De drijvende pier die Gaza vanaf een drijvend dok had moeten voorzien van voedselhulp is er niet meer. Het Amerikaanse leger verwachtte ‘zwaar weer’, en heeft de pier uit voorzorg losgekoppeld en afgevoerd. Wat overblijft is 1.000 ton aan hulpgoederen die op het strand zijn neergezet, en nu door VN-medewerkers worden opgehaald.
Eigenlijk wilden de Verenigde Naties en hun hulporganisatie World Food Programme (WFP) niets meer met het Amerikaanse project te maken hebben, sinds Israël op 8 juni via het strand bij de pier een spectaculaire bevrijdingsactie uitvoerde. Op die dag bevrijdde het Israëlische leger in Gaza vier gijzelaars in een operatie die aan 270 Palestijnen het leven kostte. Israël zou bij die actie de pier hebben gebruikt om er met een helikopter te landen en gijzelaars en commando’s op te halen.
Het WFP staakte meteen alle voedselhulp via de pier, en de VN zijn een onderzoek begonnen. De hulpporganisaties willen koste wat kost de schijn vermijden dat ze op enige manier samenwerken met het Amerikaanse of het Israëlische leger. Ze zijn neutraal en willen dat blijven. Elke suggestie dat dat niet zo is, maakt ze een doelwit voor aanvallen.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
Tot die dag verliep de hulpverlening via de pontons van de pier al uiterst moeizaam. Op 18 mei, precies één dag nadat de eerste truck over de pier kwam, zette het WFP de hulpverlening twee dagen stop, nadat wanhopige Palestijnen enkele vrachtwagens hadden geplunderd. Ook in de week daarna kwam volgens het WFP amper hulp Gaza binnen: 1.000 ton, evenveel als 137 vrachtwagens, wat een schijntje was vergeleken bij de vijfhonderd vrachtwagens die de bevolking van Gaza per dag nodig zou hebben. Hamas noemde de pier ‘nutteloos’.
De pier van 215 miljoen euro bleek bovendien niet bestand tegen zwaar weer. Golven en wind teisterden de pontons, die of kapot gingen, of bij slechte weersvoorspellingen haastig in veiligheid werden gebracht.
Het met veel fanfare aangekondigde project is mislukt. Bij de aankondiging in maart was verwezen naar D-Day, waar soortgelijke drijvende aanlegsteigers ook zijn gebruikt. Uiteindelijk, luidde de voorspelling, zouden dankzij de pier dagelijks twee miljoen maaltijden per dag Gaza kunnen worden binnengebracht: genoeg om de hele bevolking van Gaza te voeden.
De pier zou ook een alternatief zijn voor luchtdroppings boven Gaza, die steeds meer kritiek kregen. Palestijnen verdronken toen ze probeerden hulpgoederen te bereiken die in zee waren terechtgekomen, anderen werden verpletterd toen een parachute niet openging en een zware hulpkrat naar beneden stortte, ook werden mensen doodgedrukt in het gedrang omdat de kratten meteen door honderden mensen werden bestormd. Het WFP noemde de droppings ‘een laatste middel’ dat werd ingezet ‘als alle meer effectieve middelen niet werken’.
Maar ook de pier bleek verre van effectief. Meer dan duizend Amerikaanse militairen hadden ruim twee maanden gewerkt om het gevaarte in elkaar te zetten: een drijvende haven voor grote schepen, waar kleine schepen de lading overnamen, die naar een drijvend plateau brachten, van waaruit vrachtauto’s de goederen over de drijvende pier naar het strand brachten. Daar zouden hulporganisaties de spullen overnemen om ze onder Palestijnen te verdelen, zonder dat één Amerikaanse soldaat voet op Gazaans grondgebied zou hoeven zetten.
Ondanks het D-Day-dna bleek het bouwsel van pontons erg weergevoelig. Eind mei sloegen bij ruw weer vier marinescheepjes die de pier op zijn plaats moesten houden los, en werd ook de pier zelf beschadigd. Pas op 7 juni kon de gerepareerde pier worden teruggeplaatst, om op 14 juni alweer te worden weggehaald omdat opnieuw zwaar weer op komst was.
Op 19 juni werd de pier voor de laatste keer op zijn plek teruggezet, maar niemand gebruikte hem meer. De hulporganisaties weigerden nog steeds goederen op te halen op een plaats die bij een militaire actie was gebruikt. Vrijdag, 28 juni werd de drijvende pier losgekoppeld en weggesleept, ditmaal voorgoed. Het WFP maakte zaterdag bekend dat de op het strand achtergebleven 1.000 ton hulpgoederen door VN-medewerkers worden opgehaald en naar WFP-opslagruimtes gebracht.
Tijdlijn
9 Mei: Schip van de Spaanse organisatie Open Arms vertrekt met 200 ton voedselhulp vanuit Cyprus naar Gaza.
17 Mei: eerste truck steekt de drijvende pier over.
18 Mei: Hulp meteen twee dagen stopgezet na plundering hulptrucks door wanhopige Palestijnen.
25 Mei: Vier Amerikaanse schepen die pier op zijn plaats moeten houden, raken los en lopen aan de grond.
28 Mei: Pier wordt weggesleept voor reparatie.
7 Juni: Herstelde pier terug op zijn plaats.
8 Juni: ‘Het incident’: Israëlische militairen gebruiken de pier bij hun actie waarbij vier gijzelaars worden bevrijd. Hulporganisaties zetten alle hulp via de pier stop.
14 juni: Pier weer losgekoppeld wegens dreigende weersvoorspelling.
19 Juni: Pier opnieuw verankerd. Hulporganisaties weigeren nog steeds het werk te hervatten.
28 Juni: Pier voor de laatste keer weggehaald.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant