Goeie eerste zinnen zijn het zeker: „Toen Tomas wakker werd, lag zijn vrouw niet naast hem. Hij riep haar naam en kreeg geen antwoord.” En, om de hele situatie nog wat dramatischer te maken: „De dag ervoor hadden ze elkaar het jawoord gegeven.” De roman Gebied 19 van Esther Gerritsen begint niet alleen goed, ook het vervolg is de moeite waard dankzij het aangename verteltempo en de menselijkheid, schreef Thomas de Veen. Bij een tweede keer lezen concludeerde hij zelfs: „een openbaring”.
Gebied 19 is onderdeel van een NRC-experiment, in samenwerking met de in Amsterdam gevestigde Singel Uitgeverijen. Gedurende de maand juni is het gratis te downloaden voor abonnees las ik in NRC-advertenties en ik was niet de enige die dat deed: Gerritsen haalde tienduizenden downloads. In juli is een volgende titel beschikbaar, dat gaat zo door tot november.
Het experiment trok ook de aandacht van een abonnee in Oude-Tonge, maar die liep vast in het downloadproces en meldde dat vorige week bij de ombudsman. Nu heeft die een zeer beperkte actieradius op technisch gebied, maar dit meende ik nog wel op te kunnen lossen. Ik stuurde een linkje naar nrc.nl/ebook vanwaar ik het boek had binnengehengeld en wees op de downloadknop linksboven op mijn scherm. Per kerende post volgde een screenshot uit Oude-Tonge. Daar zat op de plaats van de downloadknop een andere knop, die de lezer uitnodigde om een ‘Digitaal Plus’ abonnement te nemen. Huh?
Bij navraag bleek dat het experimentele e-book geen extraatje was voor alle abonnees, maar voor de zogenoemde Plus-abonnees. In abonnementenland geldt dat alle dieren gelijk zijn, maar dat sommige dieren gelijker zijn dan andere. Verzachtende omstandigheid: de geprivilegieerden danken hun status aan het eenvoudige feit dat ze meer betalen. Tweede verzachtende omstandigheid: ‘Plus’ mag een zweem van exclusiviteit hebben, in de praktijk heeft de overgrote meerderheid van de abonnees een plusje. Het gaat om de mensen met een Digitaal Plus abonnement (alle artikelen, de digitale editie, betaalde nieuwsbrieven en deze maand dus Esther Gerritsen), maar ook om iedereen die betaalt voor papier in de bus. Bij elkaar is dat ruim 85 procent van de abonnees.
Maar de lezer in Oude-Tonge had een basisabonnement (alle artikelen en gebruik van de app) en viel dus buiten die groep. Bovendien was nergens te vinden waarom het downloadproces spaak liep. In alle advertenties en op de pagina was sprake van ‘NRC-abonnees’ die het boek konden downloaden. De redenatie was dat die advertenties alleen verschenen bij plus-abonnees en dat de informatie voor hen („voor jou als abonnee”) dus klopte. Idem voor ‘papieren’ abonnees. Maar ja. Mensen geven elkaar tips, kopen kranten in de losse verkoop. Het lijkt mij dat overal precies moet worden uitgelegd voor wie een aanbod geldt – los van de persoon op wiens scherm de tekst verschijnt. Ook ‘kleine lettertjes’ tellen. Inmiddels is bij de knop op de downloadpagina uitleg geplaatst.
NRC wil het Plus-abonnement aantrekkelijker maken omdat er meer marge op zit dan op het basisabonnement, zegt plaatsvervangend hoofdredacteur Melle Garschagen. „Daarom worden er zaken aan toegevoegd. Het experiment met de e-books past daarin en we kijken naar mogelijkheden om abonnees toegang te geven tot artikelen van regionale kranten die onderdeel zijn van Mediahuis.” Ook wordt er gedacht aan extra Plus-puzzels. Eerder werd een aantal nieuwsbrieven gereserveerd voor Plus-abonnees.
Bij die nieuwsbrieven levert dat ook kritische vragen op, met name waar het gaat om Machtige Tijden. Die wordt wekelijks geschreven door Tom-Jan Meeus en heeft zich, méér dan sommige andere NRC-nieuwsbrieven, ontwikkeld tot een reeks op zichzelf staande beschouwingen die herinneringen oproepen aan de geliefde zaterdagrubriek die hij jaren schreef.
Het zorgt regelmatig voor verwarring (en ook wel wat ongenoegen) dat de tekst van deze en andere nieuwsbrieven niet op nrc.nl staat. Nu is de kracht van een nieuwsbrief ook dat die de lezer rechtstreeks in de inbox bereikt. Maar de inbox is ook de enige biotoop van de nieuwsbrief, terwijl je de inhoud ervan best verder zou willen verspreiden.
In het geval van Machtige Tijden is het bovendien zo dat die nieuwsbrief qua inschrijvingen weliswaar een vliegende start kende, maar dat de cijfers flink achterblijven bij het aantal lezers dat Meeus op de site heeft – zo bleek toen twee afleveringen óók op de opiniepagina werden gepubliceerd. Meeus wil graag dat Machtige Tijden ook op de site te vinden is, ook om de hoeveelheid geïnvesteerde tijd en het aantal lezers meer in evenwicht te brengen.
Daar wordt inmiddels aan gewerkt, zegt Garschagen. „Je kunt eraan denken om de nieuwsbrieven eerst exclusief te sturen naar mensen die zich hebben ingeschreven en ze een paar dagen later op de site te publiceren. Door dat laatste worden ze dan automatisch gearchiveerd. Het is belangrijke journalistiek, die mensen ook later moeten kunnen terugvinden. We zoeken naar de beste vorm. Bij de nieuwsbrief De gelijkmaker, over vrouwen in de sport, bleef het aantal inschrijvers achter vergeleken met de journalistieke waarde. We zien nu dat het als rubriek op nrc.nl en in de editie veel beter tot zijn recht komt.”
Blijft over de vraag of eenmaal op de site gepubliceerde nieuwsbrieven dan niet ook voor basisabonnees toegankelijk moeten zijn. Ik begrijp de logica van het opwaarderen van het Plus-abonnement, al kan ik me ook wat voorstellen bij de redenatie dat verhalen als de beschouwingen van Meeus zo, eh, basaal NRC zijn dat je ze aan alle abonnees wil laten lezen.
Arjen Fortuin
Reacties: ombudsman@nrc.nl
De column van Karin Amatmoekrim (Doopsgezinde verwoesting, 25/6) behoeft aanvulling waar het de verwisseling betreft van de aanduiding mennonieten en doopsgezinden. Mennonieten zijn niet één op één hetzelfde als doopsgezinden.
De mennonieten waarover in Suriname gesproken wordt is een gemeenschap die zich heeft teruggetrokken uit de omringende wereld in een vanuit hun geloof sterk gevoeld eigen gelijk. Zij staan afwijzend tegenover de wereldwijde gemeenschap van Mennonites. Waar Nederlandse doopsgezinden midden in de Nederlandse en wereldwijde samenleving staan, zijn deze mennonieten een zeer geïsoleerde sekte, die alles buiten hun eigen gemeenschap afwijst.
Onze geloofsgemeenschap neemt in de scherpste bewoordingen afstand van de verwoesting van onze aarde.
Jaap Brüsewitz, secr Algemene Doopsgezinde Sociëteit
Henk Stenvers, vz Mennonite World Conference
Inderdaad werd in de bewuste column niet benoemd dat er al eeuwen een grote verscheidenheid bestaat tussen verschillende groepen die zich mennoniet of doopsgezind noemen. Dat was dan ook niet het hoofdonderwerp van de column, laat Karin Amatmoekrim weten. „ Mijn column gaat over door westerse gemeenschappen ingezette ontbossing in landen die al eerder door Europeanen werden gekoloniseerd.”
De ombudsman opereert onafhankelijk; zijn oordeel is persoonlijk en niet dat van de (hoofd)redactie. Kijk hier voor de statuten van de ombudsman. Wilt u rechtstreeks reageren op artikelen of audioproducties van NRC, dan kunt u een brief van maximaal 200 woorden mailen aan opinie@nrc.nl. Kijk hier voor de bijdragen van ombudsman Sjoerd de Jong (2010-2021).
Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement.Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.
Source: NRC