Zaterdag start de Ronde van Frankrijk. Elke rechtgeaarde wielerfan verheugt zich erop, maar tegelijkertijd houdt iedere fan zijn/haar hart vast. Want we gaan ze zeker weer zien, die valpartijen met verschrikkelijke gevolgen: vorig jaar het overlijden van Gino Mader (26 jaar) in de Ronde van Zwitserland en dit jaar de uitval van zo’n beetje alle coryfeeën in de Ronde van Baskenland.
Het aantal dodelijke wielerongevallen is onthutsend: sinds het begin van de vorige eeuw gaat het om tientallen. Daarmee is het wielrennen – na het bergbeklimmen – de dodelijkste populaire sport. Russisch roulette op de fiets. Maatregelen om het wielrennen veiliger te maken blijven al decennia uit. Belangrijke oorzaak: de wielerwereld is oerconservatief. Wielrenners moeten de lichamelijke gevolgen van ongelukken gewoonweg accepteren, lijkt de tendens. Als bewegingswetenschapper, maar vooral als wielerfan, kan ik daarmee onmogelijk leven.
Over de auteur
Ludo Grégoire is wielerfan, bewegingswetenschapper en jurist. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Bij de terechte verwijten aan de organisatie over het parcours, over de toeschouwers, over de het aantal renners, blijft onbelicht dat ons lichaam niet gemaakt is voor de omstandigheden tijdens de koers: de combinatie van zwaartekracht en snelheid. De mens is van nature nu eenmaal niet voorzien van bumpers, kreukelzones en airbags.
De enige echte maatregel die genomen werd, is de helmplicht. Vanaf zijn aantreden in 1991 als voorzitter van de internationale wielerunie (UCI) stelde de Nederlander Hein Verbruggen pogingen in het werk om die helmplicht ingevoerd te krijgen, maar hij kreeg die er niet doorheen vanwege verzet uit het peloton onder aanvoering van Laurent Fignon, Pedro Delgado en Greg LeMond. Er bleek nog een drama in twee bedrijven voor nodig.
Tijdens de vijftiende etappe van de Ronde van Frankrijk van 1995 kwam de Italiaanse renner Fabio Casartelli, 24 jaar, zwaar ten val. Hij droeg geen helm, kwam met zijn hoofd tegen een betonblok en overleed enkele uren later.
Elk weldenkend mens zou verwachten dat de helmplicht vervolgens per direct zou worden ingevoerd, maar de verschrikkelijke beelden veranderden weinig aan het algemene sentiment in het peloton: ‘Het ziet er niet uit, het is niet praktisch, te warm, we hebben graag de zon op ons hoofd.’ De helmplicht kwam pas acht jaar later, nadat de Kazachse renner Andrej Kivilev in de tweede etappe van Parijs-Nice (maart 2003) dodelijk ten val gekomen was. Op 29-jarige leeftijd.
Ook de talloze valpartijen zonder dodelijke afloop schreeuwen om maatregelen.
In vele andere sporten waarbij sprake is van verhoogd risico op lichaamsletsel (BMX, American Football, skeeleren, ijshockey) is verplicht gebruik van lichaamsbeschermende attributen heel gewoon. Bij het wielrennen moet je denken aan kevlarkleding tegen die vreselijke schaafwonden, aan polsbescherming, schouder- en rugbescherming, elleboogsbescherming, kniebescherming, bekken- en heupbescherming.
Vanwege het valrisico in de paardensport is inmiddels een airbagvest ontwikkeld, te koop in vele webshops. Voor wielrenners heeft de Vlaamse ingenieur Bert Celis inmiddels een veelbelovende airbagbescherming onder de naam ‘Ploef’ in ontwikkeling.
Lichaamsbescherming zal zeker ten koste van de snelheid gaan, maar dat is juist de bedoeling. Omdat het de laatste jaren al krankzinnig hard gaat, zeker tijdens de sprint. Het zou passen bij andere snelheidsbeperkende wedstrijdregels, zoals het minimale gewicht en de gereguleerde geometrie van de racefiets, het niet toestaan van bijvoorbeeld een ligstuur tijdens een gewone etappe en recent het verbod op de supertuck (zitten op de middenbuis). Een maximumverzet is voor junioren al van toepassing en als mogelijke maatregel voor de profs niet meer taboe.
Door beschermende attributen voor het hele peloton verplicht te stellen, houd je een gelijk speelveld. Ze zullen de lichamelijke gevolgen van valpartijen verminderen en ze zullen een ‘wapenwedloop’ bewerkstelligen tussen de producenten van dergelijke attributen. Dat laatste is een recept voor innovatie waarvan niet alleen de renners in de koers profiteren maar ook die vele vrijetijdswielrenners.
De wielerwereld heeft laten zien niet zelfregulerend te kunnen optreden Het is hoog tijd voor de Arbeidsinspectie om met de Arbowetten in de hand maatregelen af te dwingen. Voor de Tour de France en de Vuelta van dit jaar gaat dat niet meer lukken, maar wel voor die van 2025. Actie!
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant