Duizenden Fransen zijn zondagavond de straat op gegaan om te protesteren tegen extreemrechts. Reden is de winst van Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen. Zij won de eerste ronde van de parlementsverkiezingen. Maar het kan nog alle kanten op.
Demonstranten verzamelden zich in Parijs, Lille, Marseille en andere Franse steden om te protesteren tegen extreemrechts. In de hoofdstad kwamen betogers bijeen op de Place de la République na een oproep van linkse partijen.
Die linkse coalitie behaalde volgens de officiële uitslagen zo'n 28 procent van de stemmen. Een flink verschil met de partij van Marine Le Pen die ongeveer 33 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron eindigde op de derde plaats met zo'n 20 procent.
De demonstraties begonnen vredig maar volgens Franse media waren er later meerdere confrontaties tussen betogers en de politie. Zo werden agenten in Lyon bekogeld met flessen en vuurwerk.
In de hoofdstad Parijs was het ook onrustig. Op X zijn meerdere video's te van vernielingen zoals beschadigde winkelpuien. Om de rust terug te laten keren, zette de politie traangas in.
Marine Le Pen vierde zondagavond na de eerste exitpolls al feest met haar aanhangers, schrijft France24. Ze riep kiezers op om haar partij bij de tweede ronde van de verkiezingen een absolute meerderheid te bezorgen in het Franse parlement. Die allesbepalende ronde wordt op 7 juli gehouden.
Want anders dan bij verkiezingen in ons land stemmen Fransen op politici uit hun eigen kiesdistrict. Kandidaten die in de eerste ronde meer dan 50 procent van de stemmen behaalden, mogen direct het parlement in. Als niemand de meerderheid heeft, nemen de populairste kandidaten het tegen elkaar op in de tweede stemronde.
Volgens persbureau Reuters zijn er 300 kiesdistricten waar Fransen nog kunnen kiezen uit drie kandidaten. President Macron hoopt dat er een blok wordt gevormd tegen de partij van Marine Le Pen. Bedoeling is dan dat een van de drie kandidaten uit de race stapt. Die vraagt vervolgens zijn of haar supporters om op de enige overgebleven tegenstander van Le Pen te stemmen.
Om deze aanpak kracht bij te zetten, riep Macron zondagavond op tot "brede steun voor de republikeinse en democratische kandidaten". Ook partijen uit de linkse coalitie roepen op om in de tweede stemronde alles op alles te zetten en Le Pen niet te laten winnen.
Er heerst spanning in Frankrijk nu het land mogelijk voor grote politieke veranderingen staat. Zo riep de Franse stervoetballer Mbappé onlangs jongeren op te gaan stemmen omdat "extremisten heel dichtbij heel dichtbij het verkrijgen van de macht zijn".
Die oproep kwam na de winst van het radicaal-rechtse Rassemblement National bij de Europese verkiezingen. Nu kan Le Pens RN voor het eerst in de geschiedenis ook de grootste partij van het land worden.
Ongeacht de uitslag blijft Macron de president van Frankrijk. Maar een grote verkiezingswinst van Marine Le Pen kan voor een ingewikkelde situatie zorgen. Haar partij levert dan de premier die totaal andere politieke ideeën heeft dan de president.
Fransen vrezen een onwerkbare situatie. En ook het buitenland is op z'n hoede voor een instabiel Frankrijk. "Zorgwekkend", noemde een deskundige dit onlangs nog tegen NU.nl. Maar de uitslag van zondag is dus allesbehalve definitief.
Source: Nu.nl algemeen