Op zijn allerlaatste EU-top drukt Mark Rutte nog eenmaal zijn stempel. In een oude rol dit keer: als zuinige dwarsligger. In oktober keert hij weer terug naar Brussel, als secretaris-generaal van de Navo.
Je zou denken dat de aanstaand Navo-chef blij is met iedere extra euro die naar defensie gaat. In een strategische agenda voor de komende vijf jaar kwamen lidstaten op de EU-top donderdag ook al snel overeen dat de EU meer moet investeren in defensie. Maar het is Mark Rutte die donderdag, samen met de Duitse bondskanselier Olaf Scholz, het verzet aanvoert tegen eurobonds (gezamenlijke, Europese schulden) om dit voor een deel te bekostigen.
‘Nederland is daar fel op tegen’, zegt Rutte na afloop, die zijn houding op veel verontwaardiging zag stuiten. ‘Die eurobonds zijn een hele grote stap richting nog verdere integratie en daar ben ik op tegen.’
Rutte is duidelijk naar Brussel gekomen als Nederlandse regeringsleider, niet als aankomend Navo-chef. ‘Ik ga alleen zeggen dat ik trots ben op de aanstelling, verder moeten jullie tot oktober bij Stoltenberg zijn’, had hij donderdagmiddag al bij aankomst tegen de buitenlandse pers gezegd.
Het toont wederom hoe flexibel Rutte is, ook als het gaat om het opzetten van verschillende petten. Giorgia Meloni loopt in Brussel met chagrijn rond omdat zij niet mee had mogen onderhandelen over de verdeling van topfuncties in Europa, ondanks zetelwinst van ‘haar’ radicaal-rechtse ECH-fractie bij de recente verkiezingen. Rutte had de afgelopen dagen wel onderhandeld, namens de liberalen. ‘Ik snap dat Meloni wil zorgen dat ze goed wordt vertegenwoordigd. Maar eens in de vijf jaar zijn we partijpolitici in plaats van regeringsleiders’, zegt hij over de verdeling van de topfuncties. ‘Ik ben hier wat dat betreft als liberaal.’
Ruttes aanstaande topfunctie bij de Navo geeft hem veel aanzien donderdag. Na de ‘familiefoto’ die voorafgaand aan iedere top plaatsvindt, lopen de regeringsleiders kletsend naar de vergaderzaal waar de top plaats zal vinden. Special guest Volodymyr Zelensky trekt Rutte direct aan zijn mouw: de Nederlander is degene die hij straks moet hebben in de zoektocht naar meer westerse wapensteun.
Bovendien is Rutte geen nobody in Brussel; alleen Orbán is van de huidige regeringsleiders langer aan de macht. Het was 111de EU-top voor de Nederlandse minister-president, zoals de Volkskrant voorafgaand meldde. ‘Ik zat in de auto op weg hiernaartoe te rekenen en kwam op 84. Maar 111? Wow!’, reageert de vertrekkend premier.
Deze senioriteit is belangrijk voor Rutte, Nederlands langstzittende premier. Hij had en heeft veel ontzag voor Angela Merkel, die zestien jaar bondskanselier was. Ondanks dat ze al 2,5 jaar weg is, noemt Rutte haar naam als hij de vraag krijgt wie hij het meeste gaat missen. ‘Ze is mij zeer dierbaar, ik ontving vanochtend nog een berichtje van haar.’
Dat EU-toppen kunnen uitlopen op ellenlange overleggen tot diep in de nacht, dát zou hij niet gaan missen. Wat dat betreft wordt hij donderdag op zijn wenken bediend. Op de eerste dag van de top waar twee dagen voor zijn ingepland, is rond 23.30 uur alles al rond en is de bijeenkomst voorbij.
‘Op tijd klaar voor de ministerraad morgen’, zegt Rutte als hij de vergaderzaal uitloopt, de pers tegemoet. Die ministerraad is elke vrijdag, maar Rutte had vorige week al afscheid genomen vanwege de Europese top deze week. Nu kan Rutte er alsnog bij zijn. ‘Natuurlijk ga ik die voorzitten, en ik hoop dat ze opnieuw voor me zullen klappen.’
Op de top donderdag neemt Charles Michel de tijd om wat aardigs te zeggen, laat hij een video met hoogtepunten van Rutte in Brussel zien (‘heel lief’, zegt Rutte) en overhandigt de EU-president Rutte een glazen sculptuur van het Europagebouw. Maar de grootste hartelijkheid komt van Emmanuel Macron, die het persmoment van Rutte na afloop verstoort en hem voor het oog van de draaiende camera’s en drukflitsende fotografen een stevige omhelzing geeft.
‘Sorry dat ik jullie onderbreek, maar het is een trieste dag. We verliezen een kameraad vandaag’, zegt de Franse president.
Voor weemoed heeft Rutte nog geen tijd. ‘Het is een soort afscheid nemen in The Truman Show met al die camera’s op je gericht. Ik kom er niet aan toe. Die weemoed komt pas als ik op 2 juli om 13.00 uur de deur achter me sluit.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant