’, zegt BBB-vicepremier Mona Keijzer dinsdagavond bijvoorbeeld bij het Catshuis. Ook zij is optimistisch over het nieuwe kabinet: ‘Ik ben van huis uit natuurlijk een blij mens’, zegt Keijzer, ‘maar hier is ook echt een ploeg die echt wat wil doen.’ Haar taak – het woningtekort oplossen – wordt nog een hele klus, erkent ze. ‘Maar laten we nou eens beginnen met locaties aanwijzen waar die eerste paal in de grond kan. Zodat jonge mensen weer een plek krijgen om te gaan wonen.’
Iets verderop in de kennismakingsstent staat VVD-vicepremier Sophie Hermans aan een statafel met een alcoholvrij drankje in de hand de pers te woord. ‘Vertrouwen herstellen lukt alleen als we leveren’, zegt ze. ‘Dus wat mij betreft gaan we snel aan de slag om te kijken wat we kunnen doen.’ De sfeer in de nieuwe ploeg is goed, zegt ze. Al vond ze ‘het wel even wat hoor’ om eerder op de dag dat beeld te zien van Rutte die wegfietste van het Torentje. ‘Ja, ik denk het wel’, zegt ze op de vraag of Nederland hem nog gaat missen. Om er gehaast aan toe te voegen: ‘Maar met Schoof hebben we denk ik ook een heel goede premier!’
Het meest bedrukt kijken de NSC-bewindspersonen. Als een boer met kiespijn zegt Eddy van Hijum dat hij ‘zeker’ vertrouwen heeft in zijn PVV-collega’s die de rechtsstaat eerder niet erg hoog in het vaandel hadden zitten. Hij herhaalt het mantra van de partij: ‘Ik heb vertrouwen in de basisafspraken die zijn gemaakt over het respecteren van de rechtsstaat en de Grondwet.’ Hij proeft inmiddels duidelijk de ‘intentie’ en de ‘wil’ bij zijn kabinetscollega’s om zich hieraan te houden. Wat hem betreft wordt er nu ‘naar de toekomst gekeken’.
Wie uitzoomt en een stapje terug doet in de ontvangstruimte voor het Catshuis ziet een ploeg mensen die er alles aan doet om optimisme uit te stralen. De sfeer is uitgelaten, er wordt geregeld hardop gelachen. En toch is ook die spanning voelbaar: Zou het gaan lukken? Premier Dick Schoof, die permanent wordt omcirkeld door journalisten, heeft een ijzeren glimlach op zijn gezicht getoverd die er de hele avond niet meer van afgaat.
Source: Volkskrant