Daags na de verkiezingsnederlaag van Emmanuel Macron zien linkse en centrumpartijen een gemeenschappelijke vijand in de radicaal-rechtse partij van Marine Le Pen. Terwijl kandidaten zich opmaken voor de tweede ronde, liggen alle opties nog open. Maar een politieke impasse dreigt.
Na de eerste ronde van de verkiezingen op zondag is nog veel onduidelijk én onbeslist. Maar één ding lijken de linkse en centrumpartijen niet te willen: dat Rassemblement National (RN) in ronde twee de grootste wordt. De radicaal-rechtse partij van de doorgewinterde Le Pen won volgens de exitpolls meer dan een derde van de Franse stemmen.
Dat er nog zoveel onbeslist is, heeft te maken met het ingewikkelde Franse kiesstelsel, dat is opgedeeld in twee kiesrondes. Fransen stemmen namelijk op kandidaten uit hun eigen kiesdistrict, waarvan er in totaal 577 zijn. Kandidaten die in de eerste ronde meer dan 12,5 procent van de stemmen haalden, mogen meedoen in een tweede ronde - behalve als één kandidaat in de eerste ronde de absolute meerderheid haalde.
Het idee is dat er bij een versplinterde uitslag minder kandidaten in de tweede ronde overblijven. De kandidaat met de meeste stemmen in de tweede ronde mag naar de Assemblée Nationale, het Franse parlement. In veel districten blijven doorgaans twee kandidaten over, maar door de hoge opkomst van zondag (bijna 70 procent) blijven dit keer in veel gevallen drie kandidaten over: in 311 van de 577 districten is dit het geval.
En daar begint het strategische spel van de partijen. In een poging RN af te stoppen, bundelen kandidaten van linkse en centrumpartijen hun krachten. In districten waar drie kandidaten overblijven, trekken kandidaten met de minste kans op succes zich nu terug. De hoop is dat de overgebleven kandidaat zo meer stemmen krijgt en de RN-kandidaat verslaat. Inmiddels hebben zich sinds zondag ongeveer honderd kandidaten teruggetrokken, telt persbureau AFP.
De overgrote meerderheid van de kandidaten die zich terugtrekt, komt van het Nieuw Volksfront. Dat is een alliantie van verschillende linkse partijen, onder leiding van de radicaal-linkse Macron-criticus Jean-Luc Mélenchon. In Normandië maakt de linkse kandidaat nu plaats voor de kandidaat van Ensemble, de partij van Macron. Op een aantal plekken gebeurt dit andersom en blijft de linkse kandidaat over.
Het doel is om te voorkomen dat RN in de tweede ronde wegloopt met een absolute meerderheid. Dan zou de situatie ontstaan waarin Macron, die als president zal aanblijven, moet samenwerken met een regering onder leiding van RN-politicus Jordan Bardella. Gezien de immense verschillen tussen Ensemble en RN lijkt zo'n constructie gedoemd te mislukken.
Door het strategische terugtrekken maken de partijen van Mélenchon en Macron het RN in ieder geval moeilijker. Maar of RN nu wel of niet een meerderheid haalt, de politieke puzzel die na 7 juli (de tweede ronde) moet worden gelegd, wordt sowieso extreem ingewikkeld.
Sleutelrollen lijken weggelegd voor het Volksfront, dat met 28,5 procent van de stemmen in de eerste ronde de tweede partij lijkt te worden, en het conservatief-rechtse Les Républicains. Die laatste partij flirt met RN, maar is intern erg verdeeld over samenwerking met radicaal-rechts. Les Républicains waren ooit een belangrijke machtsfactor, maar haalden zondag in de exitpolls een teleurstellende 10 procent van de stemmen.
Veel Les Républiains-stemmers staan ook niet te springen om strategisch op het radicaal-linkse Volksfront te stemmen. Dat ligt politiek gezien heel ver van de conservatieve achterban.
Ook het strategische bondgenootschap tussen de partijen van Mélenchon en Macron is erg fragiel. De radicaal-linkse politicus was in het verleden zeer fel op het beleid van de president.
Source: Nu.nl algemeen