Voor Ronald Koeman staat dinsdag tegen Roemenië meer op het spel dan een kwartfinaleplek op het EK. De 61-jarige bondscoach van Oranje moet na de afgang tegen Oostenrijk zijn baan én gezicht redden. Een analyse.
"Als telt niet in het leven", zei Koeman dinsdag na het duel met Oostenrijk in Berlijn. Op de persconferentie was gevraagd of hij zijn positie houdbaar vindt als Oranje in de achtste finales van het EK onderuitgaat. "Stel me die vraag na een nederlaag nog eens. Dan probeer ik een antwoord te formuleren."
Het antwoord lijkt voor het duel met Roemenië niet moeilijk te geven: de positie van Koeman is bij een nederlaag tegen de nummer 47 van de FIFA-ranglijst onhoudbaar. Zoals ook Frank de Boer geen bondscoach meer kon blijven na de uitschakeling tegen Tsjechië op het EK 2021.
Oranje verloor in Boedapest in de achtste finales met 2-0 van de nummer 40 van de wereldranglijst, terwijl de weg naar de finale dankzij een gunstige loting openlag. Hetzelfde geldt nu voor Oranje, dat zich via Roemenië en daarna Oostenrijk of Turkije en mogelijk Engeland naar de finale kan voetballen.
De parallellen tussen het huidige Oranje en het Nederlands elftal uit 2021 zijn helder. Maar de afgang tegen Oostenrijk voedde de twijfel of dit Oranje verder kan komen dan drie jaar geleden.
Koeman werd met Oranje afgetroefd door 'voetbalprofessor' Ralf Rangnick, die met gegenpressing en vooruitstrevend voetbal de zwaktes van het team van Koeman genadeloos blootlegde. Oranje had geen antwoord op het Oostenrijkse powervoetbal, uitgevoerd door spelers van clubs als Rapid Wien en Sturm Graz.
Virgil van Dijk vond de tactiek niet het probleem bij Oranje. De aanvoerder nam het voor zijn coach op. "Er waren andere problemen die ons een zware avond hebben bezorgd", zei Van Dijk over de wanorde bij Oranje. Hij benoemde vooral het gebrek aan urgentie en communicatie in de groep.
Pijnlijk is dat Koeman die problemen vorig jaar tijdens de halve finales van de Nations League al aanstipte. Hoe kan het dan dat Oranje op dat vlak geen progressie boekt? Koeman had meerdere interlandperiodes én de afgelopen vier weken de tijd om de communicatie op orde te krijgen. Dat is niet gelukt. "Ik dacht dat dit het beste was, maar dat was het niet. Ik ben teleurgesteld in mezelf", zei Koeman dinsdag na de wedstrijd tegen Oostenrijk.
Al langer is duidelijk dat de Oranjespelers elkaar in het veld onvoldoende corrigeren, hoewel Memphis zondag stelde dat de internationals uitgesprokener zijn dan tien jaar geleden. Louis van Gaal zag al voor het WK 2022 dat de huidige generatie internationals niet bepaald uitblinkt in zelfredzaamheid. Hij werkte daarom met een duidelijk plan, waarin voor de spelers alles tot in detail werd voorbereid.
Van Gaal zag bovendien dat Oranje aanvallend en op het middenveld geen wereldtop is. De defensie is veruit de beste linie, waardoor Van Gaal daarop bouwde met een 5-3-2-formatie. Spectaculair voetbal leverde het niet op, Van Gaal werd bekritiseerd om het 'saaie' spel van Oranje. Maar hij reikte met Oranje wel tot de kwartfinales van het WK.
Die duidelijkheid mist Oranje nu onder Koeman. Aanvoerder Van Dijk zei na afloop niet precies te hebben geweten wanneer hij moest 'doordekken'. Lutsharel Geertruida had hetzelfde probleem als rechtsback, maar kreeg er van de bondscoach toch van langs. "Op rechts was het verdedigen als kip zonder kop."
Het contrast met de eerste periode onder Koeman is groot. Toen was alles wél duidelijk. Memphis Depay in de spits, Georginio Wijnaldum erachter, met daar weer achter Frenkie de Jong in topvorm. Ook het spelsysteem (4-3-3) was helder.
Het leverde overwinningen op tegen landen als Engeland, Duitsland en Frankrijk en de eindronde van de Nations League werd gehaald. Daarin was Portugal in de finale te sterk. Maar Oranje kroop onder Koeman uit een diep dal, dankzij een duidelijke visie.
Het is niet te vergelijken met het Oranje van nu, waarbij het chagrijn overheerst. Alleen van modale ploegen als Griekenland, Ierland, Canada en IJsland werd gewonnen. Topwedstrijden tegen Duitsland, Italië, Kroatië en Frankrijk (tweemaal) gingen verloren. Alleen op het EK werd gelijkgespeeld tegen Frankrijk.
Voor Koeman zijn er verzachtende omstandigheden. Frenkie de Jong speelde negen maanden geleden zijn laatste interland. Meer spelers haakten geblesseerd af voor het EK. Maar tegelijkertijd heeft Oranje voldoende individuele kwaliteiten. "Nederland is individueel niet slechter dan Frankrijk", zei Rangnick, bondscoach van Oostenrijk.
De verwachting is niet dat Koeman van systeem wisselt, hoewel hij van nature een pragmatische coach is. Ongeacht de formatie dient de bondscoach de behoefte aan een concreet speelplan te vervullen, waarmee Roemenië wordt verslagen.
Daarmee kan de coach tevens zijn gezicht redden. Na zijn teleurstellende periode bij FC Barcelona en de (tot dusver) mislukte tweede periode bij Oranje heeft hij immers twee tikken opgelopen.
Koeman loopt niet weg voor een uitdaging, vertelde hij voor het duel met Oostenrijk. "Trainer zijn is een ervaringsvak. Je loopt wel eens klappies op. Dat overkomt iedereen. Je houdt even je mond en dan sta je weer op. Dan komt er weer een nieuwe uitdaging."
De vraag is: vindt hij die nieuwe uitdaging buiten Oranje of toch nog op dit EK?
Source: Nu.nl algemeen