Onweer, het oog van de VAR en pech van Joachim Andersen waren de hoofdingrediënten van Duitsland - Denemarken (2-0), waarin het gastland de kwartfinales bereikte van het EK.
Joachim Andersen, een 28-jarige verdediger van Crystal Palace, mag zich met recht een pechvogel noemen, nu hij afscheid heeft genomen van het EK. Althans, even was hij de gelukzaligheid zelve, toen hij de bal kort na rust van de achtste finale Duitsland - Denemarken knap met links inschoot, na een flipperkast-situatie bij een vrije trap.
Juichen dus met zijn Deense teamgenoten, elkaar omhelzen. De 0-1 vieren in het duel in sfeervol Dortmund, dat een onderbreking van 25 minuten kende vanwege onweer. Duitsland in last. Maar nee, het doelpunt werd afgekeurd, na uitvoerige bestudering door de VAR, omdat middenvelder Thomas Delaney ergens tijdens de situatie een paar centimeter buitenspel stond.
Dat is het voetbal van tegenwoordig met de VAR, in dit geval Stuart Attwell, de Brit die het doelpunt van Xavi Simons tegen Frankrijk liet afkeuren, vanwege hinderlijk buitenspel van Denzel Dumfries. Ja, het is eerlijker, zeggen ze dan aan de ene kant van het spectrum van het voetbal. Buitenspel is immers buitenspel. Daarover valt niet te twisten.
Maar het heeft ook iets onwezenlijks. De VAR is ingevoerd om grove fouten uit het voetbal te halen, om groteske vormen van onrechtvaardigheid te herstellen. ‘Clear and obvious mistakes’, zoals dat in vaktermen van de bonden heet. Behalve bij buitenspel, dan gaat het opeens niet meer om grove fouten, dan gaat het om millimeters, om minimale overschrijdingen. Dan gaan de rekenmeesters, de boekhouders van het voetbal, achter hun scherm hun mooiste minuten beleven, met hun lijntjestrekkerij.
Voorheen, in het voetbal van voor de VAR, mocht de grensrechter niet vlaggen bij twijfel aan buitenspel, omdat het voetbal nu eenmaal leeft van doelpunten. Zonder doelpunten geen voetbal. Bovendien is buitenspel door de uitvinders van het spel opgenomen in de regels om de zogenoemde balletjesafwachter te frustreren. Anders zou het veld veel ‘te groot’ worden. Een doelpunt afkeuren vanwege een halve teen buitenspel druist in tegen de basis van het spel, en het zou goed zijn om dat eens uitvoerig te evalueren bij de bonden, na dit EK bijvoorbeeld. Er zijn alternatieve ideeën, onder meer uitgedragen door Marco van Basten, om een bepaalde overlap tussen de lichamen toe te staan.
Over de auteur
Willem Vissers is voetbalverslaggever voor de Volkskrant. Dit is zijn zevende EK bij de mannen.
Discussies over de VAR ontstaan ook voortdurend bij hands, omdat hier toch ook een vorm van interpretatie in zit. Zo zijn we automatisch aanbeland bij het tweede hoofdstuk van de ongelukkige avond van Joachim Andersen. Kort na zijn afgekeurde doelpunt toucheert hij een voorzet heel lichtjes met de hand. In het stadion zal vrijwel niemand het hebben gezien, maar de VAR wel. En dus krijgt Duitsland een strafschop, benut door Kai Havertz. In plaats van 0-1 is het 1-0. Het is bijna zielig om Andersen zo te zien lijden. Hij snapt er niets van. Meteen is het knappe verzet van de Denen gebroken, zeker als Jamal Musiala twintig minuten voor tijd alleen op het doel af dribbelt en de bal knap in de verre hoek legt. Andersen achtervolgt hem vergeefs.
Het matige Duitsland had het doelpunt van Havertz hard nodig om voor het eerst in acht jaar bij toernooien de kwartfinales te bereiken. De Denen, onder aanvoering van Christian Eriksen in zijn 134ste interland (hij is ‘s lands recordhouder nu), deden na een furieuze start van de Duitsers goed mee tot de rust, en kregen via Rasmus Højlund een paar uitstekende kansen, een keer na een slordigheid van Nico Schlotterbeck. Eriksen, drie jaar geleden met een hartstilstand uit het EK verdwenen en wonderbaarlijk hersteld, creëerde een paar kansen. Eentje voor zichzelf, dankzij een prachtige aanname. Vooral voor rust hadden de Denen een paar bijna perfecte tegenaanvallen. Soms zetten ze de Duitsers goed onder druk, dan weer zakten ze ver terug om vanuit hun gesloten defensie razendsnel uit te breken.
De VAR zorgde overigens niet voor de enige onderbreking van de avond. Het langste oponthoud duurde 25 minuten, tijdens de eerste helft vanwege onweer. De Duitsers waren op hun best tijdens hun furieuze start, met een afgekeurd doelpunt van Schlotterbeck na een hoekschop van Toni Kroos, met een krachtige, prachtige kopbal. Maar opnieuw deed de VAR zijn werk. Scheidsrechter Michael Oliver keurde het doelpunt af vanwege een overtreding van Joshua Kimmich.
De Denen dus naar huis, zonder overwinning, na drie gelijke spelen in de groep. De Duitsers van bondscoach Julian Nagelsmann naar de kwartfinales, waarin ze de winnaar van Spanje - Georgië treffen. Ze zullen dan vermoedelijk beter moeten spelen dan zaterdag in Dortmund.
EK Voetbal 2024
Al het nieuws leest u in ons liveblog.
Welke ploeg speelt wanneer? Wie leidt de topscorerslijst? Wie krijgt de meeste gele kaarten? Hier vindt u alle statistieken.
Al onze verhalen over het EK 2024 vindt u op deze pagina.
Schrijf u ook in voor onze nieuwsbrief Sport.