Met de benoeming van Kaja Kallas uit Estland tot buitenlandchef krijgt de EU een hardliner tegen Rusland in de gelederen. Ze waarschuwde al vóór de invasie van Oekraïne voor de Russen, nu moet ze de unie in het buitenland vertegenwoordigen.
Het was een van de redenen dat de Roemeense president Klaus Iohannis zich kandidaat stelde als secretaris-generaal van de Navo: er woedt een oorlog in Oost-Europa, maar geen van de machtige posities in het Westen werd bezet door een Centraal- of Oost-Europeaan, afkomstig uit een landen dat decennia tot de Sovjet-Unie of de Russische invloedssferen behoorde.
De laatste was de Pool Donald Tusk, tot 2019 EU-president. Met de aanstaande benoeming van de Estse premier Kaja Kallas als buitenlandchef is het wachten voorbij. Wellicht is de aanstelling zelfs de reden dat Iohannis zich vorige week terugtrok als enige tegenkandidaat voor Mark Rutte als secretaris-generaal van de Navo.
Dat de EU voor Kallas heeft gekozen, is een signaal naar Oekraïne en Rusland. Onder Europese regeringsleiders is er vrijwel niemand die beter weet hoe Russische dreiging voelt. Al voor de invasie van Oekraïne wees ze in Europa op de Russische militaire expansiedrift. En vlak na de invasie trok ze andere regeringsleiders, die toen nog vreesden voor ‘escalatie’, over de streep om vergaande sancties tegen Rusland te nemen en Oekraïne te steunen.
‘Als Poetin wint, of als hij zelfs maar het idee heeft dat hij deze oorlog heeft gewonnen, zal zijn honger alleen maar groeien’, zo had Kallas als buur van Rusland en premier van een voormalige Sovjet-republiek al vroeg door. ‘In de oorlog is alles zwart of wit – je moet een kant kiezen’, herhaalde ze al in 2022 meermaals.
Toen duidelijk werd dat Navo-chef Jens Stoltenberg ermee ging stoppen, zong de naam van Kallas zelfs rond als zijn opvolger. Uiteindelijk werd ze voor lidstaten als Turkije te uitgesproken tegen Rusland geacht. Bovendien, meldde The Times, vonden meerdere landen het toch niet zo’n goed idee een vrouw aan te stellen als Navo-baas, omdat in november mogelijk Donald Trump opnieuw wordt verkozen tot Amerikaans president. Trump zou niet goed met vrouwelijke politici kunnen omgaan.
Nu krijgt ze als EU-buitenlandchef – officieel: de hoogste vertegenwoordiger voor buitenland- en veiligheidsbeleid – toch een zeer voorname internationale rol. Ze sluit handelsverdragen, speelt een rol bij de totstandkoming van sancties tegen mogendheden als Rusland en Iran en moet een bemiddelende rol spelen als er weer een conflict dreigt tussen, bijvoorbeeld, landen in de westelijke Balkan.
Kallas heeft een bijzondere familiegeschiedenis. Overgrootvader Eduard Alver was in 1918, na het uiteenvallen van het Russische tsarenrijk, een van de stichters van het eerste democratische Estland. Haar moeder werd in 1949 als baby naar Siberië getransporteerd in het kader van de zuivering van de Estse elite. Pas twintig jaar later keerde de familie terug naar Tallinn.
Kallas’ vader Simm was tussen 2002 en 2003 iets meer dan een jaar premier van Estland. Kaja werd lid van dezelfde partij, de liberale Eesti Reformierakond. Ze was Kamerlid en Europarlementariër namens de partij, en is sinds 2019 partijleider. Toen de vorige premier Jüri Ratas moest aftreden vanwege een corruptieschandaal in 2021, kreeg Kallas de macht toegeschoven. Ze werd de eerste vrouwelijke premier van Estland. Vorig jaar won haar partij de parlementsverkiezingen.
Het blazoen van Kallas is niet helemaal ongeschonden. Vorig jaar bleek dat het bedrijf van Kallas’ man nog altijd zaken deed in Rusland. De affaire werd extra pijnlijk omdat Kallas 350 duizend euro had geleend aan het bedrijf. ‘Het spijt me enorm dat deze situatie is ontstaan en ik bied iedereen die erdoor gekwetst is mijn excuses aan’, zei Kallas.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant