Heeft de anticonceptiepil een negatief effect op de Nederlandse wateren? En hoe schadelijk is dat? Lezers op ons reactieplatform NUjij zijn benieuwd hoe dit precies zit. NU.nl sprak daarom met experts die de impact van medicijnresten in water onderzoeken.
Het korte antwoord is: ja, door het gebruik van de pil komen er hormoonresten in het oppervlaktewater. "Als je medicijnen slikt, en dit geldt ook voor de pil, komen de resten ervan via de urine en de ontlasting in het rioolwater terecht", vertelt expert microverontreinigingen Els Schuman.
Thomas ter Laak, senior onderzoeker chemische waterkwaliteit, voegt eraan toe dat de actieve stoffen van de pil in het afvalwater gelukkig geen directe gevolgen voor het drinkwater hebben. "Bijna alle inwoners in Nederland zijn aangesloten op rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi's). Die zuiveren het afvalwater en lozen het gezuiverde water op het oppervlaktewater", legt hij uit.
Afvalwaterzuivering is anders dan drinkwaterzuivering. "Als dit oppervlaktewater wordt gebruikt voor de productie van drinkwater, wordt dit in de drinkwaterzuivering nogmaals gezuiverd. Daarom zorgt deze vervuiling niet direct voor risico's voor de drinkwaterkwaliteit", zegt Ter Laak.
De rwzi verwijdert een deel van de medicijnresten, maar Schuman benadrukt dat dit ingewikkeld is: "Het verschilt per stof hoe goed je 'm kunt verwijderen en met welke technologie het afvalwater wordt gezuiverd. Het deel dat niet wordt verwijderd, komt in het oppervlaktewater terecht."
Er wordt nog steeds onderzoek gedaan naar hoe de medicijnresten beter verwijderd kunnen worden, weet Schuman: "Onlangs is het Innovatieprogramma Microverontreinigingen uit rwzi-afvalwater afgerond. Hier is onderzocht welke (nieuwe) technologieën gebruikt kunnen worden om meer medicijnresten uit afvalwater te verwijderen."
Om de vraag van de NUjij'er volledig te beantwoorden: hoe schadelijk is dit? Schuman vertelt: "Medicijnresten vormen een risico voor het milieu onder water. De mate van het risico hangt af van de stof, de hoeveelheid van de stof in het oppervlaktewater, de blootstelling en voor welk organisme (of groep van organismen) het risico wordt bepaald. Het RIVM heeft hier een duidelijk rapport over gepubliceerd."
Daarin staat dat er hormoonverstorende activiteit is aangetoond in het gezuiverde water van rwzi's. Het RIVM stelt dat dit verband houdt met de aanwezigheid van verschillende soorten stoffen, waaronder medicijnresten. In Nederland is nooit specifiek veldonderzoek gedaan naar effecten van medicijnresten op het waterleven en het ecosysteem.
In het buitenland zijn effecten gezien bij vissen (geslachtsverandering) die te maken hebben met de aanwezigheid van gezuiverd afvalwater met medicijnresten. Gezien de vergelijkbare gehalten van medicijnresten die in het Nederlandse oppervlaktewater worden gevonden, zijn die effecten ook bij ons niet uit te sluiten.
Er worden op verschillende niveaus stappen ondernomen om dit op te lossen. Ter Laak vertelt over plannen van de EU: "De EU wil dat de grotere rwzi's in Europa in 2040 worden uitgerust met aanvullende zuivering. Daarmee moeten microverontreinigingen, zoals medicijnresten, beter verwijderd worden. Die zuivering is nu extra belangrijk, omdat het ook relevant is voor hergebruik van water in de circulaire economie."
Ook op landelijk niveau wordt deze vervuiling aangepakt, vertelt Schuman: "Er is de zogeheten 'ketenaanpak medicijnresten uit afvalwater' van de Rijksoverheid en er gebeurt ook veel bij de waterschappen. Er worden nu steeds meer rioolwaterzuiveringen uitgerust met een aanvullende zuiveringsstap om medicijnresten vergaand te verwijderen."
Wat kunnen consumenten zelf doen om hun steentje bij te dragen? Schuman: "Als gebruiker kun je ervoor zorgen dat je ongebruikte pillen terugbrengt naar de apotheek zodat die in ieder geval niet in het milieu komen."
Source: Nu.nl algemeen