Het eerste Amerikaanse verkiezingsdebat is voor Joe Biden dramatisch verlopen. De president oogde oud en kwam nauwelijks uit zijn woorden. Binnen de Democratische partij is een bom gebarsten.
Vanaf het eerste woord gaat het mis. Joe Biden is schor. Voorovergebogen naar de microfoon schuurt en hapert zijn stem. Hij klinkt, simpelweg, oud. Donald Trump, tegelijk in beeld op CNN’s gesplitste cameravoering, grijnst al breed. Maar dan beginnen de problemen pas.
De Amerikaanse president heeft één hoofddoel tijdens het eerste debat van de verkiezingen: de hardnekkige twijfels van kiezers over zijn leeftijd wegnemen. Biden moet helder overkomen, energiek, scherp. Dat lukt hem donderdagnacht niet. Integendeel.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Op de zwarte spiegelvloer van de CNN-studio in Atlanta staat, naast dezelfde tegenstander als vier jaar geleden, een andere Joe Biden. De president hakkelt, meandert, rondt zinnen nauwelijks af. Cruciale beleidstermen haalt hij door elkaar. Binnen de eerste tien minuten al verliest hij de draad van zijn gedachten. Secondenlang kan Biden niet anders dan zwijgen.
Binnen de Democratische partij is een bom gebarsten. Het optreden van hun president was een ramp.
Het was Joe Biden die zelf aandrong op dit debat. Nooit eerder vond de tv-confrontatie tussen de twee kandidaten voor het presidentschap zo vroeg in het jaar plaats. Maar de zittende president heeft iets te winnen. Al maanden kwakkelt Biden in de peilingen. Hij loopt in de belangrijkste staten achter op Trump, zijn oude en nog altijd weinig populaire rivaal. De grootste zorg van kiezers over Biden, naast zijn beleid rond inflatie en immigratie, komt steeds terug op hetzelfde: zijn 81-jarige leeftijd.
Zijn succesvolle State of Union, de jaarlijkse presidentiële toespraak, leerde dit voorjaar dat niets zorgen meer verlicht dan een scherp optreden. Maar het tegenovergestelde blijkt ook waar.
In veel opzichten was dit debat een omkering van vier jaar geleden, toen Biden het als uitdager opnam tegen zittende president Trump. Die werden door hem glansrijk gewonnen. Trump was boos en warrig, wist weinig heldere punten te maken. Maar deze keer, naast de vaak incoherente Biden, heeft hij het gemakkelijk.
De mannen hebben een bijna tegengestelde missie. Beiden moeten hun natuurlijke instincten zien te temperen. Biden moet energiek en gepassioneerd overkomen, ook als dat theater vergt. Trump moet juist rust zien uit te stralen en zo min mogelijk van de ongeremdheid die zijn achterban bejubelt, maar het gros van de kiezers tegenstaat. Alleen hij slaagt daarin.
Trump biedt openingen genoeg. Hij liegt regelmatig, beantwoordt zelden de bevraagde stelling en de moderators sturen het gesprek vaak naar onderwerpen die hem kwetsbaar maken: abortus, zijn recente veroordeling en wraakzuchtige retoriek, de gewelddadige Capitoolbestorming van 6 januari 2021. Zelfs de vraag of hij straks de verkiezingsuitslag zal accepteren, beantwoordt hij niet volmondig. De debatleiders roepen hem constant tot de orde. Maar Biden weet daarvan geen gebruik te maken.
Binnen de 90 minuten van dit debat zijn glimpen te zien van hoe het anders had kunnen verlopen. Wanneer Trumps veroordeling ter sprake komt – voor het afkopen van een minnares – verliest de oud-president zijn zelfbeheersing.
‘Ik heb nooit seks gehad met een pornoster’, roept hij naar Biden en, tegelijk, het halve land. Trump spuwt een stel vermoeide complotten uit die nauwelijks landen. Statistieken over geweld en immigratie zuigt hij volledig uit zijn duim. Maar je weet bij hem tenminste wat hij bedóélt.
Dat is bij Biden anders. In plaats van zijn progressieve visie voor Amerika te contrasteren met zijn tegenstander, die met de week autocratischer wordt, laat de president zich keer op keer in het verleden trekken. Biden begint over gebeurtenissen uit Trumps eerste termijn, jaren terug, vaak zonder context, waardoor ze huidige kiezers weinig zullen zeggen. De thema’s die Amerikanen van nu wél bezighouden, buit hij nauwelijks uit.
De splitscreen van CNN helpt niet. Bidens mond hangt soms open, zijn ogen schieten alle kanten op. Op andere momenten beweegt hij zo weinig dat het beeld aan zijn kant bevroren lijkt. Maar wanneer Biden spreekt, luistert Trump met gevoel voor theater. Hij heeft het zichtbaar naar zijn zin.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant