Een dag na de verkiezingsnederlaag van Emmanuel Macron zien linkse- en centrumpartijen in de radicaal-rechtse partij van Marine Le Pen een gemeenschappelijke vijand. Terwijl kandidaten zich opmaken voor de tweede ronde liggen alle opties nog open. Maar een politieke impasse dreigt.
Na de eerste ronde van de verkiezingen op zondag is nog veel onduidelijk én onbeslist. Maar één ding lijken de linkse- en centrumpartijen niet te willen: dat Rassemblement National (RN) in ronde twee de grootste wordt. De radicaal-rechtse partij van de doorgewinterde Le Pen won volgens de exitpolls meer dan een derde van de Franse stemmen.
Dat er nog zoveel onbeslist is, heeft te maken met het ingewikkelde Franse kiesstelsel, dat is opgedeeld in twee kiesrondes. Fransen stemmen namelijk op kandidaten uit hun eigen kiesdistrict, waarvan er in totaal 577 zijn. Kandidaten die in de eerste ronde meer dan 12,5 procent van de stemmen haalden, mogen meedoen in een tweede ronde - behalve als één kandidaat in de eerste ronde de absolute meerderheid haalde.
Het idee is dat er bij een versplinterde uitslag minder kandidaten in de tweede ronde overblijven. De kandidaat met de meeste stemmen in ronde 2 mag naar de Assemblée Nationale, het Franse parlement. In veel districten blijven er doorgaans twee kandidaten over, maar door de hoge opkomst zondag (bijna 70 procent) blijven dit keer in veel gevallen drie kandidaten over: in 311 van de 577 districten is dit het geval.
En daar begint het strategische spel van de partijen. In een poging RN af te stoppen, bundelen kandidaten van linkse- en centrumpartijen hun krachten. In districten waar drie kandidaten overblijven, trekken kandidaten met de minste kans op succes zich nu terug. De hoop is dat de overgebleven kandidaat zo meer stemmen krijgt en de RN-kandidaat verslaat. Inmiddels hebben zich sinds zondag ongeveer honderd kandidaten teruggetrokken, telt persbureau AFP.
De overgrote meerderheid van de kandidaten die zich terugtrekt, komt van het Nieuw Volksfront. Dat is een alliantie van verschillende linkse partijen, onder leiding van de radicaal-linkse Macron-criticus Jean-Luc Mélenchon. In Normandië maakt de linkse kandidaat nu plaats voor de kandidaat van Ensemble, de partij van Macron. Op een aantal plekken gebeurt dit andersom en blijft de linkse kandidaat over.
Het doel is om te voorkomen dat RN in ronde twee wegloopt met een absolute meerderheid. Dan zou de situatie ontstaan waarin Macron, die zal aanblijven als president, moet samenwerken met een regering onder leiding van RN-politicus Jordan Bardella. Gezien de immense verschillen tussen Ensemble en RN lijkt zo'n constructie gedoemd te mislukken.
Door het strategische terugtrekken maken de partijen van Mélenchon en Macron het RN in ieder geval moeilijker. Maar of RN nu wel of niet een meerderheid haalt, de politieke puzzel die gelegd moet worden na 7 juli (de tweede ronde) wordt sowieso extreem ingewikkeld.
Sleutelrollen lijken weggelegd voor het Volksfront, dat met 28,5 procent van de stemmen in de eerste ronde de tweede partij lijkt te worden, en het conservatief-rechtse Les Républicains. Die laatste partij flirt met het RN, maar is intern erg verdeeld over samenwerking met radicaal-rechts. Les Républicains was ooit een belangrijke machtsfactor maar boekte een teleurstellende 10 procent van de stemmen in de exitpolls zondag.
Maar veel Les Républiains-stemmers staan ook niet te springen om strategisch op het radicaal-linkse Volksfront te stemmen. Dat ligt politiek gezien wel heel ver van de conservatieve achterban.
En ook het strategische bondgenootschap tussen de partijen van Mélenchon en Macron is erg fragiel. De radicaal-linkse politicus was in het verleden zeer fel op het beleid van de president.
Source: Nu.nl algemeen