Berouwvol. Bescheiden. Introspectief. Soms geestig. Soms weemoedig. Een afscheid in gepaste stijl. Zo kun je het onverwachte tv-moment van zondagmiddag wel noemen, waarin Mark Rutte na 14 jaar minister-presidentschap een laatste vaarwel zei aan het Nederlandse volk.
Plotseling was er zondag de aankondiging: een afscheidsspeech van Mark Rutte vanuit het Torentje. Zoals altijd bij de beeldbewuste Rutte was ook dit moment tot in de kleinste details doordacht. Een weinig formeel jasje aan, met de bovenste knopen van zijn overhemd open, want Rutte als ambteloos burger is ook maar een mens zoals u en ik. En mis vooral de foto van zijn held Thorbecke op de achtergrond niet, dat – zo lijkt de boodschap – is de grote staatsman naar wiens voorbeeld Rutte altijd heeft gehandeld.
Over de auteur
Hassan Bahara is tv-recensent voor de Volkskrant.
Hatelijke gedachten werden door deze zachte, bijna huiselijke enscenering bij voorbaat in de kiem gesmoord. Gun de afzwaaiende baas zijn momentje, hij heeft er zelfs zijn stropdas voor afgedaan.
Ook inhoudelijk viel er weinig af te dingen op het afscheidsmoment. Rutte koerste recht af op de twee grootste schandalen tijdens zijn premierschap en noemde ze ronduit: de toeslagenaffaire en de aardbevingen in Groningen. Daar ging eerst een korte, veelbetekenende stilte aan vooraf, daarna de erkenning van Rutte dat er mensen zijn die ‘alles’ kwijt zijn geraakt door ‘de schuld van de overheid’, dat hij jongeren sprak die hem vertelden dat ‘hun jeugd ze is afgenomen’.
Dat hij hoofdverantwoordelijk was voor deze misdadige fraudejacht op mensen van biculturele afkomst, en eerder, als staatssecretaris van Sociale Zaken, zich schuldig had gemaakt aan ‘discriminatie naar ras’ vanwege een ontspoorde fraudejacht op Somaliërs met een uitkering, was op dat moment even vergeten.
‘Ik verzeker u: zo veel onrecht en verdriet kruipen onder je huid’, sprak Rutte over de gevolgen van de Toeslagenaffaire. De geloofwaardigheid van die woorden: rond de 75 procent. Geen slechte score voor iemand die – aldus oud-politicus Renske Leijten afgelopen zaterdag in de Volkskrant – ‘het liegen in Den Haag heeft vervolmaakt’.
Geloofwaardig klonk Rutte ook over de impact die de ramp met MH17 op hem had, en het belang dat hij is gaan inzien van een volmondige erkenning van het Nederlandse slavernijverleden. ‘Eervol’ noemde hij het om op die momenten onze premier te mogen zijn, ‘als vertegenwoordiger van iets groters: een land, een samenleving’. Rutte, zijn hele politieke bestaan hoofdzakelijk gericht op zijn eigen overleven, leek hier werkelijk samen te vallen met zijn woorden.
Plak er alsjeblieft nog vier jaar aan vast, ging je haast denken. Maar nee. ‘Let een beetje op elkaar. Ik reken op u’, sprak Rutte met een vleugje Eberhard van der Laan (‘Zorg goed voor onze stad en voor elkaar’, zei de oud-burgemeester van Amsterdam) bij de afronding. ‘Dank, dank, dank.’ En daar ging-ie, onze langstzittende premier, op weg naar een nieuwe carrière. Nederland, dat tere vaasje, was nu het probleem van iemand anders.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant