Het aankomende kabinet geeft zichzelf twee maanden de tijd om met concrete plannen te komen om de problemen in Nederland op te lossen. Het zogenaamde regeerprogramma zal ‘tijdig’ en nog voor Prinsjesdag worden voorgelegd aan de Tweede Kamer.
Dat is maandag tijdens de oprichtingsvergadering van het nieuwe kabinet afgesproken door beoogd premier Dick Schoof en de ministers van PVV, VVD, NSC en BBB, schrijft formateur Richard van Zwol in zijn eindverslag over de kabinetsformatie. Van Zwol noemde de oprichting van van het meest rechtse kabinet dat Nederland ooit heeft gekend ‘niet makkelijk’, maar ‘uiteindelijk wel noodzakelijk’, mede omdat dit kabinet recht zou doen aan de verkiezingsuitslag.
In de praktijk komt het erop neer dat de beoogde bewindspersonen van PVV, VVD, NSC en BBB vanaf volgende week een regeerprogramma gaan schrijven op basis van het eerder opgestelde hoofdlijnenakkoord. Dat moet vóór Prinsjesdag, 17 september dus, af zijn, hebben de vier partijen maandag besloten.
Het is volgens Van Zwol tijdens dit schrijfproces nadrukkelijk niet de bedoeling dat partijleiders Geert Wilders (PVV), Dilan Yesilgöz (VVD), Pieter Omtzigt (NSC) en Caroline van der Plas (BBB) zich ermee gaan bemoeien. ‘Ze hebben zelf gezegd dat ze een wat meer extraparlementaire opzet wilden, wat meer dualisme tussen kabinet en fracties’, aldus Van Zwol. ‘Nou, dan moet je dat ook laten gebeuren.’ Hij waarschuwt: ‘Bel ze niet elke keer op, geef ze de ruimte, laat het kabinet als kabinet functioneren.’
Van Zwols advies lijkt overigens op gespannen voet te staan met het voornemen van partijen om vanaf komende donderdag gewoon weer wekelijks de bewindspersonenoverleggen (bpo’s) plaats te laten vinden. Dan wisselen de Tweede Kamerfracties traditioneel informatie uit met hun bewindspersonen en bespreken ze hun gemeenschappelijke strategie voor de ministerraad een dag later.
Voor de meeste ministers betekent het startschot van het kabinet deze week dat zij een zeer drukke zomer tegemoetgaan. Het vertalen van het hoofdlijnenakkoord naar concrete plannen is soms moeilijker dan het lijkt. Zo zal Mona Keijzer (BBB), de beoogd minister van Volkshuisvesting, moeten gaan bedenken hoe zij de komende vier jaar wél zorgt dat het streefgetal van 100 duizend nieuwbouwwoningen per jaar gehaald kan worden.
En bij het ministerie van Defensie zullen Ruben Brekelmans (VVD) en Gijs Tuinman (BBB) handen en voeten moeten gaan geven aan het voornemen van het kabinet om een ‘aanjagersrol’ te spelen om ‘Oekraïne te steunen tegen de Russische agressie’, terwijl er ook personeel en geld nodig is om het eigen grondgebied te beschermen.
Ook bij het ministerie van Financiën zullen knopen doorgehakt moeten worden over de eerder aangekondigde bezuinigingen op rijksamtenaren van 22 procent. Maandag heeft het aankomende kabinet beloofd dat de bezuinigingen ‘verantwoord en realiseerbaar ingeboekt’ zullen worden en dat er ‘bijzondere aandacht’ zal zijn voor ‘het belang van een adequaat postennetwerk’. Dit betekent vermoedelijk dat er niet veel ambassades hoeven sluiten, zoals veel diplomaten vreesden, maar waar het geld dan wel bespaard moet gaan worden is nog niet bekend.
Over de auteur
Natalie Righton is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
De beoogde ministers hebben in elk geval wel zin in hun nieuwe klus, lieten zij maandag weten. Fleur Agema, die namens de PVV minister van Volksgezondheid en vicepremier wordt, zei bijvoorbeeld ‘heel erg trots’ te zijn. Zij hoopt dat dit het meest rechtse kabinet ooit wordt. ‘Met een warm sociaal hart, daar zorg ik voor.’
Haar PVV-collega’s Marjolein Faber (Asiel en Migratie) en Reinette Klever (Ontwikkelingshulp) die eerder beiden onder vuur hebben gelegen vanwege de door hun aangehaalde ‘omvolkingstheorie’ willen de toekomst positief tegemoet treden. Faber: ‘Ik kijk niet terug, ik kijk vooruit.’
Beoogd minister van Justitie David van Weel (VVD) vond dat er een ‘goede, constructieve sfeer’ hing bij de oprichtingsvergadering; er waren ‘geen heftige discussies’. Hij had veel van zijn collega-ministers nog nooit ontmoet. ‘Het is vooral elkaar even leren kennen.’
Dinsdagochtend worden de bewindslieden officieel beëdigd door de koning. Daarna wordt de traditionele bordesfoto gemaakt. Rond het middaguur zal demissionair premier Rutte de voorzittershamer formeel overdragen aan zijn opvolger Dick Schoof. ‘Pas dan zijn we echt bewindspersonen’, aldus de nieuwe premier.
Meerdere beoogde bewindslieden hebben afgelopen weken hun zakelijke belangen opzij moeten zetten om definitief aan de slag te mogen als minister of staatssecretaris, heeft formateur Van Zwol maandag bekendgemaakt. Het is voor het eerst dat de economische activiteiten van bewindslieden openbaar worden gemaakt voordat zij aantreden.
Zo blijken diverse kandidaat-bewindspersonen meerdere (vakantie)huizen te bezitten, die voortaan niet meer verhuurd worden. Zoals PVV’ers Dirk Beljaarts, de beoogde minister van Economische Zaken (twee huizen in Nederland), Reinette Klever, de beoogd minister voor Ontwikkelingshulp (twee vakantiehuizen, waarvan één in Zwitserland en één in Nederland) en Marjolein Faber, de beoogd minister voor Asiel en Migratie (een woning in de VS).
Daarnaast hebben Faber en haar partijgenoot Vicky Maeijer (Langdurige Zorg) toegezegd dat zij hun aandelen niet zullen verhandelen tot zij minstens zes maanden geen bewindspersoon meer zijn. Andere bewindspersonen hebben hun ondernemingen ondergebracht in stichtingen, zodat zij er tijdelijk geen zeggenschap meer over hebben. Het gaat om VVD’er Vincent Karremans (Jeugd, Preventie en Sport), BBB’er Mona Keijzer (Volkshuisvesting), NSC’er Teun Struycken (Rechtsbescherming), en PVV’er Zsolt Szabó (Digitalisering).
NSC’er Folkert Idsinga (Fiscaliteit) heeft van alle bewindspersonen de meeste zakelijke belangen; hij handelt onder meer in aandelen, verhuurt panden en heeft een eigen onderneming. Al die activiteiten zet hij voorlopig stil.
Een aantal uitzonderingen zijn gehonoreerd. Zo mag PVV’er Maeijer ‘bibliotheekmoeder’ blijven, VVD’er Karremans een boek afmaken en NSC’er Struycken mag godsdienstonderwijs blijven geven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant