Gaaf land, gaaf leven, oordelen veel Nederlanders over hun huidige bestaan. Maar vraag diezelfde mensen naar hun verwachtingen voor de toekomst en het is pessimisme troef. Hoop is voor naïevelingen, is het sentiment. Vroeg of laat zullen we allemaal verzwolgen worden door talloze crises.
Eeuwig zonde, dat verlies van hoop, vindt hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherder. Want met iets meer zin in de toekomst boren we ook weerbaarheid en creativiteit aan, eigenschappen die ons kunnen helpen om huidige problemen én die van de toekomst het hoofd te bieden.
Over de auteur
Hassan Bahara is tv-recensent voor de Volkskrant.
Maar hoe hoopvol te blijven als er alle reden toe is om de luiken dicht te gooien en in een hoekje te gaan jammeren? In Erik Scherder en het nut van optimisme (EO) onderneemt de neuropsycholoog een zes afleveringen durende zoektocht naar de wetenschap achter optimisme, en de manieren om jezelf een hoopvolle houding aan te leren.
Scherder is de perfecte gids voor dit karwei. De opgewekte grijsaard – strak gekapte baard en kuif, gestoken in een scherp gesneden pak – spat van het scherm af. Voor iedereen heeft hij een boks, een brede glimlach, en een wetenschappelijk weetje over het positieve effect dat hoop heeft op onze fysieke en mentale gezondheid.
Gemakzuchtig is Scherder ook niet. Hoopvol in het leven staan is makkelijk als je gezond van lijf, leden en geest bent, maar wat als het je op al die gebieden niet heeft meegezeten? Dit dilemma vormt de rode draad in de komende vijf afleveringen, waarin Scherder optrekt met een groepje mensen dat op verschillende manieren tegen de grenzen van optimisme is aangelopen.
Daan Theeuwes is een van die mensen, een jongeman met hersenletsel. Ooit was hij een vlotte student rechten, met de droom om in New York te wonen, maar na een scooterongeluk ging daar een dikke streep door. Vrouwen versieren gaat niet meer zo makkelijk, vertelt hij, en vrienden heeft hij ook nauwelijks.
Ga daar maar eens aan staan. Hoe herwin je je optimisme als je zoveel verloren bent? Een fantastisch leven ‘manifesteren’, zoals de online influence-goeroes ons tegenwoordig voorhouden, gaat het ‘m niet worden.
Scherder zoekt het bij methodes met een stevigere wetenschappelijke basis. Samen met Theeuwes en de anderen bezoekt Scherder zijn collega-klinisch psycholoog Madelon Peters. Zij houdt zich bezig met de Best Possible Self-methode, waarbij deelnemers een zonnig toekomstscenario voor zichzelf formuleren.
Voor Theeuwes is dat: een leven in New York, met een vrouw en drie kinderen.
Een soort reken- en geheugentest laat zien wat optimisme met het menselijk brein doet. Het geheugen gaat er beter van werken en je humeur knapt ervan op.
Klein voorbeeld van hoe een optimistische mindset – los van de haalbaarheid van het gewenste toekomstperspectief – als doel op zich de kwaliteit van je leven kan verbeteren.
Volgende week brengt Scherder een bezoekje aan de grootste pessimisten denkbaar: klimaatactivisten. Benieuwd hoe hij die aan een sprankje optimisme gaat helpen. Lijkt mij een onmogelijke taak, maar wie weet. Ik blijf hoopvol, dat voelt zo lekker.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant