Praatsessies, een dagje vrij, introspectie, vragen over kwaliteit. Oranje heeft tijd genoeg om na te denken, in de lange aanloop naar de achtste finale tegen Roemenië van dinsdag
Het gaat vrijdag tijdens een bijeenkomst in Wolfsburg al een tijdje over instappende verdedigers, verantwoordelijkheid nemen en kijken in de spiegel, als aanvoerder Virgil van Dijk concludeert: ‘Misschien overschatten we onszelf, qua kwaliteit.’
Dat zou best kunnen. De selectie van bondscoach Ronald Koeman ontbeert in Duitsland spelers uit de absolute top van de wereld, zeker als het om middenvelders en aanvallers gaat. De vorige bondscoach Louis van Gaal stelde daarop simpel: niet goed genoeg.
Hij wijzigde het spelsysteem naar 5-3-2, kortom meer verdedigers, en bereikte de kwartfinales van het WK in Qatar. Van Gaal verloor nooit in zijn derde periode als bondscoach, op een strafschoppenserie tegen Argentinië na.
Over de auteur
Willem Vissers is voetbalverslaggever voor de Volkskrant. Dit is zijn zevende EK bij de mannen.
Toch is er onder de spelers weinig bevrediging over dat WK, met dat onaantrekkelijke spel. Nathan Aké vroeg zich vorige week hardop af waarom de ploeg weer terugzakte in de veilige schulp, na de 2-2 kort voor tijd tegen de Argentijnen. Eeuwig zonde. Nederland had kunnen winnen met wat meer moed. En Van Dijk, vrijdag: ‘We hadden toch wat meer verwacht op het WK.’
Dat is interessant. Wie denkt dat een ploeg als het huidige Oranje veel verder kan geraken dan de kwartfinales van het WK, heeft een vrij hoog zelfbeeld. En die schrikt dus automatisch na een nederlaag tegen Oostenrijk, zoals dinsdag op het EK. Niet bepaald de eerste nederlaag onder Ronald Koeman. Maar dat kan toch nooit een kwaliteitszaak zijn, want wat is Oostenrijk nou?
Dan, zo is de gedachte, ligt het vermoedelijk eerder aan Nederland zelf. Niet aan de tactiek, maar aan de instelling, aan de communicatie. Het is nu eenmaal moeilijk om toe te geven dat het een zaak is van pure kwaliteit. Van Dijk: ‘Na één wedstrijd is er geen reden voor paniek. Maar het is een eyeopener geweest. Als we zo doorgaan, hebben we hier niets te zoeken. Het moet heel snel veranderen. Anders zitten we snel weer thuis.’
Van Dijk is bewust achter de tafel gezet, met reserve-aanvoerder Nathan Aké. Hij spreekt eerlijk en doet opvallende uitspraken, zoals: ‘Het gaat om de wil en het pakken van verantwoordelijkheid om doelpunten te voorkomen.’ Op een EK verantwoordelijkheidsbesef missen; ook dat is een vorm van kwaliteit.
En dus zeiden de spelers elkaar de waarheid, in pittiger bewoordingen dan eerder. Waarbij het de vraag is in hoeverre ze de problemen op het veld zelf kunnen oplossen. Het soms makkelijk overlopen middenveld. Centrale verdedigers die niet inschuiven naar het middenveld, of te weinig steun geven aan de zijkanten. Van Dijk: ‘We moeten verantwoordelijkheid pakken in het veld.’
Ze hebben beelden bekeken en een vrije dag genoten. Van Dijk: ‘Het is tijd om het echt te laten zien.’ Over de kritiek op hemzelf, bij het zogenaamde doordekken dat hij geregeld nalaat? ‘Dat zijn momentopnames. Je kiest wel of niet. Dat is lastig. Automatismen zijn ook anders dan bij de club.’
Het andere punt van kritiek is dat hij tekortschiet als leider: ‘Dat neem ik mezelf kwalijk. Ik ben niet gek. Daarmee ga ik aan de slag. Dat is de basis om beter te worden. Afgelopen keer heb ik daarin niet mijn beste wedstrijd gespeeld. Ik wil veel verantwoordelijkheid nemen. Ik vind dat ik beter kan en moet.’
Hij wil een ‘leader by example’ zijn. ‘Het liep niet goed met het elftal, maar ik kijk vooral naar mezelf, om meer te brengen. Het gaat nu om het echie. Iedereen moet verantwoordelijkheid pakken. Het ging mis, omdat er verschillende dingen werden gedaan. Dan ben je elke keer te laat.’
Opnieuw, om de problemen niet tactisch te laten zijn: ‘Het ging niet om het tactische verhaal, maar om duelkracht, om de wil. Iedereen moet zichzelf aankijken in de spiegel.’ De spelers willen geen 5-3-2 meer spelen. Bij elke tegengoal waren ze in overtal, maar deden ze te weinig om de treffer te voorkomen.
Nathan Aké zit vrijdag naast Van Dijk. Hij vult soms aan. Hij vond de kritieken op de snel gewisselde Joey Veerman in sommige media te hard. Van Dijk: ‘Dat het einde verhaal is, klaar is Kees. Dat is voor hem persoonlijk heel zwaar.’ Ook Aké vindt dat hij ‘meer moet opstaan. Ik heb daarin stappen te maken.’
Zo was het vooral een ochtend van zelfreflectie, al is het nog de vraag wat dat oplevert. Over Roemenië, dinsdag tegenstander in München, is nog niet zoveel nagedacht. Nederland geraakte door de nederlaag in de makkelijke helft van het schema.
Van Dijk: ‘In de positie waarin wij zitten moeten we nederig blijven, energie steken in alle facetten van voetbal, en niemand onderschatten.’ Aké: ‘Zo’n wedstrijd als tegen Oostenrijk ga je niet vaak spelen.’
EK Voetbal 2024
Al het nieuws leest u in ons liveblog.
Welke ploeg speelt wanneer? Wie leidt de topscorerslijst? Wie krijgt de meeste gele kaarten? Hier vindt u alle statistieken.
Al onze verhalen over het EK 2024 vindt u op deze pagina.
Schrijf u ook in voor onze nieuwsbrief Sport.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant