Het aankomende kabinet geeft zichzelf twee maanden de tijd om met concrete plannen te komen om de problemen in Nederland op te lossen. Het zogenaamde regeerprogramma zal ‘tijdig ten behoeve van Prinsjesdag 2024’ worden voorgelegd aan de Tweede Kamer.
Dat is maandag tijdens de oprichtingsvergadering van het nieuwe kabinet afgesproken door beoogd premier Dick Schoof en de ministers van PVV, VVD, NSC en BBB, schrijft formateur Richard van Zwol in zijn eindverslag over de kabinetsformatie.
In de praktijk komt dit erop neer dat het regeerprogramma ruim voor Prinsjesdag, dit jaar op 17 september, af moet zijn. Het eerder opgestelde hoofdlijnenakkoord zal als basis dienen voor de plannen, maar moet nog worden uitgewerkt.
Voor de meeste ministers betekent dit dat zij een drukke zomer tegemoet gaan. Zo zal Mona Keijers (BBB), de beoogd minister van Volkshuisvesting, samen met haar ambtenaren moeten gaan bedenken hoe zij de komende vier jaar wél zorgt dat het streefgetal van 100 duizend nieuwbouwwoningen per jaar gehaald kan worden.
En bij het ministerie van Defensie zullen Ruben Brekelmans (VVD) en Gijs Tuinman (BBB) handen en voeten moeten gaan geven aan het voornemen van het kabinet om een ‘aanjagersrol’ te spelen om ‘Oekraïne politiek, militair, financieel en moreel te steunen tegen de Russische agressie’.
Tijdens hun recente kennismaking met de Tweede Kamer gaven de bewindslieden toe dat dit soort voornemens ook dilemma’s en discussies oproept bij Defensie. Als voorbeeld noemde Brekelmans de luchtafweer. ‘Je wilt graag Oekraïne maximaal steunen, maar je hebt ook je eigen grondgebied te verdedigen.’ Er zullen dus stevige besluiten moeten worden genomen waar het geld en het materieel worden ingezet.
Over de auteur
Natalie Righton is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Ook bij het ministerie van Financiën zullen knopen doorgehakt moeten worden over de eerder aangekondigde bezuinigingen. Zo wil het aankomende kabinet het ambtenarenapparaat met 22 procent inkrimpen en zouden er 25 duizend fte geschrapt moeten worden.
Alleen al dat voornemen leverde Eelco Heinen, de beoogd minister van Financiën, onlangs flinke kritiek op in de Kamer. ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis uitte bijvoorbeeld zijn zorg dat het aankomende kabinet ‘meer ambtenaren lijkt te willen ontslaan dan er zijn’. Onder diplomaten heerste grote angst dat veel ambassades zouden moeten sluiten.
In de oprichtingsvergadering maandag is besloten om bij zoektocht naar de bezuinigingen op het ambtenarenapparaat ‘verantwoord en realiseerbaar’ te werk zal worden gegaan. Er zal bovendien ‘bijzondere aandacht’ zal zijn voor een ‘adequaat postennetwerk’, beloven de aankomende bewindslieden.
Heinen zal er nog een flink kluif aan hebben deze zomer om te bepalen waar de grootste besparingen dan wel gevonden zullen worden. De rijksbegroting wordt gelijktijdig met het regeerprogramma geschreven, zodat beide cruciale stukken op Prinsjesdag gepresenteerd kunnen worden.
Ondanks de voorspelde drukte hebben de beoogde ministers zin in hun nieuwe klus, lieten zij maandag rondom de officiële oprichtingsvergadering van hun nieuwe kabinet weten. Fleur Agema, die namens de PVV minister van Volksgezondheid en vicepremier wordt, zei ‘heel erg trots’ te zijn. Zij hoopt dat dit het meest rechtse kabinet ooit wordt. ‘Met een warm sociaal hart, daar zorg ik voor.’
Haar PVV-collega’s Marjolein Faber (Asiel en Migratie) en Reinette Klever (Ontwikkelingshulp) wilden beiden niet meer terugblikken op de ‘omvolkingstheorie’ die zij eerder leken te steunen, maar die zij als minister zeggen te hebben afgezworen. Faber: ‘Ik kijk niet terug, ik kijk vooruit.’
Beoogd minister van Justitie David van Weel (VVD) vond dat er een ‘goede, constructieve sfeer’ hing bij de oprichtingsvergadering. Hij had veel van zijn collega-ministers nog nooit ontmoet. ‘Het is vooral elkaar even leren kennen.’
Tijdens de vergadering is verder de taakverdeling tussen de ministers afgesproken en hebben zij uitgesproken dat zij het eerder gesloten hoofdlijnenakkoord steunen. Ook zijn afspraken gemaakt over het beëindigen van enkele zakelijke belangen die de beoogde ministers hadden, zoals de verhuur van huizen of het beheren van aandelen.
Dinsdag worden de bewindslieden officieel beëdigd door de koning. Daarna wordt de traditionele bordesfoto gemaakt. Tegen het middaguur zal demissionair premier Rutte de voorzittershamer formeel overdragen aan zijn opvolger. Dick Schoof: ‘Pas dan zijn we echt bewindspersonen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant