Na zijn ontluisterende optreden in het verkiezingsdebat met Donald Trump vannacht, vragen de Democraten zich af: moeten ze door met Joe Biden, of kunnen ze hem vervangen? En door wie dan? Vier vragen nu Bidens herverkiezing in zwaar weer is beland.
Doen de Democraten er verstandig aan Biden te vervangen?
De logica zegt van wel, gezien Joe Bidens politieke en fysieke ‘ineenstorting’ voor miljoenen kijkers. Toch hoeft een slecht debatoptreden niet rampzalig te zijn. Zo zagen in 2012 zo’n 67 miljoen Amerikanen hoe president Barack Obama gelaten en ongeïnteresseerd overkwam in zijn treffen met zijn Republikeinse tegenkandidaat Mitt Romney. In de debatten die volgden herstelde Obama zich echter, waarna hij met 332 kiesmannen ruim werd herkozen.
Is Biden – met zijn 81 jaar al de oudste Amerikaanse president ooit – ook hiertoe in staat? De paniek die nu is uitgebroken onder de Democraten, spreekt boekdelen. Zij hadden gehoopt dat Biden met een sterk optreden een einde zou maken aan de sluimerende discussie over zijn leeftijd en geestelijke en lichamelijke gesteldheid.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is nieuwsverslaggever van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Wat ze zagen was een verwarde man die moeilijk uit zijn woorden kwam maar die wél opnieuw ’s werelds enige supermacht wil gaan leiden, nu tot in 2028. ‘De debatnacht heeft de angsten die mensen hadden bevestigd’, aldus voormalig Obama-strateeg David Axelrod.
De Democraten kunnen doorgaan op het ingeslagen pad, het gevecht met Trump aangaan en hopen dat de kiezer op 5 november dit eerste debat allang is vergeten. Maar wat als Biden in het tweede debat, begin september, opnieuw in de fout gaat? Dat zou, slechts twee maanden voor de verkiezingen, de doodsteek voor zijn campagne kunnen betekenen.
Hoe kunnen de Democraten afkomen van Biden?
Het debat donderdag was amper afgelopen of de eerste Amerikaanse media meldden al dat binnen de Democratische Partij geluiden te horen waren over de noodzaak van het vervangen van Biden. Compleet met partijprominenten die Biden zouden moeten opzoeken in het Witte Huis om hem ervan te overtuigen dat doorgaan op het ingeslagen pad betekent dat Trump de sleutels van het Witte Huis in zijn schoot krijgt toegeworpen.
De sleutel tot een andere kandidaat bevindt zich bij de zogeheten gedelegeerden per staat. Zij moeten in augustus op de Democratische Conventie stemmen volgens de uitslag van de voorverkiezingen in hun staat. Als Biden terugtreedt, komt het overgrote deel van de 4.532 gedelegeerden vrij. Zij kunnen dan op een andere kandidaat stemmen. Als de opiniepeilingen – die nu een lichte voorsprong voor Trump laten zien in wat een nek-aan-nekrace lijkt te worden – de komen manden uitwijzen dat Biden veel kiezers verliest, kan dat zijn terugtreden makkelijker maken.
De partijtop heeft vervolgens een flinke stem in de keuze voor een vervanger. Onder de gedelegeerden zijn namelijk 744 ‘supergedelegeerden’, vooral partijbonzen en Congresleden, die de keuze van een compromiskandidaat kunnen doordrukken.
Dat is een mogelijkheid. Maar Harris heeft de afgelopen jaren niet de reputatie van Bidens ‘logische opvolger’ opgebouwd. De president vroeg Harris in het begin van zijn presidentschap zich te ontfermen over het lastige grensdossier en de toevloed van migranten. Dat werd geen succes. Harris presteerde het zelfs om lange tijd de grens niet te bezoeken.
Ook kwam ze negatief in het nieuws door problemen binnen haar staf. Biden wilde dat Harris bij elk belangrijk besluit zou worden betrokken, maar ze wordt nog altijd achtervolgd door het hardnekkige verhaal dat ze het presidentschap niet aan zou kunnen. ‘Het Kamala Harris-probleem’, kopte The Atlantic vorig jaar over dat imago.
Wie maakt dan de grote kans om Biden snel te vervangen?
In het Congres en onder de Democratische gouverneurs zijn er genoeg kandidaten die in de voorverkiezingen een gooi hadden willen doen naar de Democratische kandidatuur. Maar als een president gaat voor een herverkiezing, dan wordt van de rest van de partij verwacht dat zij zich achter hem schaart.
Een van de kandidaten die al jaren hard aan de weg timmert, is de progressieve gouverneur van Californië, Gavin Newsom. Behalve bestuurlijke ervaring – Californië is ’s werelds vijfde economie – is Newsom met zijn 56 jaar ook gezond en ‘jong’ vergeleken met Biden.
Een andere gouverneur wier naam ook steeds komt bovendrijven, is Gretchen Whitmer (52) van Michigan. Zij stond in 2020 in de top vier van kandidaten die Biden overwoog voor het vicepresidentschap.
Newsom zei direct na het debat dat Biden op zijn steun kon blijven rekenen. ‘Ik zal president Biden nooit de rug toekeren. Ik ken geen Democraat in mijn partij die dat zou doen.’ Maar als Biden zich terugtrekt, staat de weg naar de conventie ook voor hem wagenwijd open.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant