De radicaal-rechtse partij Rassemblement National heeft de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen gewonnen. De partij van Marine Le Pen behaalde 33,1 procent van de stemmen.
De linkse alliantie Nouveau Front Populaire volgt als tweede met 28 procent van de stemmen. Het kamp-Macron krijgt een harde dreun en eindigt voorlopig als derde met 20 procent. Die uitslag komt in grote lijnen overeen met de verwachtingen.
Het zijn uitzonderlijk spannende verkiezingen voor Frankrijk. Niet eerder kwam het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) zo dicht bij de macht. De opkomst was zondag ongekend hoog: 66,7 procent van de stemgerechtigden is naar de stembus gegaan, de hoogste score sinds 1986. Bij de vorige parlementsverkiezingen, twee jaar geleden, was dat percentage met 47,7 procent nog historisch laag.
Eveneens uitzonderlijk is de voorlopige tussenstand na de eerste ronde. De Franse parlementsverkiezingen verlopen via een districtenstelsel. Bij elk van de 577 zetels in de Assemblée nationale hoort een kiesdistrict dat één kandidaat kiest. Dat verloopt in twee rondes, tenzij een kandidaat al in de eerste ronde een absolute meerderheid van de stemmen behaalt – dan is een tweede stembusgang daar niet nodig.
Vanwege de kiesdrempel (die varieert al naargelang de opkomstpercentages) gaat de tweede ronde doorgaans tussen twee kandidaten. Deze keer is dat anders: naar schatting hebben in ongeveer driehonderd kiesdistricten tenminste drie kandidaten de tweede ronde gehaald.
In een poging om Rassemblement National de pas af te snijden heeft zowel de linkse alliantie als de coalitie rondom president Emmanuel Macron zondagavond verklaard dat ze hun kandidaat zullen terugtrekken in districten waar RN als grootste uit de bus is gekomen en hun eigen kandidaat als derde. Daarmee moeten per kiesdistrict zoveel mogelijk stemmen terechtkomen bij de grootste kanshebber om RN te verslaan.
Over de auteur
Eline Huisman is correspondent Frankrijk voor de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Terwijl Macron in de campagne afgelopen weken nog zijn pijlen richtte op ‘de extremen’ van zowel links als rechts, was de partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella zondagavond nog zijn enige doelwit. De president riep op tot een grootschalige ‘democratische en republikeinse’ mobilisatie tegenover RN in de tweede ronde van de verkiezingen. Die volgt zondag 7 juli.
De uitslagen zijn een harde klap voor president Macron. Na de verpletterende overwinning van Rassemblement National bij de Europese verkiezingen begin juni schreef hij nieuwe parlementsverkiezingen uit, in de hoop op ‘helderheid’ en een duidelijk mandaat voor een nieuwe regering. Hoewel het beeld zondagavond een tussenstand is, lijkt één ding helder: dat stevige mandaat neigt niet naar zijn kamp.
Een stralende Marine Le Pen riep zondagavond haar achterban op om RN volgende week in de beslissende ronde een absolute meerderheid te bezorgen, zodat de partij de premier kan leveren en een nieuwe regering zal kunnen leiden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant