Nederland speelt dinsdagavond in de Allianz Arena in München, sinds 2005 het stadion van Bayern. Maar het Olympiastadion, 10 kilometer verderop, was het decor van twee historische finales: in 1974 en 1988. V nam een kijkje en sprak met betrokkenen van destijds.
Als je er goed naar kijkt, lijkt het of het Olympiastadion in München getekend was tijdens een vaart over wilde zee. Geen rechte lijn is er te bekennen in het uitstekend geconserveerde pronkstuk van het Olympiapark, aangelegd voor de Spelen van 1972. De lichtmasten hellen voorover als dronkenmannen, net als de pylonen die het golvende dak stutten. Dat dak is van transparant materiaal en lijkt door de platen van verschillende vormen op een kapotgeknipte voetbal. De tribunes met de frisgroene stoeltjes liggen in schotelvorm.
‘U zit nu precies in de baan van die raket van Marco van Basten. Dat doelpunt was wel wat mooier dan dat van Gerd Müller, eerlijk is eerlijk,’ zegt een vriendelijke Duitse gids ongevraagd. Het schot uit de draai van de West-Duitser Müller, waardoor Nederland in 1974 de WK-finale verloor, en de wondervolley van Van Basten, pronkstuk van het voor Nederland gouden EK’88, tekenen de Nederlandse voetbalgeschiedenis in grote mate.
Over de auteur
Bart Vlietstra schrijft voor de Volkskrant over voetbal.
Feitelijk is München nog meer dan Amsterdam, Rotterdam, Londen of Milaan de stad waar het Nederlandse voetbal het diepst in de harten van liefhebbers wereldwijd werd gegraveerd. Dinsdag speelt Nederland er weer, tegen Roemenië. Niet in het Olympiastadion, waar al tijden niet meer op serieus niveau gevoetbald wordt, maar in de in 2005 geopende Allianz Arena een paar kilometer verderop, eveneens indrukwekkend door de autobandvorm die in het donker prachtig oplicht, rood voor Bayern, zwartroodgeel voor Duitsland.
Er ligt, logischerwijs, nog veel minder Nederlandse geschiedenis op de vele dribbels en doelpunten van Arjen Robben in dienst van Bayern na. Voor vier spelers van de huidige Oranje-selectie is of was het de thuishaven: Joshua Zirkzee, Daley Blind, Ryan Gravenberch en Matthijs de Ligt, die laatste is nog steeds Bayern-speler.
Nee, dan het Olympiastadion gelegen in het glooiende Olympiapark dat tijdens het EK als fanzone dient. Voor 3,50 euro loop je ongemoeid door die levende herinnering aan gouden en zilveren Oranje-tijden heen. De vuurrode sintelbaan, de groene stoelen, en het zwarte scorebord ogen nog in perfecte staat. De iconische dakconstructie is wel wat verkleurd, maar nog zo stevig dat er onder luid gegil van de ene naar de andere kant geabseild wordt.
Hoewel ze de laatste tijd al vele malen hun verhaal hebben verteld reageren hoofdrolspelers uit die finales vrijwel direct als ze een actuele foto doorgestuurd krijgen.
Ruud Gullit, die ook scoorde in de finale in 1988 en daarna als aanvoerder de beker in ontvangst nam via WhatsApp: ‘Tja het voelt als gisteren.’
Hans van Breukelen, die in dezelfde finale een strafschop stopte, kort aan de telefoon: ‘Mensen zeggen nog steeds tegen me: Ik was erbij, ik zat daar en daar en daarna werd ik enorm dronken dankzij jullie. Geweldig dat het stadion er nog zo bij ligt, dat het echt als een monument wordt behandeld. Net als het Olympisch stadion in Amsterdam. Nou, geniet van het uitzicht, jongen!’
Wim Rijsbergen, verdediger in 1974, bezorgt een blik op het stadion geen wrang gevoel, ook al verloor Nederland de WK-finale. ‘Welnee. Iedereen die ik spreek is nog steeds dolenthousiast over het voetbal dat we daar speelden. Ik heb in Chili en Mexico gewerkt als coach, ben net weer een maand in Zuid-Amerika geweest en overal hebben ze het over de La Naranja Mecanica, de oranje machine uit 1974. Dat team wordt meer herinnerd dan sommige wereldkampioenen.’
Rijsbergen vindt het een van de mooiste stadions waar hij gespeeld heeft. ‘Door de structuur, die is uniek. En door die sintelbaan zaten de mensen niet in je nek te hijgen. Feitelijk speelden we een uitwedstrijd natuurlijk, hoewel er ook veel Nederlanders zaten. Maar we waren sowieso niet nerveus, we hadden met Ajax en Feyenoord al wat Cupjes gewonnen.’
Berry van Aarle, verdediger in 1988, kan de sfeer van toen nog zo oproepen. ‘Ik weet nog dat het ver lopen was naar de middencirkel vanuit de tunnel, daardoor kon je alles goed in je opnemen, al die oranje vakken. Dat doelpunt van Van Basten maakte dat stadion en die finale tot iets legendarisch. Ik krijg nog steeds de rillingen als ik het op tv zie langskomen, meer dan toen eigenlijk.’
Niet alleen in Nederland wordt het doelpunt van Van Basten nog steeds gememoreerd. In een podcast sprak de Engelse oud-spits en presentator Gary Lineker daags nadat Jude Bellingham Engeland met een omhaal in de allerlaatste minuut redde tegen Slowakije dat ‘that volley from Van Basten’ toch fraaier was.
Huidig bondscoach en verdediger tijdens het EK ’88 Ronald Koeman zei tijdens de persconferentie maandag in de Allianz Arena dat Nederland in 1988 ook wel wat fortuinlijk was. ‘Als we hetzelfde geluk hebben als toen, dan winnen we van Roemenië.’
De gids in het Olympiastadion denkt dat er nooit meer zo’n atypisch voetbalstadion gebouwd wordt. ‘Nu wil iedereen meepraten als er iets ontworpen wordt. Toen mocht een architect nog creatief zijn en lekker zijn gang gaan.’
Talloze Nederlanders en Duitsers ziet hij dagelijks zwijmelen en vervolgens discussiëren over waar illustere strafschoppen werden versierd, en waar de bank stond waar de kampioenen op ging zitten, stampend met de voeten van plezier. ‘Daarom mogen dit soort stadions nooit, nooit verdwijnen.’
EK Voetbal 2024
Al het nieuws leest u in ons liveblog.
Welke ploeg speelt wanneer? Wie leidt de topscorerslijst? Wie krijgt de meeste gele kaarten? Hier vindt u alle statistieken.
Al onze verhalen over het EK 2024 vindt u op deze pagina.
Schrijf u ook in voor onze nieuwsbrief Sport.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant