Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft de bodem weggeslagen onder honderden vervolgingen voor de Capitoolbestorming. De opperrechters achten de wetsbepaling die justitie gebruikte ongeschikt. Daardoor komt de strafzaak tegen Donald Trump mogelijk in gevaar.
De klappen blijven komen voor de Amerikaanse justitie. Keer op keer liep het strafproces tegen Donald Trump, voor zijn rol bij de Capitoolbestorming, al vertraging op door toedoen van het Hooggerechtshof. En nu, terwijl een beslissing in die zaak nog altijd uitblijft, brengt datzelfde hof honderden andere zaken aan het wankelen. Zo’n 350 mensen, menen de opperrechters, zijn mogelijk onterecht vervolgd voor hun daden op 6 januari 2021.
Het Hooggerechtshof besloot vrijdag dat een wetsbepaling die justitie in stelling brengt tegen mensen die die dag het Capitool in Washington binnendrongen, daarvoor ongeschikt is. Hierdoor moeten rechters hun straffen herzien. Sommige veroordeelden kunnen in één klap op vrije voeten komen.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
De Capitoolbestorming was aanleiding voor de grootste justitiële onderneming uit de Amerikaanse geschiedenis. Zo’n 1.400 verdachten werden strafrechtelijk vervolgd. De meesten stonden terecht voor vandalisme, vernieling of inbraak – simpele feiten. Maar voor de zwaarste gevallen koos justitie een andere aanpak.
De wetsbepaling die justitie in die zaken hanteert, draait om de ‘belemmering van een officiële procedure’. Deze relschoppers, luidt de redenering, probeerden met hun acties de bekrachtiging van Joe Bidens verkiezingswinst door het Congres te verhinderen. Daarop staat een maximum van 20 jaar cel.
Een meerderheid van zes van de negen opperrechters acht die bepaling nu ontoereikend. Zij houden er een nauwe lezing op na. Volgens hen is slechts sprake van belemmering als een verdachte rommelt met tastbare objecten, zoals – in de wet genoemd – ‘het veranderen, vernietigen, beschadigen of verbergen van een document’. Het verstoren van een procedure zou daar niet onder vallen.
Drie opperrechters zijn het daarmee oneens, onder wie de door Trump benoemde, conservatieve Amy Coney Barrett. De rechtse meerderheid kreeg juist bijval van Ketanji Brown Jackson, die in 2022 door Biden werd aangesteld.
‘Ik ben teleurgesteld door het besluit’, reageerde minister van Justitie Merrick Garland vrijdag. Volgens hem is het moeilijker geworden om ‘passende maatregelen’ te nemen tegen degenen ‘die de grootste verantwoordelijkheid dragen voor die aanval’.
Volgens justitie blijft het gros van de vervolgingen onaangetast. De meeste relschoppers werden, buiten dit betwiste element, ook voor andere strafbare feiten veroordeeld. Rechters zouden in sommige gevallen de andere strafmaat kunnen ophogen, zodat de hoogte van hun uiteindelijke vonnis intact blijft. Zo’n 27 deelnemers werden alleen voor belemmering vervolgd. Zij komen vermoedelijk direct vrij.
Het grote vraagteken is de invloed van dit besluit op het strafproces tegen Donald Trump. Aanklager Jack Smith bouwde na 6 januari 2021 een complexe zaak tegen de oud-president, de zwaarste van zijn vier vervolgingen. Ook Trump is belemmering ten laste gelegd.
Volgens justitie hoeft dit geen probleem te zijn. Bij Trump waren er namelijk óók documenten in het spel. Hij zou op 6 januari 2021 vervalste namenlijsten hebben gebruikt, in een poging om kiesmannen uit de swingstates te laten stemmen op hem, in plaats van winnaar Joe Biden. Dat zou ook onder deze lezing als belemmering kunnen gelden.
Het Hooggerechtshof noemde Trumps zaak vrijdag niet. Alleen Ketanji Brown Jackson lijkt, hoewel ze zich bij haar conservatieve collega’s heeft aangesloten, daarop een voorschot te nemen. In een apart gepubliceerde toelichting noemt ze de kwestie van kiesmannen als voorbeeld waarop de wetsbepaling wél toepasbaar is.
Het uiteindelijke besluit komt nu te liggen bij Tanya Chutkan, de strafrechter in Trumps zaak. Zij zal haar eigen afweging moeten maken op basis van de uitspraak. Gaat Trump vervolgens in beroep, dan kan de vraag alsnog bij dit Hooggerechtshof belanden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant