Dit is een smeekbede: stop met het oneigenlijk gebruik van de VAR zoals het systeem nu werkt, of eigenlijk niet werkt. Voor uitleg maken we een sprong terug in de tijd. Voormalig topscheidsrechter Björn Kuipers had me in 2018, in de begintijd van de VAR, uitgenodigd voor een verduidelijkend verhaal. Eén zin is blijven hangen. ‘De kern is: de videoscheidsrechter grijpt alleen in bij overduidelijke fouten en dat op drie raakvlakken: strafschop, rode kaarten en het nakijken van elk doelpunt.’
Voortdurend herhaalde hij dat mantra, tot vervelens toe: ‘clear and obvious mistakes’. Duidelijke fouten. En daar gaat het telkens mis. Niemand protesteerde zaterdag, tijdens Duitsland - Denemarken, na twee bepalende momenten die meer in het geheugen bleven hangen dan de verdiende overwinning van de Duitsers.
Over de auteur
Willem Vissers is voetbalverslaggever van de Volkskrant en schrijft elke week een sportcolumn. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen Duitser protesteerde bij de goal van Denemarken, waarbij Thomas Delaney volgens de lijnentrekkers van de VAR ongeveer twee centimeter buitenspel bleek. Er was ook geen ophef bij de zogenaamde handsbal van Joachim Andersen, toen hij van dichtbij een voorzet heel lichtjes beroerde. Hij sprong, de arm zwaaide zoals een arm zwaait in zo’n geval. Niets onnatuurlijks aan, maar Duitsland kreeg een strafschop. In beide gevallen was geen sprake van een duidelijke fout van de arbitrage.
De smeekbede is: stop met het vermoorden van het voetbal, of verander de regels, of desnoods de definitie. Dan wordt het, in plaats van ingrijpen bij ‘clear and obvious mistakes’: de VAR grijpt altijd in, hoe schier onzichtbaar de fout ook is. Hoe het nu verloopt, daarover is te weinig nagedacht.
We dachten onfeilbaarheid in te kopen met de invoering van de VAR, maar onfeilbaarheid bestaat niet. Het gezeik is alleen erger geworden, fundamenteler vooral, en sluit aan bij de technologisering van de samenleving, het nastreven van niet bestaande perfectie. Let wel: de VAR is een goede uitvinding. Als iemand de bal met de hand in het doel slaat, is een ingreep terecht. Of als iemand een elleboogstoot geeft in het gezicht van een tegenstander. Of als blijkt dat Memphis Depay geen hands maakte bij een doelpunt tegen Oostenrijk. Dat zijn duidelijke gevallen.
Buitenspel is snel na het ontstaan van het voetbal uitgevonden om van het spel geen raar spel te maken, waarin een spits in de buurt van de doelman van de tegenstander blijft hangen, en verdedigers dwingt in de buurt te blijven. Het huidige gebruik scheidt de geesten, op onaangename wijze. Aan de ene kant degenen die tevreden zijn met geneuzel over een paar millimeter, die roepen dat buitenspel nu eenmaal buitenspel is. En degenen die al die beraadslagingen zat zijn, indruisend tegen de geest van het spel en tegen de definitie: ingrijpen bij duidelijke fouten.
Het is noodzakelijk om naar de regels te kijken, om ideeën van Arsène Wenger, Marco van Basten en anderen serieus te nemen. Voer bij buitenspel bijvoorbeeld een overlap in, zodat van buitenspel pas sprake is als het volledige lichaam van de aanvaller voorbij de verdediger is. En nee, dan krijg je niet automatisch dezelfde discussie, want dan is het duidelijk buitenspel. Ook de VAR verdient een VAR. Verzin iets. Stop in elk geval met het slopen van de sport.
EK Voetbal 2024
Al het nieuws leest u in ons liveblog.
Welke ploeg speelt wanneer? Wie leidt de topscorerslijst? Wie krijgt de meeste gele kaarten? Hier vindt u alle statistieken.
Al onze verhalen over het EK 2024 vindt u op deze pagina.
Schrijf u ook in voor onze nieuwsbrief Sport.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns