Tijdens een etentje besprak ik de (on)mogelijkheid van een darkroom voor hetero’s. Een homoseksuele vriend zei dat wanneer hij daar een man ziet, omringd door andere mannen, hij denkt: good for him. Bij een vrouw zou hij zich afvragen of ze het wel écht wil.
Zijn ongemak is begrijpelijk: we zijn eerder geneigd vrouwen te beschermen dan te bevrijden. Voor vrouwen dient seks met mannen van oudsher voor het bestendigen van huis en haard. Niet voor puur genot.
Over de auteur
Lotte Houwink ten Cate is historicus. Ze is aan Columbia University in New York gepromoveerd op de tweede feministische golf. In de maand juni is zij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Morgen, op 1 juli, gaat de nieuwe Wet seksuele misdrijven in. Deze wet herdefinieert verkrachting als seks zonder instemming. Dit is de grootste wijziging sinds 1991, toen, dankzij de tweede feministische golf, verkrachting binnen het huwelijk strafbaar werd gesteld.
De nieuwe wet is een terechte hervorming: het moeten aantonen van dwang, zoals voorheen vereist, is een torenhoge drempel voor slachtoffers. Nu wordt seks strafbaar als duidelijk was dat de ander geen seks wilde, maar iemand toch heeft doorgezet. De nieuwe wet markeert een verschuiving in ons denken over seks, en over de rol van het strafrecht in de privésfeer. De wet kan nu ook een sociale norm voorschrijven.
De opmars van consent is een morele overwinning die in de praktijk werkt: 90 procent van de jongeren zegt bij hun laatste seksuele contact om consent te hebben gevraagd. Instemming is een minimum. Toch is het geen garantie voor gelijkwaardigheid. Consent is een antwoord op een verzoek: het plaatst de verzoeker in de actieve positie en degene die toestemming geeft, in de passieve positie. Mijn eigen ervaring met een tien jaar jongere man die voor elke handeling om instemming vroeg, werkte bovendien bevreemdend: alsof we elkaar niet verstonden.
Anno 2024 geldt seksueel geweld als een schending van de lichamelijke integriteit van het slachtoffer. Maar eeuwenlang fungeerde de vrouw simpelweg als bezit en doorgeefluik van mannelijke lusten. Bij verkrachting was de echte misdaad, door de oude Grieken met ‘hybris’ aangeduid, de inbreuk op het eigendomsrecht van de echtgenoot en/of vader. In de jaren zeventig herleidden linkse feministen de oorsprong van seksueel geweld naar mannelijke dominantie, die voortvloeit uit hun politieke, economische en sociale hegemonie.
De seksuele revolutie heeft de toegang tot seks weliswaar verruimd, maar heeft de man-vrouwverhoudingen niet wezenlijk veranderd. Seks is vaak slecht of saai. Sinds #MeToo wordt er gediscussieerd over de definitie van veilige, acceptabele, gepaste seks. Maar hoe veilig en gepast willen we onze seks eigenlijk? ‘Nu mag niks meer! Nu mag er niet eens meer worden geflirt!’ De backlash die volgde op #MeToo kwam verrassend vaak ook van vrouwelijke vijftigers.
Niettemin zitten we verstrikt in een humorloos en puriteins cultureel register, waarin het vanzelfsprekend is dat de vrouw beschermd moet worden tegen de onacceptabele, agressieve neigingen van mannen. En terwijl de seksuele drift van mannen als een natuurlijk gegeven wordt beschouwd, miskennen we de seksuele autonomie van vrouwen.
Ook het strafrecht kan dat verhaal niet herschrijven. Vrouwen hebben nog geen centimeter emancipatie cadeau gekregen. Gelijkwaardigheid moet bevochten worden.
Mannen die zich misdragen? Erbij lappen. Sorry zeggen wanneer anale seks toch te pijnlijk blijkt, door pijn heen ademen omdat hij er bijna is: niet doen. Orale seks komen halen maar niet brengen? Met pek en veren de slaapkamer uit. Mannen die moeite hebben met ervaren vrouwen? Je tijd niet aan verdoen. Evenals de kerels met smoesjes: het moet nú of hij krijgt blauwe ballen, of hij is zo groot geschapen dat een condoom ‘niet past’. Geen grensoverschrijders, wel lamlullen.
Mannen, gun jezelf de uitdaging van gelijkwaardige seks. Seks met evidente machtsverschillen is onacceptabel. Dus niet met minderjarigen en in afhankelijkheidsrelaties op de werkvloer, tussen behandelaars en patiënten, tussen docenten en leerlingen. Juist heldere begrenzing speelt een ruimte vrij. Voor vrij spel. Voor seks zonder agenda.
Laten we ons (m, v, x) verzetten tegen de verpreutsing die hand in hand gaat met verrechtsing. Ook vrouwen willen niet minder, maar méér experimenteren, falen, lachen, grenzen verleggen. En laat ons smeken om meer. Vrouwen willen soms heus flink genomen worden.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant